 |
| Thủ tướng Canada Mark Carney và Thủ hiến tỉnh Alberta Danielle Smith ký một thỏa thuận về định giá carbon công nghiệp. (Nguồn: The Global and Mail) |
Theo tờ South China Morning Post và hãng Reuters, Thủ tướng Canada Mark Carney hôm 15/5 đã cùng Thủ hiến tỉnh Alberta Danielle Smith ký một thỏa thuận về định giá carbon công nghiệp, được xem là bước tiến lớn trong nỗ lực thúc đẩy một dự án đường ống dẫn dầu mới từ tỉnh Alberta ra bờ biển phía tây Canada, qua đó mở rộng khả năng xuất khẩu dầu thô sang châu Á.
Thỏa thuận được công bố tại thành phố Calgary, trung tâm ngành dầu khí của Canada. Theo đó, Ottawa và chính quyền Alberta nhất trí điều chỉnh lộ trình định giá carbon đối với các cơ sở phát thải công nghiệp quy mô lớn. Mức phí phát thải sẽ tăng dần lên 130 CAD, tương đương khoảng 96 USD, cho mỗi tấn CO2 vào năm 2040. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 170 CAD/tấn vào năm 2030 từng được chính phủ tiền nhiệm của ông Justin Trudeau thúc đẩy.
Đối với ông Carney, thỏa thuận này là một phần trong chiến lược lớn hơn nhằm mở rộng xuất khẩu năng lượng ra nước ngoài và giảm mức độ phụ thuộc kinh tế của Canada vào thị trường Mỹ. Nhà lãnh đạo Canada cho rằng nước này có thể trở thành đối tác năng lượng “an toàn, ổn định và đáng tin cậy” đối với các quốc gia châu Á trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Dù chưa đồng nghĩa với việc dự án đường ống đã được phê duyệt, thỏa thuận về định giá carbon được xem là một điều kiện then chốt để Chính phủ Liên bang Canada xem xét ủng hộ dự án.
Theo Reuters, kế hoạch đang được thảo luận có thể bao gồm một đường ống dẫn dầu công suất khoảng 1 triệu thùng/ngày tới bờ biển Tây Bắc tỉnh British Columbia, từ đó tạo thêm cửa ngõ xuất khẩu dầu thô sang các thị trường ngoài Bắc Mỹ.
Tại buổi công bố, ông Carney cho biết đề xuất cuối cùng về đường ống phục vụ thị trường châu Á cần được trình lên văn phòng phụ trách các dự án trọng điểm của chính phủ trước ngày 1/7. Mốc thời gian này cho thấy Ottawa muốn đẩy nhanh quá trình xem xét, nhưng vẫn đặt dự án trong khuôn khổ các điều kiện về khí hậu, đầu tư tư nhân và tham vấn các bên liên quan.
Thỏa thuận cũng đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý trong quan hệ giữa Chính phủ Liên bang Canada và Alberta. Bà Danielle Smith từng là người chỉ trích gay gắt các chính sách khí hậu dưới thời Thủ tướng Justin Trudeau, cho rằng các quy định này gây sức ép lớn lên ngành dầu khí của tỉnh. Tuy nhiên, dưới thời ông Carney, hai bên đã tìm được điểm chung trong việc kết hợp mục tiêu phát triển năng lượng với các cam kết giảm phát thải.
Bà Smith cho biết mức định giá carbon từng bị coi là quá cao dưới thời chính phủ Trudeau nay đã được “giảm bớt”. Đây là nhượng bộ quan trọng đối với Alberta, tỉnh sản xuất dầu lớn nhất Canada và lâu nay phản đối các chính sách khí hậu bị cho là làm suy giảm năng lực cạnh tranh của ngành dầu cát.
Tuy vậy, dự án đường ống mới vẫn đối mặt với nhiều rào cản.
Trước hết là yêu cầu về thu giữ và lưu trữ carbon. Ông Carney nhấn mạnh việc phê duyệt đường ống phụ thuộc vào việc phát triển một sáng kiến thu giữ và lưu trữ carbon quy mô lớn. Reuters cho biết dự án này có thể được triển khai theo từng giai đoạn, thay vì hoàn tất ngay từ đầu, nhưng vẫn là điều kiện quan trọng để Chính phủ Liên bang xem xét ủng hộ đường ống.
Thứ hai là sự phản đối từ các nhóm môi trường. Những người chỉ trích cho rằng việc kéo dài lộ trình tăng giá carbon tới năm 2040 có thể làm suy yếu các mục tiêu khí hậu của Canada. Một số tổ chức môi trường cho rằng mức tăng chậm như vậy không đủ để tạo áp lực để các doanh nghiệp đầu tư mạnh vào công nghệ giảm phát thải.
Thứ ba là vấn đề chính trị và pháp lý tại British Columbia. Bất kỳ đường ống nào ra bờ biển phía tây đều cần đi qua hoặc liên quan tới tỉnh này, nơi chính quyền địa phương lâu nay phản đối việc mở rộng hạ tầng xuất khẩu dầu thô. Thủ hiến British Columbia, David Eby, đã tái khẳng định phản đối nỗ lực dỡ bỏ lệnh cấm tàu chở dầu ngoài khơi bờ biển Tây Bắc của tỉnh.
Ngoài ra, dự án cũng phải đáp ứng nghĩa vụ tham vấn các cộng đồng bản địa có lãnh thổ bị ảnh hưởng bởi tuyến đường ống. Đây thường là một trong những khâu phức tạp nhất đối với các dự án hạ tầng năng lượng lớn tại Canada, bởi các vấn đề liên quan đến quyền đất đai, môi trường và lợi ích kinh tế địa phương.
Về phía ngành dầu khí, phản ứng cũng không hoàn toàn tích cực. Một số doanh nghiệp lo ngại bất kỳ hình thức định giá carbon công nghiệp nào cũng có thể làm tăng chi phí sản xuất, nhất là trong bối cảnh các đối thủ tại Mỹ không chịu cùng một mức chi phí carbon liên bang. Reuters cho biết nhóm Oil Sands Alliance, gồm các nhà sản xuất dầu cát lớn của Canada, không ủng hộ những thay đổi trong hệ thống thuế carbon của Alberta.
Dù vậy, với chính phủ của ông Carney, thỏa thuận lần này vẫn là bước đi quan trọng nhằm cân bằng hai mục tiêu vốn thường xung đột: mở rộng xuất khẩu năng lượng và duy trì cam kết giảm phát thải.
Nếu được thúc đẩy thành công, đường ống mới có thể giúp Canada giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ, đồng thời mở rộng hiện diện tại các nền kinh tế châu Á đang có nhu cầu năng lượng lớn. Nhưng để đi từ thỏa thuận chính trị tới công trường xây dựng, dự án vẫn phải vượt qua hàng loạt điều kiện về tài chính, môi trường, pháp lý và sự đồng thuận của các địa phương liên quan.
| Lần đầu Thủ tướng Canada dự họp EPC, thúc đẩy hợp tác sâu rộng với châu Âu Thủ tướng Mark Carney dự kiến sẽ tới thủ đô Yerevan của Armenia vào cuối tuần này để tham dự cuộc họp của Cộng đồng ... |
| Thủ tướng Canada đề cao vai trò của châu Âu trong việc định hình trật tự quốc tế Thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định, châu Âu sẽ không khuất phục trước một thế giới “mang tính giao dịch, khép kín và khắc ... |
