Cảm nhận về tiếng Việt trong 'Babel: Vòng quanh thế giới qua 20 ngôn ngữ'

Ly Ly
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Tháng Mười này, Nhã Nam giới thiệu đến bạn đọc cuốn sách "Babel: Vòng quanh thế giới qua 20 ngôn ngữ". Trong này, tác giả Gaston Dorren - một nhà ngôn ngữ học - đã chọn viết về 20 “người khổng lồ” trong số 6000 ngôn ngữ của thế giới.
babel vong quanh the gioi qua 20 ngon ngu
Chương đầu tiên trong cuốn sách "Babel: Vòng quanh thế giới qua 20 ngôn ngữ" là về tiếng Việt. (Nguồn: NXB Nhã Nam)

Từ trước đến nay, việc nghiên cứu các ngôn ngữ chẳng khác nào một đấu trường gian khổ trong giới trí thức. Đấu trường đó đẫm máu của các nhà thơ, nhà văn, triết gia, nhà tâm lý học, nhà sinh vật học, nhà nhân chủng học, nhà thần kinh học, và nhất là các nhà ngữ pháp học.

Theo sách Sáng Thế Ký, thuở ban đầu, khi còn nói chung một ngôn ngữ, con người đã cùng nhau xây dựng tháp Babel, mong muốn chạm đến thiên đường.

Thấy tháp Babel ngày một cao, Thiên Chúa đã ngăn chặn việc đó bằng cách tạo ra nhiều ngôn ngữ khác nhau, gây ra sự bất đồng về ngôn ngữ và khiến con người không thể hợp tác với nhau dễ dàng như trước nữa. Tháp Babel trở thành ngọn tháp đại diện cho sự đa dạng của ngôn ngữ loài người.

Trong cuốn Babel: Vòng quanh thế giới qua 20 ngôn ngữ, tác giả Gaston Dorren dành rất nhiều tâm huyết cho nỗ lực tìm hiểu các ngôn ngữ khác nhau. Chương đầu tiên trong cuốn sách chính là chương về tiếng Việt. Trong khi viết Babel, ông cũng đã cố gắng học tiếng Việt.

Trong chương đầu tiên của Babel: Vòng quanh thế giới qua 20 ngôn ngữ, mô tả tiếng Việt, tác giả viết: "Không một ngôn ngữ nào khác mà tôi biết lại có nhiều dấu phụ đến vậy. Khi còn là một cậu bé, tôi đã từng cảm thấy tờ tạp chí Paris Match của bố tôi kỳ lạ, bởi rất nhiều những ký tự é, à và vô vàn những dấu lược, nhưng so với tiếng Việt, tiếng Pháp trông vẫn còn đơn sơ và mộc hơn. Với không dưới 9 dấu phụ khác nhau (á, à, ả, ã, ạ, â, ăn, đ và ơ – tôi thích cách gọi không chính thống “o có râu” mà người ta dùng cho ký tự cuối cùng này), tiếng Việt là ngôn ngữ dành cho những người có đôi mắt tinh nhạy. Những dấu phụ này là thiết yếu để đảm bảo việc phát âm chính xác, nhưng chúng cũng bổ sung một phần đáng kể vào gánh nặng ghi nhớ. Chia động từ, thử thách của đa số ngôn ngữ ở châu Âu? Không đáng để nói đến trong tiếng Việt...".

Đếm xem có bao nhiêu ngôn ngữ trên thế giới này là một việc vô cùng khó khăn, tuy nhiên, 6.000 là một con số thường được người ta đưa ra khi ước tính số lượng ngôn ngữ nói và viết trên thế giới ngày nay – trung bình cứ 1,25 triệu người lại có một ngôn ngữ.

Một sự đa dạng đáng kinh ngạc, chúng ta đang sống trong một tòa tháp Babel đồ sộ làm sao! Hơn 6.000 ngôn ngữ hiện có của thế giới chính là 6.000 vũ trụ tinh thần khác nhau chứa đựng thế giới quan của các nền văn hóa.

Tuy vậy, nhiều người cho rằng chỉ cần thuần thục bốn ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Quan thoại, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Hindi-Urdu, bạn đã có thể len lỏi suôn sẻ ở hầu hết các khu vực trên thế giới mà không cần tới thông dịch viên. Tiếng Tây Ban Nha sẽ giúp ích nhiều cho bạn ở nhiều nước thuộc châu Mỹ, và tiếng Anh thì chẳng khác nào “người khổng lồ bất bại”.

Mỗi chương bắt đầu với một hồ sơ ngắn về ngôn ngữ được bàn đến: các tên gọi khác nhau, ngữ hệ, số lượng người sử dụng, một số điểm cơ bản về ngữ pháp, phát âm và hệ thống chữ viết cũng như thông tin về từ mượn.

