Cậu bé trúng pháo kích năm ấy

Ông Phạm Văn Tịch đến với nước Mỹ trong một hoàn cảnh rất đặc biệt của chiến tranh. Đến nay, dù đã trải qua gần 50 năm nhưng ký ức về Việt Nam cùng những ngày tháng cũ vẫn vẹn nguyên trong tâm trí ông.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
cau be trung phao kich nam ay Gặp mặt thân mật các cựu giáo viên kiều bào Thái Lan
cau be trung phao kich nam ay Tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp Việt kiều

Sinh ra và lớn lên tại vùng quê nghèo bên dòng sông Thu Bồn thuộc Đại Lộc (Quảng Nam) trong vùng kiểm soát của quân giải phóng, ông Phạm Văn Tịch từng được tham gia đội thiếu niên hoạt động bảo vệ thôn làng. Rủi ro là ông đã bị thương nặng ở cả hai chân trong một trận pháo kích của quân đội Mỹ vào năm 1967 khi 15 tuổi. Ông được dân làng đưa vào vùng B Đại Lộc tại rừng Trường Sơn để điều trị. Do cuộc chiến càng ngày càng ác liệt, tỷ lệ thương vong ngày càng nhiều, thuốc men ở rừng sâu khan hiếm nên ông được gia đình đưa về điều trị tại nhà. Trong một trận càn quét vào làng để truy lùng bộ đội giải phóng, quân Mỹ đã đưa ông ra bệnh viện Đà Nẵng để điều tra rồi bỏ lơ chờ chết.

Khi Chiến dịch tổng tấn công và nổi dậy Mậu Thân 1968 diễn ra, bom đạn Mỹ đánh phá các vùng quê ác liệt khiến bệnh viện Đà Nẵng bị quá tải. Ông Tịch tiếp tục được đưa đến bệnh viện điều dưỡng quân đội Mỹ ở Tuy Hoà, Phú Yên. Khi chiến trận dịu xuống, ông được đưa trở lại bệnh viện Đà Nẵng. Tại đây, ông may mắn gặp gỡ một nhóm bác sĩ và nhà thiện tâm yêu chuộng hòa bình ở Mỹ có tên là The Committee of Responsibility COR. Mục tiêu của họ là đưa một số trẻ em 12 tuổi trở xuống bị thương nặng sang Mỹ điều trị trong 6 tháng đến một năm. Ông Tịch là một trong số gần 100 đứa trẻ may mắn được lọt vào danh sách chọn đi Mỹ chữa bệnh dù ông 16 tuổi.

Cuộc hội ngộ của những người yêu nước

Khi đến Mỹ, một khung trời mới mẻ, bình yên đã mở ra trước mắt ông Tịch khác hẳn với những gì ông chứng kiến ở làng quê hẻo lánh khi lính Mỹ càn quét. Lúc ấy, ông được điều trị chăm sóc trong một môi trường sạch sẽ và đầy đủ tiện nghi với các bác sĩ, nhân viên y tế lịch sự, ân cần đầy tình người. Thương tật của ông ngày càng ổn định, có thể đi lại bằng nẹp sắt và đôi nạng gỗ. Và ông được một gia đình người Mỹ thương yêu, tình nguyện đưa về nuôi dưỡng và cho ăn học.

cau be trung phao kich nam ay
Ông Phạm Văn Tịch (người chống nạng) và Đại sứ Việt Nam tại Liên hợp quốc Hà Văn Lâu (hàng hai, thứ tư từ phải sang) năm 1981.

Tuy nhiên, vào thời điểm đó, hình ảnh làng quê nghèo chìm trong khói lửa chiến tranh vẫn thường xuyên ngự trị và đau đáu trong ông. Hàng ngày, qua tivi và báo chí Mỹ, ông Tịch vẫn dõi theo để tìm hiểu tin tức quê nhà. Đây cũng là thời gian ông Tịch được chứng kiến hàng loạt phong trào thanh niên sinh viên Mỹ xuống đường ở thành phố Berkeley đòi hoà bình, chấm dứt chiến tranh phi nghĩa của Mỹ ở Việt Nam. Là nạn nhân và là người trực tiếp chứng kiến cuộc chiến khốc liệt và tàn bạo của quân đội Mỹ ở Việt Nam, ông không thể dửng dưng ngồi yên chịu đựng trước cảnh tang tóc ở quê nhà.

