Cách tiếp cận 'tái trấn an và nghiêm túc' của Mỹ trong vấn đề Biển Đông

Hồng Phúc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Trong bài viết trên trang mạng moderndiplomacy.eu ngày 2/3, GS. Pankaj Jha - giảng viên trường Quan hệ quốc tế Jindal, Đại học O P Jindal Global, Ấn Độ đặt ra câu hỏi về viêvj liệu chính quyền Joe Biden có thay đổi chính sách Biển Đông so với chính quyền Donald Trump hay không?

Câu hỏi này trở nên bất hợp lý khi chính quyền Mỹ mới củng cố tuyên bố của Mike Pompeo đưa ra hồi tháng 7/2020.

Chính sách của chính quyền Biden đối với Việt Nam và vấn đề Biển Đông. (Nguồn: National Defense)
Những động thái mới của chính quyền Biden ở Biển Đông cho thấy không có sự chuyển hướng nào từ chính sách của ông Trump đối với Trung Quốc. (Nguồn: National Defense)

Cam kết và hành động

Tháng 7/2020, Ngoại trưởng Mỹ khi đó là ông Mike Pompeo đã nêu rõ quan điểm của Mỹ về các yêu sách hàng hải của Trung Quốc đối với Biển Đông: Mỹ nỗ lực duy trì hòa bình và ổn định cũng như củng cố “tự do trên biển” theo luật pháp quốc tế và hỗ trợ dòng chảy thương mại không bị gián đoạn cũng như bảo vệ lợi ích của các bên tranh chấp trong ASEAN.

Mỹ cũng tuyên bố rằng “lập trường săn mồi của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không có chỗ trong thế kỷ XXI”.

Với việc ông Joe Biden trở thành tổng thống mới của Mỹ, trong buổi họp báo ngày 19/2, Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố rõ rằng Mỹ rất quan ngại về Luật Hải cảnh của Trung Quốc khi cho phép hải cảnh nước này sử dụng vũ lực chống lại các nước khác.

Ngôn từ trong luật này được coi là mang tính đe dọa và củng cố các yêu sách của Trung Quốc trong các tranh chấp lãnh thổ và hàng hải ở biển Hoa Đông và Biển Đông bằng vũ lực.

Trong buổi họp báo trên, Mỹ nêu rõ rằng ngôn từ của luật Hải cảnh mới cho phép hải cảnh Trung Quốc phá hủy các kết cấu kinh tế của các nước khác.

Việc này được hiểu là sẽ hợp pháp hóa việc sử dụng vũ lực theo quan điểm của Trung Quốc để thực thi các yêu sách của nước này ở các khu vực tranh chấp.

Mỹ cũng nhấn mạnh cam kết bảo vệ tuyên bố được Ngoại trưởng Mike Pompeo đưa ra vào ngày 13/7/2020 về các yêu sách hàng hải của Trung Quốc ở Biển Đông. Tuyên bố cho biết Mỹ sẽ tuân thủ các cam kết liên minh với Philippines và Nhật Bản.

Chính sách của Mỹ về vấn đề Biển Đông, đặc biệt trong bối cảnh các lợi ích kinh tế và chiến lược của Mỹ trong khu vực, được thể hiện qua việc Mỹ triển khai một trong những tàu ngầm tiên tiến USS Ohio (tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa dẫn đường) ở vùng biển tranh chấp.

Rõ ràng, điều này có nghĩa là không có sự chuyển hướng nào từ chính sách của ông Trump đối với Trung Quốc và ông Biden muốn gây sức ép để Trung Quốc ngừng đe dọa các nước láng giềng về các yêu sách chủ quyền trong khu vực.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Edward Price tuyên bố: “Mỹ nhắc nhở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và tất cả các lực lượng hoạt động ở Biển Đông thực hiện các hành động hàng hải có trách nhiệm, chuyên nghiệp và kiềm chế trong việc thực thi quyền hạn”.

Tiến triển của Bộ tứ

Trên thực tế, các diễn biến trên Biển Đông cũng được thảo luận trong cuộc họp của nhóm Bộ tứ diễn ra ngày 18/2 giữa ngoại trưởng các nước Mỹ, Nhật Bản, Australia và Ấn Độ và cũng được phản ánh trong cuộc họp giữa tân Ngoại trưởng Antony Blinken và người đồng cấp Nhật Bản Toshimitsu Motegi.