Tất nhiên những con số ấy vẫn chưa có căn cứ chắc chắn, vì các số liệu thống kê về ngôn ngữ rất thất thường. Tác giả cho biết, ông đã tham khảo nhiều nguồn, bỏ qua những trường hợp ngoại lệ đáng ngờ, lấy trung bình của các con số còn lại và làm tròn đến con số gần nhất và dễ nhớ.

Dorren sử dụng một lượng chắt lọc các tri thức chuyên môn kết hợp với những chi tiết đời sống hấp dẫn giúp cho việc đọc trở nên thú vị.

Khác với một cuốn sách học thuật đầy “hăm dọa”, Babel: Vòng quanh thế giới qua 20 ngôn ngữ rất dễ tiếp nhận, ngay cả với những người đọc không có nền tảng dày dặn về ngôn ngữ học, nhờ tác giả của nó có tài lý giải những khái niệm ngôn ngữ học khó hiểu nhất theo cách dễ hiểu và cách tổ chức các chương, mục vừa ngắn gọn, nhiều thông tin, vừa hóm hỉnh, cuốn hút. Đây là một cuốn sách vừa vui nhộn vừa mang tính giáo dục.

Babel: Vòng quanh thế giới qua 20 ngôn ngữ là một cuốn sách mang sắc thái hỗn hợp của cả niềm vui lẫn nỗi buồn: hai mươi sinh ngữ được mô tả trong cuốn sách này đều là những mỹ vị, nhưng cũng không kém phần nguy hiểm.

Người ta vẫn chưa thống nhất được con số chính xác, nhưng có thể khẳng định rằng ít nhất 75% những người sống trên hành tinh này có thể giao tiếp bằng một trong hai mươi ngôn ngữ được mô tả trong sách.

Hai mươi ngôn ngữ lớn nhất trên thế giới, chủ đề của cuốn sách này, đang gây ra sự suy vi của hàng trăm, thậm chí hàng nghìn ngôn ngữ nhỏ hơn. Đây là một bi kịch, khi mà trên mọi châu lục, những ngôn ngữ nhỏ hơn không còn được sử dụng nữa, đồng nghĩa với sự xóa sổ những tri thức quý giá được mã hóa trong ngôn từ.

Cuốn sách này cũng là một cẩm nang dẫn đường đến những kỳ quan trong mê hồn trận các ngôn ngữ của thế giới. Dorren vừa là một nhà ngôn ngữ học tài năng vừa là một cây bút có năng lực viết cực kỳ thuyết phục. Những người say mê nghiên cứu ngôn từ sẽ thu được nhiều niềm vui thích từ đó.

Gaston Dorren là nhà ngôn ngữ học người Hà Lan, có khả năng nói được tiếng Hà Lan, tiếng Limburg, tiếng Anh, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha, đồng thời đọc được tiếng Pháp, tiếng Afrikaans, tiếng Frisian, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Italy, tiếng Catalan, tiếng Đan Mạch, tiếng Na Uy, tiếng Thụy Điển, tiếng Luxembourg và tiếng Esperanto.

Ông thường xuyên viết bài cho tạp chí ngôn ngữ học nổi tiếng Onze Taal, và biên tập cho trang blog Language Writer.

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Đại hội XIII: Các nước đánh giá cao sự đóng góp của Việt Nam trong tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Đại hội XIII: Các nước đánh giá cao sự đóng góp của Việt Nam trong tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Trước thềm Đại hội XIII, đồng chí Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ...
Tất cả sẵn sàng với chất lượng cao nhất cho ngày Khai mạc Đại hội XIII

Tất cả sẵn sàng với chất lượng cao nhất cho ngày Khai mạc Đại hội XIII

Tất cả các công việc chuẩn bị tổ chức phục vụ đã được chuẩn bị một cách khoa học, kỹ lưỡng, chu đáo, sẵn sàng để tổ chức Đại hội ...
Cướp biển sát hại và bắt cóc 15 thủy thủ tàu hàng Thổ Nhĩ Kỳ ngoài khơi Nigeria

Cướp biển sát hại và bắt cóc 15 thủy thủ tàu hàng Thổ Nhĩ Kỳ ngoài khơi Nigeria

Tàu chở hàng Mozart của Thổ Nhĩ Kỳ đã bị cướp biển tấn công ở ngoài khơi Nigeria. Cướp biển đã sát hại một thủy thủ trên tàu và bắt ...
Lỗi thiết bị ga tự động của máy bay Boeing 737 có thể là nguyên nhân vụ tai nạn ở Indonesia

Lỗi thiết bị ga tự động của máy bay Boeing 737 có thể là nguyên nhân vụ tai nạn ở Indonesia

Nguyên nhân dẫn đến vụ tại nạn máy bay Boeing 737-500 mang số hiệu SJ-182 của Hãng hàng không giá rẻ Sriwijaya Air có thể là do hệ thống ga ...
Các mẫu xét nghiệm Covid-19 của đại biểu và khối phục vụ Đại hội XIII đều âm tính

