Căng thẳng Trung Đông đẩy đồng USD tăng giá kỷ lục, mạnh nhất trong gần một năm

Xung đột Trung Đông tiếp lửa cho đồng USD: Mốc tăng trưởng kỷ lục trong gần một năm

Đồng USD hướng tới tháng tăng mạnh nhất trong gần một năm. (Nguồn: Getty Images)

Trong bối cảnh tâm lý lo ngại rủi ro gia tăng, đồng USD trở thành điểm đến an toàn của dòng tiền, qua đó tăng giá mạnh so với nhiều đồng tiền chủ chốt và các tài sản có mức độ rủi ro cao.

Đồng bạc xanh đã trải qua một tuần tăng trưởng ổn định và đang trên đà ghi nhận mức tăng theo tháng mạnh nhất trong gần một năm. Chỉ số USD Index đạt 100,17 điểm trong phiên giao dịch cuối tuần ngày 27/3. Tính từ đầu tháng, chỉ số này đã tăng khoảng 2,5%, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 7/2025. Diễn biến hiện nay đánh dấu sự đảo chiều so với xu hướng suy yếu kéo dài bốn tháng trước đó, trước khi xung đột tại Trung Đông bùng phát.

Nguyên nhân chính thúc đẩy đà tăng của USD đến từ tâm lý tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn của nhà đầu tư. Tình hình căng thẳng tại Trung Đông cùng nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu khiến dòng vốn quay trở lại các tài sản được coi là an toàn, trong đó có đồng USD. Đồng thời, giá dầu tăng mạnh làm gia tăng lo ngại về lạm phát, buộc thị trường phải điều chỉnh lại dự báo đối với chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Nếu trước đây giới đầu tư kỳ vọng Fed sẽ bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất trong năm nay, thì hiện nay nhiều dự báo đã chuyển sang khả năng Fed tiếp tục duy trì hoặc thậm chí tăng lãi suất.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng việc Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% – 3,75% gần đây không đơn thuần là động thái tạm dừng, mà phản ánh sự thận trọng của cơ quan này trước những biến động khó lường của kinh tế và địa chính trị.

Chủ tịch Fed Jerome Powell cũng nhấn mạnh mức độ bất định “đặc biệt cao” do cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran gây ra. Theo ông, việc xây dựng các mô hình dự báo chính sách trong bối cảnh chiến sự hiện nay gần như không khả thi. Ông cho biết tác động kinh tế của cuộc xung đột có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn dự đoán và vẫn chưa thể đánh giá chính xác.

Trong bối cảnh đó, Fed phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa nguy cơ lạm phát tăng do cú sốc năng lượng và rủi ro suy yếu của thị trường lao động. Chuyên gia Steve Englander của ngân hàng Standard Chartered nhận định, những phát biểu khá thận trọng của ông Powell cho thấy Fed đang theo đuổi cách tiếp cận “nới lỏng có điều kiện”, tức chỉ can thiệp khi lạm phát thực sự tiến gần mục tiêu.

Những thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ đã khiến lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng lên, qua đó hỗ trợ thêm cho sức mạnh của đồng USD. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện ở mức khoảng 4,44%, trong khi lợi suất kỳ hạn 2 năm gần 3,91%, phản ánh chi phí vốn gia tăng và áp lực lạm phát vẫn còn hiện hữu.

Trong khi đó, nhiều đồng tiền lớn khác lại đang suy yếu. Đồng Yen Nhật Bản chịu áp lực đáng kể khi tỷ giá USD/JPY tăng lên 160,35 Yen/USD, mức cao nhất kể từ tháng 7/2024, làm dấy lên lo ngại về khả năng can thiệp từ phía chính phủ Nhật Bản. Ngoài sức mạnh của USD, đồng Yen còn chịu tác động từ lợi suất trái phiếu trong nước tăng và sự phụ thuộc lớn của Nhật Bản vào năng lượng nhập khẩu, khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương khi giá dầu tăng cao.