Ngoại trưởng Antony Blinken nhấn mạnh rằng các đảo Senkaku thuộc phần lãnh thổ có chủ quyền của Nhật Bản nằm trong các nghĩa vụ hiệp ước an ninh của Mỹ.

Sau cuộc họp qua điện thoại của nhóm Bộ tứ, các nước như Australia, Nhật Bản và Mỹ sẽ tiếp tục tuần tra ở Biển Đông. Tháng 1/2020, nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ đi qua Biển Đông để thúc đẩy tự do trên biển.

Australia cũng có lập trường mạnh mẽ sau tranh cãi với Trung Quốc và trong cuộc gặp với người đồng cấp Mỹ Lloyd J. Austin hồi cuối tháng 1/2020, Bộ trưởng Quốc phòng Australia tuyên bố rằng Mỹ và Australia sẽ tiếp tục hợp tác với các đối tác liên minh để duy trì an ninh và thực thi trật tự bao trùm và dựa trên luật lệ ở Biển Đông.

Trước đó, Lầu Năm Góc cũng ra tuyên bố duy trì “khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở dựa trên luật pháp và chuẩn mực quốc tế hiện hành sẽ không tồn tại hành vi xấu”. Ngay cả Canberra cũng tuyên bố rằng các hoạt động “gây rối” của Trung Quốc ở Biển Đông đã làm phức tạp môi trường an ninh của Australia.

Cách tiếp cận 'tái trấn an và nghiêm túc' của Mỹ trong vấn đề Biển Đông
Chính sách của Mỹ về vấn đề Biển Đông được thể hiện qua việc Mỹ triển khai một trong những tàu ngầm tiên tiến USS Ohio ở Biển Đông. (Nguồn: Hải quân Mỹ)

Sẵn sàng quyết đoán hơn

Có thể thấy, Tổng thống Joe Biden cũng đang đi theo đường lối người tiền nhiệm Donald Trump và đang triển khai các tàu nổi và tàu ngầm đến khu vực tranh chấp. Việc triển khai tàu USS Ohio ở Biển Đông cho thấy Mỹ sẵn sàng có lập trường quyết đoán hơn để bảo vệ đồng minh cũng như duy trì an ninh của Đài Loan.

Trong bối cảnh đó, Washington đã điều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS McCain đến eo biển Đài Loan và chính tàu khu trục này đã đi qua quần đảo Hoàng Sa để thách thức các yêu sách hàng hải trái phép của Trung Quốc.

Việc triển khai tàu ngầm thường xuyên hơn chứng tỏ rằng Mỹ muốn kìm hãm khả năng răn đe mà Trung Quốc thường phô diễn bằng cách triển khai tàu ngầm ở Biển Đông. Trong khi Trung Quốc tuyên bố sở hữu khả năng chống hạm và tên lửa diệt tàu sân bay, nhưng không nâng cao khả năng tác chiến chống tàu ngầm.

Tàu Ohio của Mỹ có thể mang gần 154 tên lửa hành trình tomahawk và những tên lửa hành trình này có thể hoạt động hiệu quả do mỗi tên lửa có thể mang gần 453 kg đầu đạn nổ mạnh.

Khả năng tàng hình của một tàu ngầm hạt nhân cỡ lớn với sức công phá như vậy là một ẩn số đối với một nước như Trung Quốc. Xét về ưu thế công nghệ, đặc biệt là trong các hoạt động dưới nước và khả năng sát thương, Mỹ vượt xa khả năng của Trung Quốc.

Khả năng chống tàu ngầm của Trung Quốc được phát triển để hoạt động gần bờ biển hơn là hoạt động ở ngoài khơi. Trong bối cảnh này, tàu Ohio có lợi thế về khả năng tàng hình; do đó, Trung Quốc sẽ khó phát hiện ngay cả khi ở gần bờ biển.

Mỹ được cho là sẽ triển khai nhiều tàu sân bay và tàu ngầm hơn để răn đe và giám sát các hoạt động quyết đoán của Trung Quốc. Có thể thấy rằng Trung Quốc đang đe dọa Đài Loan nghiêm trọng và cũng đang kiểm soát chặt chẽ tuyến đường tiếp cận Đài Loan qua Biển Đông.