Đó là thời điểm năm 1972, quân Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc Việt Nam khiến làn sóng phản chiến ở Mỹ lên cao. Trước tình hình đó, một số anh chị em du học sinh Việt Nam ở Mỹ đã cùng nhau xuống đường biểu tình phản đối Mỹ can thiệp vào Việt Nam. Ông Tịch cho biết, thời đó, số du học sinh rất ít, ở rải rác khắc nơi trên nước Mỹ nên việc tìm đến nhau không dễ dàng. Để tăng thêm sức mạnh tiếng nói của người Việt tại Mỹ phản đối chiến tranh, về sau, một số sinh viên đã tập hợp lại và thành lập Hội Liên hiệp Việt Nam tại Mỹ do ông Nguyễn Văn Lũy làm Chủ tịch. Đến năm 1975, khi miền Nam Việt Nam được hoàn toàn giải phóng, Hội đổi tên thành Hội Việt kiều yêu nước tại Mỹ. Thời gian sau, Hội đổi tên một lần nữa thành Hội người Việt Nam tại Mỹ và vẫn do ông Nguyễn Văn Lũy làm Chủ tịch danh dự.

Sau năm 1975, Hội người Việt Nam tại Mỹ tiếp tục vận động các phong trào vì hoà bình phản đối Trung Quốc xâm lược Việt Nam và quyên góp các sách báo khoa học gửi về Việt Nam. Một số anh chị em tích cực tham gia vận động thành lập các trung tâm chuyển thuốc men, tiền, quà tặng về giúp thân nhân, bà con ở quê nhà đang gặp khó khăn. Hội đã tiếp đón các phái đoàn ngoại giao của Việt Nam tại Liên hợp quốc như Đại sứ Đinh Bá Thi, Đại sứ Hà Văn Lâu, Đại sứ Hoàng Bích Sơn... Ngoài ra, Hội còn đón tiếp các phái đoàn khoa học Việt Nam như GS Nguyễn Văn Hiệu - Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam đầu tiên sang thăm nước Mỹ, các cố GS. BS. Tôn Thất Tùng, cố GS Võ Thị Hồng Anh... và các phái đoàn dân sự khác.

Gặp gỡ người bạn lớn trong đời

Điều đặc biệt là trong những năm tháng ấy, ông Tịch đã may mắn gặp được một người tri kỷ. Ông nhớ lại, những ngày đầu đến Mỹ, ông ngơ ngác nằm cạnh hai người bạn Việt có cùng hoàn cảnh là nạn nhân chiến tranh đến Mỹ cùng một chuyến, tiếng Anh cả 3 một chữ bẻ đôi không biết giữa bao khuôn mặt xa lạ. Thi thoảng cũng có khuôn mặt Á châu đến thăm và dạy Anh văn nhưng họ là người Mỹ gốc Á không nói được tiếng Việt. Đến một ngày, có một người đàn ông tuổi cỡ trung niên, giọng nói nghe ra tiếng Việt dù khác với giọng quê Quảng Nam của ông, đến thăm. Sau khi chào hỏi, người đàn ông ấy nhấc túi xách để lên giường bệnh ông đang nằm, rồi bấm vào chiếc casset đặt trong đó rồi bài hát vang lên “Giải phóng Miền Nam chúng ta cùng quyết tiến bước…” khiến ông Tịch sững sờ ngạc nhiên.

cau be trung phao kich nam ay
Ông Phạm Văn Tịch trong lần về thăm quê hương năm 1995.

Người đàn ông đó là ông Nguyễn Văn Lũy – người đã thường xuyên tới bệnh viện thăm hỏi, động viên và đưa ông về nhà chơi. Từ đó, hai người gắn bó như anh em ruột thịt. Với ông Tịch, ông Lũy giống như một người cha, một người thầy giúp ông trau dồi nhiều thêm về lòng yêu nước. Hai ông còn sát cánh với nhau trong suốt chặng đường xuống đường chống chiến tranh ở Mỹ cho đến khi ông Lũy chọn trở về Việt Nam trút hơi thở cuối cùng vào năm 2003.

