Châu Phi: Chưa phải Covid-19, châu chấu mới là đại dịch nguy hiểm

TGVN. Từ đầu tháng 12/2019, những đàn châu chấu sa mạc lớn, với số lượng lên đến 400 tỷ con bắt đầu hình thành ở phía Đông Ethiopia và Bắc Somalia, khu vực Đông Bắc Phi còn gọi là Vùng Sừng châu Phi.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
chau phi khong phai covid 19 chau chau moi la dai dich nguy hiem Tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh hay virus corona đã ‘bỏ qua’ châu Phi
chau phi khong phai covid 19 chau chau moi la dai dich nguy hiem Đại dịch châu chấu tồi tệ nhất đang tấn công châu Phi
chau phi khong phai covid 19 chau chau moi la dai dich nguy hiem
Tại Ấn Độ, những đàn châu chấu đã gây thiệt hại trên quy mô lớn khi tàn phá khoảng 350.000 ha đất nông nghiệp. (Nguồn: Reuters)

Dịch châu chấu sa mạc tồi tệ nhất 25 năm qua

Đàn châu chấu tiếp tục sinh sôi và tách thành nhiều đàn, có những đàn rộng đến 2.500 km2, bay qua biên giới nhiều quốc gia, nhanh chóng lan rộng sang một loạt nước châu Phi khác, cũng như một số nước Trung Đông và châu Á, gồm: Kenya, Djibouti, Eritrea, Tanzania, Uganda, Sudan, Nam Sudan, Yemen, Saudi Arabia, Pakistan, Ấn Độ, Trung Quốc.

Cụ thể, tại Kenya, theo FAO, gần 200 tỷ con châu chấu bao phủ diện tích khoảng 2.400 km2 (dài 60km x rộng 40km), phá hủy ít nhất 700 ha hoa màu, đe dọa nặng nề an ninh lương thực tại Ethiopia, Somalia và Kenya và đang di chuyển qua sườn núi Kilimanjaro, tiến vào biên giới Tanzania.... Nhiều khu vực của Trung Quốc đang bị ảnh hưởng bởi dịch châu chấu và sâu keo mùa thu, như tỉnh Vân Nam, Tứ Xuyên, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

Khu vực biên giới Ấn Độ - Pakistan - Nepal gần lãnh thổ Trung Quốc được FAO xem là điểm nóng toàn cầu về côn trùng gây hại cho mùa màng. Tại Ấn Độ, những đàn châu chấu đã gây thiệt hại trên quy mô lớn khi tàn phá tổng cộng 350.000 ha đất nông nghiệp, dự báo sản lượng ngũ cốc của Ấn Độ trong năm nay sẽ giảm 30-50%.

Theo Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO), biến đổi khí hậu là nguyên nhân chính khiến châu chấu dễ sinh sôi và phát triển mạnh mẽ với quy mô lớn như vậy. Các yếu tố thời tiết thuận lợi như lượng mưa nhiều, ẩm ướt và gió mùa kéo dài trong nhiều tháng qua ở khu vực Sừng châu Phi và Đông Phi khiến dịch bùng phát nghiêm trọng hơn nhiều so với FAO dự đoán.

Đại dịch lần này được đánh giá gây hại nghiêm trọng cho các quốc gia có liên quan. Châu chấu được xem là loài phá hoại sản xuất nông nghiệp trong nhiều thế kỷ, tàn phá hoa màu tại mỗi nơi chúng dừng chân cũng như đe dọa nghiêm trọng tới giao thông, an ninh hàng không.

Châu chấu bao phủ mặt đất và ăn mọi thứ chúng có thể tìm thấy, trước hết là thảm thực vật, cây cỏ, hoa lá. Một đàn 40 triệu con có khả năng tiêu thụ lương thực ngang với 35.000 người/ngày. Mỗi ngày, những đàn châu chấu phá hoại ăn tới 1,8 tấn thực vật và so sánh một đàn châu chấu có quy mô trung bình cũng có thể phá hủy lượng cây trồng đủ để nuôi sống 2.500 người trong cả năm.