Đồng Euro cũng giảm nhẹ, xuống còn khoảng 1,15 USD/Euro, trong khi đồng bảng Anh tiếp tục giảm phiên thứ tư liên tiếp, xuống mức 1,3268 USD/bảng. Tính chung trong tháng, bảng Anh mất khoảng 1,5% giá trị so với USD, ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 10/2025. Tuy vậy, so với nhiều đồng tiền lớn khác, bảng Anh vẫn có diễn biến tích cực hơn kể từ khi căng thẳng tại Trung Đông bùng phát.

ECB và BoE có thể phải thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh hơn để kiểm soát lạm phát. (Nguồn: Getty Images)

Kỳ vọng về chính sách tiền tệ tại châu Âu và Anh cũng đang thay đổi nhanh chóng. Giới phân tích cho rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) có thể phải thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh hơn để kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, chi phí vay gia tăng cùng triển vọng tăng trưởng kinh tế yếu đi đang làm hạn chế khả năng phục hồi của các đồng tiền này.

Trước đó, trong cuộc họp ngày 19/3, ECB đã quyết định giữ nguyên lãi suất tiền gửi, đánh dấu lần thứ sáu liên tiếp ngân hàng này không thay đổi chính sách. Quyết định này hoàn toàn phù hợp với dự báo của các chuyên gia tham gia khảo sát của Bloomberg.

ECB cho rằng xung đột tại Trung Đông đã làm gia tăng đáng kể sự bất định đối với triển vọng kinh tế. Giá năng lượng tăng có thể khiến lạm phát gia tăng trong ngắn hạn, trong khi tăng trưởng kinh tế có nguy cơ suy yếu. Tác động trong trung hạn sẽ phụ thuộc vào mức độ kéo dài của cuộc xung đột cũng như cách giá năng lượng lan tỏa sang giá tiêu dùng và toàn bộ nền kinh tế.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng còn nhiều biến động, ECB tiếp tục khẳng định mục tiêu đưa lạm phát về mức 2% trong trung hạn. Hiện thị trường dự báo ECB có thể tăng lãi suất hai lần trong năm nay, mỗi lần khoảng 0,25 điểm phần trăm và vẫn để ngỏ khả năng có thêm một đợt tăng nữa.

Không chỉ ECB, nhiều ngân hàng trung ương lớn khác cũng đang duy trì lập trường thận trọng. Ngân hàng Anh (BoE) gần đây cũng quyết định giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 3,75% sau cuộc họp của Ủy ban Chính sách Tiền tệ. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran khiến giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, làm dấy lên nguy cơ lạm phát mới và ảnh hưởng tới triển vọng giảm lãi suất tại Anh trong thời gian tới. Điều này cho thấy các nhà hoạch định chính sách của BoE đang phải cân nhắc giữa áp lực lạm phát và nguy cơ kinh tế tăng trưởng chậm lại.

Ở nhóm các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro, đồng tiền của Australia (AUD) giảm xuống còn khoảng 0,687 USD/AUD, mất gần 3% giá trị kể từ khi xung đột nổ ra. Đồng Rupee của Ấn Độ thậm chí còn giảm mạnh hơn, với mức giảm trên 5%, trở thành một trong những đồng tiền suy yếu nhất trong nhóm các đồng tiền lớn.

Trên thị trường tiền điện tử, đồng Bitcoin cũng chịu áp lực bán khi tâm lý né tránh rủi ro lan rộng trên thị trường tài chính toàn cầu. Trong phiên giao dịch ngày 27/3, Bitcoin giảm khoảng 4%, xuống còn khoảng 66.650 USD/BTC, gần như xóa bỏ toàn bộ mức tăng trước đó kể từ khi xung đột bắt đầu. Áp lực bán một phần đến từ việc dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay, cùng với việc nhiều hợp đồng quyền chọn đáo hạn khiến nhà đầu tư phải điều chỉnh danh mục.

Diễn biến này cho thấy Bitcoin ngày càng có xu hướng biến động tương tự các tài sản rủi ro truyền thống. Trong bối cảnh đồng USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu tăng và giá dầu leo thang, nhiều chuyên gia cảnh báo Bitcoin có thể tiếp tục chịu áp lực giảm trong ngắn hạn nếu các yếu tố này chưa hạ nhiệt.