Ông Tịch cho biết, ông Nguyễn Văn Lũy là người Việt ở Mỹ đầu tiên một mình dám đứng lên phản đối chiến tranh phi nghĩa của Mỹ ở Việt Nam. Ông Lũy cũng đã vượt qua nhiều âm mưu hãm hại và nhục mạ với lòng vị tha hiếm có. Năm 1983, ông Lũy và vợ là bà Phạm Thị Lựu còn bị nhóm người Việt cực đoan ở Mỹ sát hại khiến ông Lũy bị thương nặng và bà Lựu chết trên đường đến cấp cứu. Vì ông Lũy không có con nên ông Tịch đã đưa ông về nhà bảo vệ và chăm sóc. Theo ông Tịch, vụ hạ sát vợ chồng ông Nguyễn Văn Lũy là một cú sốc kinh hoàng cho cả cộng đồng người Việt ở Mỹ lúc đó.

Nơi ấm cúng của sinh viên Việt

Ông Tịch luôn tin, là người Việt Nam dù sống ở đâu, không có ai muốn quên đi nguồn cội văn hóa của mình. Ở Mỹ, cộng đồng người Việt tuy còn khiêm tốn so với các cộng đồng khác nhưng văn hoá Việt rất phong phú, đặc biệt có nhiều món ăn như phở, bánh mì, bánh xèo, gỏi cuốn rất phổ biến và được người bản xứ rất ưa thích. Về đời sống tinh thần, mỗi năm Xuân về khắp nơi đều có hội chợ Tết, pháo hoa, mứt, bánh tét, bánh chưng, áo dài, khăn đóng khoe sắc màu dân tộc trên đất người...

Thế nhưng, trăn trở lớn nhất của thế hệ những người như ông Tịch là thế hệ trẻ có còn tiếp tục duy trì và giữ gìn văn hoá Việt không. Thực tế, nhiều bậc cha mẹ đã nhìn thấy con em mình sinh ra và lớn lên ở Mỹ bị tản mát và hụt hẫng về văn hóa gốc. Theo ông Tịch, mọi thứ sẽ tốt đẹp hơn nếu như trong nước tăng cường thúc đẩy và duy trì văn hoá Việt ở nước ngoài bằng cách xuất khẩu văn hoá phẩm ra nước ngoài nhiều hơn, rộng hơn và đa dạng hơn. Đồng thời, trong nước cũng cần chú trọng đến việc tăng tính hấp dẫn trong phát triển dịch vụ văn hoá để thu hút con em người Việt ở Mỹ trở về du lịch tại quê cha đất tổ, cũng như có kế hoạch giúp đỡ các em tìm hiểu về nguồn gốc của mình...

Hiện tại, một trong những niềm vui của ông Tịch đến từ những sinh viên Việt Nam học tập và nghiên cứu ở trường đại học gần nhà ở Berkeley (California, Mỹ). Không có con, tuổi cao, bệnh tật nhưng ngôi nhà của ông Tịch lại là nơi ấm cúng để thi thoảng các em sống xa gia đình lui tới tụ tập và vui chơi. Ông cho biết, mỗi năm vào dịp Tết Trung thu, Tết Nguyên đán, các sinh viên lại tụ tập bên ông đón Tết, cùng nhau gói bánh, nấu bánh chưng, làm đèn lồng...

cau be trung phao kich nam ay Gặp "ông Tây" thích nói lái ở đất Quảng

Hơn 20 năm sinh sống tại Việt Nam, giỏi tiếng Việt và hiểu văn hóa Việt hơn rất nhiều người Việt, lấy vợ Việt, ở ...

cau be trung phao kich nam ay Người nối nhịp cầu văn hóa cho tiếng Việt

Trong số những học viên tiêu biểu được lựa chọn về nước tham gia Khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người ...

cau be trung phao kich nam ay Đảng viên người Việt ở Nga quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng 12

BCH Đảng bộ tại LB Nga vừa tổ chức Hội nghị Học tập, Quán triệt, Triển khai Nghị quyết Đại hội 12 của Đảng.