Tổ chức FAO nhấn mạnh, đây là dịch châu chấu sa mạc tồi tệ nhất trong 25 năm qua, đe dọa an ninh lương thực của các nước châu Phi, đặc biệt tại vùng Sừng châu Phi. Dữ liệu gần đây của Nhóm công tác dinh dưỡng và an ninh lương thực của FAO cho thấy, hơn 19 triệu người đã bị đói cấp tính ở Đông Phi. FAO lo ngại một số nước ở Đông Bắc Phi gặp khó khăn trong việc triển khai triệt để kiểm soát dịch, đặc biệt là ở Somalia, do một số khu vực của nước này đang nằm trong tay nhóm vũ trang cực đoan Al-Shaidab, có liên hệ với Al-Qaeda.

Các chuyên gia cảnh báo, dịch châu chấu có thể đạt đỉnh từ tháng 3 đến tháng 5, thời điểm trứng nở tạo ra lứa châu chấu thứ hai, đe dọa nhiều khu vực nông nghiệp quan trọng và dự kiến tăng gấp 500 lần về số lượng châu chấu sản sinh vào tháng 6/2020 riêng ở khu vực Đông Bắc Phi.

Sự sinh sôi nhanh chóng của đàn châu chấu sẽ dẫn đến tình trạng "xung đột" nguồn thức ăn với các loài gia súc trên đồng cỏ. Thêm nữa, sự bùng phát mạnh mẽ sẽ kéo theo việc gián đoạn các hoạt động trồng trọt trong nhiều tuần tới. Các quan chức LHQ cảnh báo, các nước phải hành động nhanh chóng trước khi mưa lớn xảy ra vài tuần tới bởi có thể tạo thêm điều kiện cho châu chấu sinh sôi nảy nở nhiều hơn.

chau phi khong phai covid 19 chau chau moi la dai dich nguy hiem
Châu chấu sa mạc đang đe dọa an ninh lương thực của các nước châu Phi. (Nguồn: Reuters)

Tăng cường ứng phó với đại dịch

Các nước châu Phi đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc để đối phó dịch châu chấu (Kenya, Somalia, Ethiopia), nâng cảnh báo lên mức nguy hiểm đối với hoa màu nông nghiệp (Uganda, Tanzania, Eritrea). Cụ thể, Uganda lên phương án khẩn cấp để đối phó dịch, quyết định triển khai lực lượng quân sự để giúp phun thuốc trừ sâu trên mặt đất và hai máy bay phun thuốc từ trên không; Chính phủ Uganda tuyên bố phun thuốc từ trên không được coi là phương pháp kiểm soát hiệu quả duy nhất tại thời điểm này. Somalia đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia (tháng 2/2020). FAO đã hướng dẫn người dân địa phương tại Somalia sử dụng máy phun và hóa chất để ứng phó dịch. Chính phủ Ethiopia cũng huy động bốn máy bay cho cuộc chiến chống cào cào, châu chấu.

Tại các nước châu Á, Thủ tướng Pakistan Imran Khan mô tả đây là "dịch châu chấu tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ", ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia. Chính phủ Ấn Độ đã triển khai phun hóa chất diệt côn trùng tại hơn 10 quận được cho là sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Chính phủ Trung Quốc đẩy mạnh các biện pháp ngăn ngừa và diệt trừ sâu bọ phá hoại mùa màng, đưa hơn 100.000 con vịt tới khu vực Tân Cương, giáp ranh với Pakistan và Ấn Độ; duyệt chi gần 1,4 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 200 triệu USD), trong đó, khoảng 4,2 triệu USD được phân bổ về 15 tỉnh để ngăn ngừa, chống châu chấu.

Tháng 2/2020, LHQ chính thức kêu gọi cộng đồng quốc tế triển khai các hành động khẩn cấp. Trong phiên khai mạc của Hội nghị Thượng đỉnh Liên minh châu Phi (AU) lần thứ 33, ngày 8/2 tại Thủ đô Addis Ababa (Ethiopia), Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã kêu gọi tăng cường những nỗ lực của cộng đồng quốc tế để đối phó với sự bùng phát nạn dịch châu chấu đang tác động tới phần lớn lục địa châu Phi.

FAO đề xuất một chương trình, từ nay đến tháng 3/2020 cần 76 triệu USD và tổng cộng cần 138 triệu USD để kiểm soát sự lây lan của dịch châu chấu, cụ thể đẩy mạnh phun thuốc trừ sâu từ trên không, cách hiệu quả duy nhất để chống lại dịch cào cào, châu chấu. Tuy nhiên, đến nay ước tính mới huy động được khoảng 20 triệu USD, trong đó 15,4 triệu USD được LHQ trích từ quỹ cứu trợ khẩn cấp và 3,8 triệu USD từ FAO. Ngày 10/2, Mỹ cho biết sẽ viện trợ 800.000 USD và Liên minh châu Âu (EU) quyên góp 1 triệu Euro.