Những tuần đầu của chính quyền Biden, rõ ràng nhiều chính sách Trung Quốc của chính quyền Trump sẽ được kế tục. Hải quân Mỹ sẽ tiến hành “hoạt động tự do hàng hải” thường xuyên và vào đầu tháng 2/2021, Hải quân Mỹ cho biết hai tàu sân bay đã hoạt động cùng nhau trên vùng Biển Đông tranh chấp.

Trong tuần đầu tiên của tháng 2, tàu khu trục John S McCain đã đi qua eo biển Đài Loan và tiến hành hoạt động tự do hàng hải ở quần đảo Hoàng Sa.

Ngoại trưởng Mỹ mới đã điện đàm với người đồng cấp ở Việt Nam và Philippines, đồng thời đảm bảo rằng Mỹ sẽ không thoái lui lập trường về Biển Đông và bác bỏ hoàn toàn các yêu sách thái quá của Trung Quốc về quyền hàng hải.

Người đứng đầu Bộ trưởng Mỹ cũng trấn an rằng Washingon sẽ cam kết thực thi trật tự dựa trên quy tắc trong các vùng biển tranh chấp.

Tuyên bố được đưa ra sau đó cho biết Ngoại trưởng Antony Blinken cam kết rằng Mỹ sẽ sát cánh với các bên tranh chấp Đông Nam Á khi đối mặt với áp lực của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Cách tiếp cận của Mỹ là tái trấn an và nghiêm túc trong thời gian thử thách này ở Biển Đông.

TIN LIÊN QUAN
Biển Đông: Đại sứ Nhật Bản kêu gọi đồng minh của Mỹ hiệp lực đối phó Trung Quốc
Lần đầu tiên từ năm 2002, tàu chiến Đức sẽ tiến vào Biển Đông
Mỹ lộ diện chiến lược quân sự mới trên Biển Đông nhằm kiềm chế Trung Quốc
Trung Quốc thông báo tập trận suốt tháng Ba ở Biển Đông
Tự tin chiến lược và tham vọng ngoại giao của Nhật Bản qua 'ứng xử' với Bộ tứ

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Hà Nội và Vientiane cùng phấn đấu để các thành tựu hợp tác tương xứng với tầm vóc của quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào

Hà Nội và Vientiane cùng phấn đấu để các thành tựu hợp tác tương xứng với tầm vóc của quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô ...
Điện thăm hỏi về việc mưa lớn gây thiệt hại nghiêm trọng tại Hàn Quốc

Điện thăm hỏi về việc mưa lớn gây thiệt hại nghiêm trọng tại Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Được tin mưa lớn gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản tại một số địa phương Hàn Quốc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã gửi điện thăm ...
Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Vừa qua, nghệ sĩ có nhiều ứng xử không đẹp, phản văn hóa

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Vừa qua, nghệ sĩ có nhiều ứng xử không đẹp, phản văn hóa

Baoquocte.vn. Bạo lực học đường hiện nay rất nhức nhối; đồng thời nghệ sĩ vừa qua có rất nhiều ứng xử không đẹp, phản văn hóa.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các Đại sứ Kuwait và Israel trình Quốc thư

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các Đại sứ Kuwait và Israel trình Quốc thư

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc khẳng định Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn thúc đẩy quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp với Kuwait.
Dự báo thời tiết: Bão số 2 cách Quảng Ninh khoảng 180km; Hà Nội mưa lớn kèm gió giật mạnh

Dự báo thời tiết: Bão số 2 cách Quảng Ninh khoảng 180km; Hà Nội mưa lớn kèm gió giật mạnh

Baoquocte.vn. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão số 2 mạnh cấp 8 (62-74km/giờ), giật cấp 10; bán kính gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 khoảng 110km từ tâm ...
Link xem trực tiếp Real Madrid vs Frankfurt (02h00 ngày 11/8) tranh Siêu cúp châu Âu 2022

Link xem trực tiếp Real Madrid vs Frankfurt (02h00 ngày 11/8) tranh Siêu cúp châu Âu 2022

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Real Madrid vs Frankfurt tranh Siêu cúp châu Âu 2022 02h00 ngày 11/8 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Sử dụng máy phát điện như nào để đảm bảo an toàn?

Sử dụng máy phát điện như nào để đảm bảo an toàn?