Các mẫu xét nghiệm Covid-19 của đại biểu và khối phục vụ Đại hội XIII đều âm tính

Hơn 10 nghìn mẫu xét nghiệm Covid-19 lần 2 của Đại biểu và khối phục vụ Đại hội XIII của Đảng âm tính với SARS-CoV-2
Toyota đẩy mạnh phát triển phụ tùng ô tô chạy bằng pin nhiên liệu hydro

Toyota đẩy mạnh phát triển phụ tùng ô tô chạy bằng pin nhiên liệu hydro

Tâp đoàn sản xuất ô tô Nhật Bản Toyota Motor Corp và các công ty trong tập đoàn này đang nỗ lực phát triển phụ tùng ô tô chạy bằng ...
Tân Tổng thống Mỹ sắp ban hành thêm nhiều chính sách mới về môi trường

Tân Tổng thống Mỹ sắp ban hành thêm nhiều chính sách mới về môi trường

Các cố vấn chính sách của Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết Mỹ sẽ ban hành thêm các chính sách giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu vào ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 2 ngày 25/1/2021: Song Tử bỏ bê công việc, Bọ Cạp đa nghi trong tình yêu

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 2 ngày 25/1/2021: Song Tử bỏ bê công việc, Bọ Cạp đa nghi trong tình yêu

Tử vi hôm nay 25/1 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 25/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 25/1/2021 - Lịch vạn niên 25/1/2021

Lịch âm 25/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 25/1/2021 - Lịch vạn niên 25/1/2021

Lịch âm 25/1. Âm lịch hôm nay 25/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 25/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 25 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Đại hội XIII: Giáo sư Nga khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là đảng của nhân dân, vì nhân dân

Đại hội XIII: Giáo sư Nga khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là đảng của nhân dân, vì nhân dân

Trước thềm Đại hội XIII, Giáo sư Nga Alexander Sokolovsky có bài viết chia sẻ những tình cảm và nhận định của mình về Đảng Cộng sản Việt Nam.
Cùng đón Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Cùng đón Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Sáng 24/1, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đã diễn ra buổi gặp mặt phóng viên, báo chí nhân dịp Xuân Tân Sửu 2021.
Bí ẩn giúp tháp nghiêng Pisa không đổ suốt 800 năm

Bí ẩn giúp tháp nghiêng Pisa không đổ suốt 800 năm

Bí ẩn này đã giúp tháp nghiêng Pisa - công trình mang tính biểu tượng của Italy đứng sừng sững, bất chấp hàng loạt trận động đất suốt 800 năm qua.
Thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững tại Hà Nội

Thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững tại Hà Nội

Hội Lữ hành Hà Nội đã thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững VGreen và ra mắt Câu lạc bộ Du lịch bền vững VGreen trực thuộc Hiệp hội Du lịch Hà Nội.
Tết Nguyên đán là cơ hội để du lịch Việt bứt phá?

Tết Nguyên đán là cơ hội để du lịch Việt bứt phá?

Sau một thời gian dài du lịch Việt ngưng trệ, thiệt hại do dịch bệnh Covid-19, năm nay, Tết Nguyên đán có là cơ hội để du lịch Việt bứt phá?
Ngắm thác mây bồng bềnh, cảnh tượng hiếm gặp ở 'thiên đường check-in' Tà Xùa

Ngắm thác mây bồng bềnh, cảnh tượng hiếm gặp ở 'thiên đường check-in' Tà Xùa

Săn mây Tà Xùa là hoạt động yêu thích của các tín đồ du lịch. Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn gặp được thác mây uốn lượn qua triền núi.
Hoa anh đào bung nở say đắm lòng người nơi miền biên cương xứ Nghệ

Hoa anh đào bung nở say đắm lòng người nơi miền biên cương xứ Nghệ

Những ngày này hoa anh đào đang bung nở tại khu vực trường Tiểu học Mường Típ 1, huyện Kỳ Sơn, Nghệ An làm xao xuyến lòng người.
Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates (470-399 TCN) được coi là bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp. Ông cũng là sư phụ của Platon.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Seferis Giorgos, nhà thơ trào lưu mới; Solomos Dionysios, nhà thơ lớn đầu tiên của văn học Hy Lạp hiện đại; Varnalis Kostas, theo chính kiến phe tả.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 1)

Kazantzakis Nikos (1883-1957) là một nhà văn sáng tạo ra văn học Hy Lạp hiện đại, là một chính khách tiến bộ và nhà triết học.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)

Văn học cổ La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Văn học cổ đại La Mã thể hiện chủ nghĩa nhân văn, nghĩa là thừa nhận giá trị con người, thiết tha với cuộc sống trần gian.
Phiên bản di động