Thuận Vũ

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 16/1/2026: Tuổi Sửu hợp tác tốt đẹp

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 16/1/2026: Tuổi Sửu hợp tác tốt đẹp

Xem tử vi 16/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 16/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 16/1/2026: Bọ Cạp có một ngày thuận lợi

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 16/1/2026: Bọ Cạp có một ngày thuận lợi

Tử vi hôm nay 16/1/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 16/1/2026, Lịch vạn niên ngày 16 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 16/1/2026, Lịch vạn niên ngày 16 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 16/1. Lịch âm hôm nay 16/1/2026? Âm lịch hôm nay 16/1. Lịch vạn niên 16/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Nguyên Đại sứ Pakistan tại Việt Nam nêu bật kỳ vọng về Đại hội XIV của Đảng

Nguyên Đại sứ Pakistan tại Việt Nam nêu bật kỳ vọng về Đại hội XIV của Đảng

Ông Tariq Osman Hyder, nguyên Đại sứ Pakistan tại Việt Nam đã trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam về ý nghĩa và kỳ vọng về Đại ...
Giá vàng hôm nay 16/1/2026 quay đầu giảm, động lực của thị trường đang thay đổi, thời điểm giá có thể tụt dốc trong năm 2026?

Giá vàng hôm nay 16/1/2026 quay đầu giảm, động lực của thị trường đang thay đổi, thời điểm giá có thể tụt dốc trong năm 2026?

Giá vàng hôm nay 16/1/2026 quay đầu giảm, động lực của thị trường đang thay đổi, thời điểm giá có thể tụt dốc trong năm 2026?
Khuyến cáo công dân Việt Nam về tình hình an ninh, trật tự ở Iran

Khuyến cáo công dân Việt Nam về tình hình an ninh, trật tự ở Iran

Trong những ngày qua, tình hình an ninh, trật tự ở Iran diễn biến phức tạp, Cục Lãnh sự Bộ Ngoại giao đưa ra khuyến cáo công dân.
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Thông điệp Tổng thống Vladimir Putin chuyển tải trong cuộc gặp gỡ cuối năm cho thấy cách Moscow đánh giá cục diện toàn cầu và hàm ý chính sách của Moscow.
Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Diễn đàn quốc tế về hòa bình và niềm tin, diễn ra tại thủ đô ở Ashgabat của Turkmenistan vào ngày 12/12 kỳ vọng góp phần thúc đẩy hòa bình và phát triển.
Phép thử với G20

Phép thử với G20

Lần này tại Johannesburg, bất bình đẳng trong phát triển sẽ là phép thử với nỗ lực của G20.
Bốn kịch bản châu Âu có thể 'cứu' Greenland khỏi tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Bốn kịch bản châu Âu có thể 'cứu' Greenland khỏi tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Nếu châu Âu từng hoài nghi mức độ nghiêm túc trong lời đe dọa của Tổng thống Mỹ nhằm chiếm quyền kiểm soát Greenland thì giờ, mọi việc đã khác.
Báo chí Trung Quốc: Tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 nổi bật trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu

Báo chí Trung Quốc: Tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 nổi bật trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu

Tờ Global Times đăng tải bài tổng hợp, phân tích sâu, nêu bật kết quả tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu năm 2025.
Truyền thông quốc tế ấn tượng với tăng trưởng kinh tế bứt phá của Việt Nam trước thềm Đại hội XIV của Đảng

Truyền thông quốc tế ấn tượng với tăng trưởng kinh tế bứt phá của Việt Nam trước thềm Đại hội XIV của Đảng

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, việc tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 8,02% khiến truyền thông quốc tế lớn đồng loạt đưa tin và đánh giá cao kết quả này.
Châu Âu có thể làm gì trước tham vọng của Mỹ với Greenland sau Venezuela?

Châu Âu có thể làm gì trước tham vọng của Mỹ với Greenland sau Venezuela?

Châu Âu cần xem xét nghiêm túc những lời đe dọa của Mỹ về việc giành quyền kiểm soát Greenland và sẵn sàng sử dụng những đòn bẩy quan trọng.
Thấy gì từ thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ USD giữa Mỹ và Venezuela?

Thấy gì từ thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ USD giữa Mỹ và Venezuela?

Thỏa thuận dầu mỏ giữa Mỹ và Venezuela cho thấy cách chính sách năng lượng đang được sử dụng như một công cụ địa chính trị.
Quan hệ Nhật Bản-Trung Á: Đi tìm mẫu số chung

Quan hệ Nhật Bản-Trung Á: Đi tìm mẫu số chung

Tờ Asia Times bình luận về một số động thái thắt chặt hợp tác kinh tế của Nhật Bản với các nước Trung Á thời gian gần đây.
Phiên bản di động