Baoquocte.vn. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã đưa ra 05 khuyến cáo về việc sử dụng an toàn máy phát điện trong gia đình nhằm hướng dẫn cụ thể ...
Ford Territory lộ diện trước ngày ra mắt tại Việt Nam

Ford Territory lộ diện trước ngày ra mắt tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Ford Territory sẽ được ra mắt tại Việt Nam vào tháng tới, Ford cũng xác nhận sẽ lắp ráp mẫu xe này tại Hải Dương.
Tin thế giới 10/8: Mỹ sẽ giúp ‘bảo vệ chủ quyền’ Ukraine, EU nói Nga ‘gây nguy hiểm’, Trung Quốc cứng rắn trong vấn đề Đài Loan

Tin thế giới 10/8: Mỹ sẽ giúp ‘bảo vệ chủ quyền’ Ukraine, EU nói Nga ‘gây nguy hiểm’, Trung Quốc cứng rắn trong vấn đề Đài Loan

Baoquocte.vn. Mỹ sẽ giúp “bảo vệ chủ quyền” Ukraine, EU nói Nga ‘gây nguy hiểm’, Trung Quốc cứng rắn trong vấn đề Đài Loan…là tin thế giới nổi bật ngày 10/8.
Điều bất thường gì đang xảy ra với kinh tế Mỹ?

Điều bất thường gì đang xảy ra với kinh tế Mỹ?

Baoquocte.vn. Nền kinh tế Mỹ đang phục hồi với lộ trình 'bất thường' với những tín hiệu trái chiều.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thăm Nga: Toan tính của 'người hòa giải'

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thăm Nga: Toan tính của 'người hòa giải'

Baoquocte.vn. Với chuyến thăm Nga sắp tới, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có thêm cơ hội nâng cao vai trò trung gian hòa giải của mình trong cuộc xung đột Nga-Ukraine.
Căng thẳng địa chính trị khiến hợp tác khoa học ‘lâm bệnh’

Căng thẳng địa chính trị khiến hợp tác khoa học ‘lâm bệnh’

Baoquocte.vn. Hợp tác khoa học quan trọng trong giải quyết vấn đề toàn cầu, song chủ nghĩa dân tộc gia tăng khiến các quốc gia thiếu tin tưởng và khoa học trở thành nạn nhân.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Baoquocte.vn. ... Và Mỹ có cần mãi mãi là nhà cung cấp an ninh chính ở châu Âu không?
Dự án dầu khí Sakhalin-2: Nhật khó vượt ‘lằn ranh đỏ’ về vấn đề năng lượng với Nga

Dự án dầu khí Sakhalin-2: Nhật khó vượt ‘lằn ranh đỏ’ về vấn đề năng lượng với Nga

Baoquocte.vn. Bất chấp việc tham gia các lệnh trừng phạt của phương Tây với Nga, Nhật Bản vẫn quyết định duy trì lợi ích của mình trong dự án Sakhalin-2 với Nga.
Đức lo lắng cho mùa Đông sắp tới

Đức lo lắng cho mùa Đông sắp tới

Baoquocte.vn. Bất chấp mùa Hè nóng bức, nhiều người ở Đức đang bận tâm về mùa Đông sắp tới...
5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

Baoquocte.vn. Iran và Mỹ đã đạt được bản dự thảo xác định các bước để quay trở lại việc tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân Iran ban đầu năm 2015.
Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngân sách và nguồn lực của CIA sẽ ngày càng được chuyển sang tập trung vào Trung Quốc.
Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Baoquocte.vn. Quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chuyển biến tích cực khi hai bên nhận thấy tầm quan trọng của việc thắt chặt quan hệ song phương.
'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Thỏa thuận ngũ cốc Nga-Ukraine mang lại hy vọng giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu nhưng sự bấp bênh của nó khiến nhiều người nghi ngờ.
Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Baoquocte.vn. Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Bolikhamxay Oudom Vongkaysone khẳng định quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực giữa tỉnh Bolikhamxay với các địa phương của Việt Nam.
AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

Baoquocte.vn. Được làm từ lốp xe tải quân sự hoặc lốp máy bay tái chế, dép cao su thủ công đã đi suốt dặm dài đất nước Việt Nam trong nhiều thập kỷ.
Phiên bản di động