Dịch châu chấu xuất hiện lần này, bên cạnh nguyên nhân do sự biến đổi khí hậu nghiêm trọng tạo điều kiện thuận lợi cho loài côn trùng cánh cứng này có thể sinh sôi trong một thời gian ngắn, còn là do sự lơ là và thiếu quyết liệt của chính phủ một số nước Đông Bắc Phi trong việc chuẩn bị phương án diệt côn trùng.

Một số nước thiếu tăng cường công tác điều tra, theo dõi, dự báo khả năng phát sinh phát triển của châu chấu và chủ động đề ra phương án phòng, chống kịp thời, ngăn chặn phát sinh gây hại trên diện rộng. Phần lớn những nước bị tác động bởi đại dịch châu chấu là những nước nghèo tại châu Phi, kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào nông nghiệp. Nền kinh tế của các nước này vốn đã gặp nhiều khó khăn, trì trệ bởi xung đột sắc tộc tôn giáo lại phải đối phó với dịch châu chấu, khiến khoảng cách giàu nghèo và tỉ lệ thất nghiệp ngày càng gia tăng.

chau phi khong phai covid 19 chau chau moi la dai dich nguy hiem

Nạn châu chấu tiêu hủy hoa màu đủ nuôi 2.500 người/năm mỗi lần đáp, Somalia ban bố tình trạng khẩn cấp

TGVN. Ngày 2/2, Chính phủ Somalia đã ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia do châu chấu tàn phá cây lương thực tại một ...

chau phi khong phai covid 19 chau chau moi la dai dich nguy hiem

Thúc đẩy quan hệ kinh tế với đối tác lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi

TGVN. Sáng 30/10 (giờ chiều Hà Nội), tại Thủ đô Abuja, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã tham dự Tọa đàm thương mại và ...

chau phi khong phai covid 19 chau chau moi la dai dich nguy hiem

Kinh doanh tại Trung Đông - châu Phi: Doanh nghiệp cần cải thiện năng lực cạnh tranh

TGVN. Muốn thành công tại Trung Đông - châu Phi, bên cạnh trang bị kiến thức về quốc gia sở tại, nắm rõ hệ thống ...

QT. (theo Vụ Trung Đông - châu Phi, Bộ Ngoại giao)

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Người thầy giữ lửa nghề từ tình yêu thương

Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Người thầy giữ lửa nghề từ tình yêu thương

Tình yêu nghề cần được nuôi dưỡng trong một môi trường làm việc nhân văn, nơi người thầy được tôn trọng, được bảo vệ.
Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Giữa núi rừng nơi cực Tây Tổ quốc, Trường PTNT Tiểu học và THCS Sín Thầu được xây mới khang trang, tạo thêm nhiều điều kiện thuận lợi hơn cho trẻ em vùng cao.
Trường THCS Cầu Giấy: Từ thành tích nổi bật đến mục tiêu phát triển toàn diện người học

Trường THCS Cầu Giấy: Từ thành tích nổi bật đến mục tiêu phát triển toàn diện người học

Những kết quả trong học tập, tuyển sinh và các sân chơi khoa học, công nghệ là dấu ấn của Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội) trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, trong bối cảnh ...
Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Bền bỉ đổi mới, kiến tạo hành trình vươn tầm quốc tế của Nguyễn Siêu

Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Bền bỉ đổi mới, kiến tạo hành trình vươn tầm quốc tế của Nguyễn Siêu

Ngay khi biết tin Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy – Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu – được Bộ Giáo dục và Đào tạo tuyên dương là Nhà giáo tiêu biểu toàn ...
Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương nhận Giấy khen của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản: Vinh danh một thập niên cống hiến

Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương nhận Giấy khen của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản: Vinh danh một thập niên cống hiến

Nhật Bản vinh danh PGS. TS. Bùi Anh Tuấn vì những đóng góp nổi bật trong đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung nhằm bảo đảm cải cách ...
5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

Khoai lang cung cấp chất xơ có lợi cho hệ tiêu hóa. Các phẩm khác như bơ, hạt chia, các loại đậu và atisô... cũng chứa lượng chất xơ không kém.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Phiên bản di động