Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung Quốc tạm "hạ nhiệt" nhưng chưa phải hồi kết

Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung Quốc tạm tan băng chứ chưa đến hồi kết

Cạnh tranh thương mại Mỹ-Trung Quốc tạm thời hạ nhiệt. (Nguồn: Shutterstock)

Chỉ vài tuần trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa áp thuế 100% lên hàng xuất khẩu của Trung Quốc và cho biết ông có thể hủy cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình. Giờ đây, cuộc gặp đó dự kiến sẽ diễn ra trong tuần này, tại Hàn Quốc.

Cuối tuần trước (ngày 26/10), hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã đạt được thỏa thuận khung sơ bộ sau 2 ngày đàm phán tại Kuala Lumpur (Malaysia). Trưởng đoàn đàm phán thương mại Trung Quốc Lý Thành Cương cho biết, hai bên đã đạt được “đồng thuận sơ bộ”, sẽ được trình phê duyệt nội bộ.

More from WVR
Cẩn trọng và thực dụng, bước đi của Tổng thống Trump có giúp căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc 'hạ nhiệt'?

Ông cho rằng, phía Mỹ “cứng rắn”, còn phía Trung Quốc “kiên định” trong các cuộc thảo luận “sâu rộng”, đồng thời nhấn mạnh rằng cả Bắc Kinh và Washington đều tin “mối quan hệ ổn định có lợi cho 2 bên”.

Trong khi đó, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết, các cuộc đàm phán “mang tính xây dựng”, tập trung vào việc kéo dài thỏa thuận đình chiến, thảo luận về đất hiếm và những chi tiết cuối cùng của khuôn khổ mà hai nhà lãnh đạo có thể xem xét.

Đất hiếm - đòn bẩy quan trọng

Sự leo thang mới nhất giữa Mỹ và Trung Quốc xảy ra sau khi Bắc Kinh công bố kế hoạch hạn chế xuất khẩu khoáng sản đất hiếm - vật liệu quan trọng và cần thiết cho nhiều thiết bị điện tử.

Nhưng đó không phải là điều gì mới mẻ. Trung Quốc - quốc gia kiểm soát phần lớn nguồn cung đất hiếm của thế giới - đã bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế việc nước ngoài tiếp cận nguồn tài nguyên này từ hơn 30 năm trước. Và khi nhu cầu về đất hiếm của đất nước tỷ dân tăng lên, các biện pháp hạn chế của nước này cũng tăng theo.

Sau cuộc gặp với các nhà đàm phán thương mại Trung Quốc tại Malaysia, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent dự đoán, cuộc gặp quan trọng giữa hai nhà lãnh đạo có thể dẫn đến “một số hình thức trì hoãn” việc kiểm soát xuất khẩu đất hiếm.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cũng đã nói với các nhà đàm phán Trung Quốc rằng: “Đây là lần cuối cùng chúng tôi muốn nói về đất hiếm. Thế nhưng, mọi thứ không như những gì Mỹ muốn”.

“Một hình thức trì hoãn” có thể chỉ đơn giản là ông Tập Cận Bình tạm dừng áp đặt việc kiểm soát xuất khẩu đất hiếm. Đây có thể vẫn sẽ là đòn bẩy với Mỹ bất cứ khi nào. Nếu điều đó xảy ra, Tổng thống Trump có thể sẽ đáp trả bằng cách đe dọa tăng thuế quan.

Và không có gì đảm bảo rằng, hai nhà lãnh đạo sẽ tiếp tục đàm phán theo những gì các đặc phái viên đã thống nhất vào cuối tuần trước.

Tổng thống Trump đang đẩy các đồng minh ra xa

Trong khi đang tìm cách hạ nhiệt căng thẳng với Trung Quốc - một đối thủ lâu năm - thì ông chủ Nhà Trắng lại tăng nhiệt với một trong những đồng minh và nước láng giềng lớn nhất của Mỹ là Canada.

Cụ thể, ông Trump đã đe dọa sẽ tăng thuế quan đối với Canada thêm 10%. Nguyên nhân tỉnh Ontario đã phát sóng một đoạn quảng cáo được cho là “gây hiểu lầm” trong giải bóng chày nhà nghề Mỹ (World Series).

Hồi tháng 8/2025, chính quyền Tổng thống Trump đã áp thuế 35% lên các hàng hóa Canada không nằm trong Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA). Nền kinh tế Canada cũng đã chịu ảnh hưởng nặng từ mức thuế 50% mà Mỹ áp riêng lên thép và nhôm nhập khẩu.

Thủ tướng Canada Mark Carney hiện chưa trả đũa các mức thuế quan mà nhà lãnh đạo Mỹ đã áp đặt nhưng điều đó không có nghĩa là ông sẽ không làm vậy.

Sau khi ông Trump hoãn các cuộc đàm phán thương mại vì quảng cáo thuế quan, ông Carney nói với các phóng viên rằng: “Cảm xúc không thể đưa bạn đi xa được”.

Canada là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ, sau Mexico. Ottawa cũng mua nhiều hàng Washington nhất. Năm ngoái, ước tính, nước này mua 349 tỷ USD hàng Mỹ và xuất khẩu 412 tỷ USD sang nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Điều này đang cho thấy, việc Tổng thống Trump đẩy các đồng minh ra xa có nguy cơ khiến nền kinh tế Mỹ phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc.