Chiến lược 'ngoại giao Nixon' và nỗ lực tập hợp đồng minh châu Âu của Tổng thống Mỹ Joe Biden

Thanh Tú
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Giáo sư Melvyn B. Krauss* đã có bài phân tích trên trang Project Syndicate về nỗ lực áp dụng chiến lược "ngoại giao Nixon" của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc tập hợp đồng minh châu Âu chống lại Trung Quốc và hàn gắn quan hệ với Nga.
Tổng thống Mỹ Joe Biden vận dụng thành công chiến lược 'ngoại giao Nixon'
Tổng thống Mỹ Joe Biden (phải) và người đồng cấp Nga Vladimir Putin tại cuộc gặp ngày 16/6 tại Geneva, Thuỵ Sỹ. (Nguồn: Getty Images)

Bài toán Trung Quốc đã tìm được lời giải

Nhiệm vụ chiến lược cấp thiết của Tổng thống Mỹ Joe Biden khi tổ chức một loạt hội nghị thượng đỉnh ở châu Âu thời gian gần đây là thiết lập một mặt trận thống nhất gồm các quốc gia phương Tây để đối phó với Trung Quốc.

Ba tuần sau chuyến công du châu Âu, giới quan sát cho rằng, ông Biden đã giải quyết thành công bài toán khó nhằn này.

Hiện giờ, về cơ bản, Mỹ, Pháp và Đức đã cùng một chiến tuyến. Mỗi quốc gia đều nhận thức được rằng, sự đồng thuận quốc tế là điều cần thiết để buộc Trung Quốc phải kiềm chế các hành vi gây hấn.

Trong bài phát biểu kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thể hiện rõ quan điểm khi lên tiếng cảnh báo, bất kỳ ai nỗ lực ngăn cản sự đi lên của quốc gia này đều sẽ bị “sứt đầu mẻ trán trước bức thành đồng Vạn lý Trường thành”.

Tại châu Á, nhiệm vụ chiến lược cấp thiết của Washington là tập trung hơn nữa vào Bộ tứ, gồm Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ.

Cuối tháng 6, Mỹ và Nhật Bản đã thực hiện diễn tập hải quân chung. Tại châu Âu, cả Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Liên minh châu Âu (EU) đều coi Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự, cho dù trước đó 2 tổ chức này luôn tránh đưa ra các cam kết “ngoài khu vực”.

Quan hệ Trung Quốc-Australia: Khi lợi ích quốc gia và lợi ích kinh tế được đặt lên bàn cân

Quan hệ Trung Quốc-Australia: Khi lợi ích quốc gia và lợi ích kinh tế được đặt lên bàn cân

Lôi kéo Nga là ưu tiên của Mỹ

Mặc dù Tổng thống Biden đã đạt được nhiều thành tựu trong việc tạo dựng sự đồng thuận chung để đối phó với Trung Quốc, song ông mới chỉ bước đầu giải quyết được vấn đề hóc búa nhất trong chính sách của mình, đó là thuyết phục Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng, Nga sẽ đảm bảo được lợi ích an ninh quốc gia khi “rời xa” Trung Quốc.

Hiện giờ, việc “lôi kéo” Tổng thống Putin rõ ràng là một ưu tiên quan trọng đối với Mỹ.

Kể từ sau cuộc họp thượng đỉnh với ông Biden, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel đã kêu gọi "cài đặt lại" quan hệ giữa EU và Nga.

Tuy nhiên, đề xuất “EU hàn gắn quan hệ với Nga” đã vấp phải sự phản đối gần như quá khích của Hà Lan, các quốc gia Baltic và Ba Lan. Đáp lại những lời chỉ trích đó, bà Merkel nêu rõ: “Các cuộc đối thoại với Tổng thống Nga không phải một dạng phần thưởng”.

Tin liên quan
Quan hệ Mỹ-EU thời Tổng thống Joe Biden: Mối lương duyên không dễ chối bỏ Quan hệ Mỹ-EU thời Tổng thống Joe Biden: Mối lương duyên không dễ chối bỏ

Giới phân tích cho rằng, những thay đổi chính sách mang tính đột ngột hiếm khi được “thấu hiểu” ngay từ ban đầu.

Khi Tổng thống Mỹ Richard Nixon thiết lập quan hệ với Trung Quốc cách đây 50 năm, ông đã “châm ngòi” cho một loạt phản ứng gay gắt từ các đồng minh của Mỹ. Nhật Bản khi đó thậm chí còn phản đối mạnh mẽ hơn so với Estonia, Latvia, Litva và Ba Lan hiện nay.

Ngày nay, sáng kiến "ngoại giao Nixon" được nhớ tới như một trong những đột phá chiến lược lớn nhất thời kỳ hậu chiến.

“Sự mở cửa của Trung Quốc” xuất phát từ thực tế là cả Tổng thống Nixon và Chủ tịch Mao Trạch Đông đều coi Liên Xô là hiểm họa lớn nhất đối với mỗi quốc gia.

Bằng cách thiết lập quan hệ ngoại giao, Bắc Kinh và Washington có thể buộc Liên Xô (khi đó vừa xâm lược Tiệp Khắc và xung đột biên giới với Trung Quốc) phải “suy nghĩ lại” về chính sách gây hấn của mình.

Và hai nước này đã thành công. Những năm sau đó, Liên Xô đã giảm mạnh số lượng quân đội triển khai dọc biên giới với Trung Quốc và tham gia ký kết các hiệp ước vũ khí hạt nhân quan trọng với Mỹ.

TIN LIÊN QUAN
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Ván bài 'đỏ nhiều hơn đen' của Tổng thống Joe Biden

Quay trở lại hiện tại. Ông Putin được cho là có khá nhiều lý do để hợp tác với ông Biden.

Và một vài lý do trong số đó cũng hấp dẫn tương tự như những thứ đã khiến Chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông và Thủ tướng Chu Ân Lai chấp nhận lời đề nghị của Tổng thống Nixon.

Trước hết, do Nga hiện nay đang trong tình trạng bị cô lập hơn so với Liên Xô trước đây, nên Moscow đã trở nên phụ thuộc vào Bắc Kinh.

Trong khi đó, quốc gia hưởng lợi chủ yếu từ chính sách chống phương Tây của ông Putin trong suốt thập kỷ qua không phải là Nga, mà là Trung Quốc.

Nếu đưa được Moscow thoát khỏi các biện pháp trừng phạt mà phương Tây đã áp đặt đối với nền kinh tế của xứ sở bạch dương, ông Putin có thể giúp nền kinh tế Nga đảo ngược tình trạng trì trệ và đình đốn.

Trên thực thế, giống như nhiều nhân vật khác trong các cơ quan an ninh của Nga, ông Putin ý thức được rằng, Nga được lợi rất ít từ mối quan hệ với Trung Quốc.

Mặc dù Bắc Kinh đã đầu tư rất lớn vào các doanh nghiệp và cơ sở hạ tầng trên toàn thế giới hầu hết thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường, song chỉ một lượng nhỏ tiền của Trung Quốc được đổ vào Nga - đất nước vốn đang rất cần số tiền này để giảm bớt các tác động tiêu cực của các lệnh trừng phạt từ phương Tây.

Hơn nữa, bất chấp những lợi ích mà ông Putin có thể nhận được từ mối quan hệ tốt đẹp hơn với phương Tây, có thể nhà lãnh đạo Nga vẫn không “xa rời” Trung Quốc, nếu điều đó mang lại rủi ro đối với quyền lực và sự an toàn của cá nhân ông.


*Melvyn B. Krauss là Giáo sư Kinh tế danh dự tại Đại học New York và là thành viên cao cấp tại Viện Hoover, Đại học Stanford, Mỹ.

Trước thềm thượng đỉnh Mỹ-Nga, ông Biden bất ngờ cam kết 'sát cánh' cùng châu Âu chống Nga

Trước thềm thượng đỉnh Mỹ-Nga, ông Biden bất ngờ cam kết 'sát cánh' cùng châu Âu chống Nga

Mỹ sẽ sát cánh với các đồng minh châu Âu chống lại Nga. Cam kết này được Tổng thống Mỹ Joe Biden đưa ra trước ...

Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Vụ Mỹ nghe lén các đồng minh EU và NATO bung ra vào thời điểm ngay trước khi Tổng thống Mỹ Joe Biden công du ...

(theo project-syndicate.org)

Đọc thêm

Dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh là dịch vụ đặc biệt cần Nhà nước thống nhất quản lý về giá

Dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh là dịch vụ đặc biệt cần Nhà nước thống nhất quản lý về giá

Baoquocte.vn. Chủ nhiệm UB Xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh: giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh là dịch vụ đặc biệt vẫn cần Nhà nước thống nhất quản ...
Giải thưởng Văn học tuổi 20: Vinh danh hai cây bút mới

Giải thưởng Văn học tuổi 20: Vinh danh hai cây bút mới

Baoquocte.vn. Nhà xuất bản Trẻ đã trao hai giải cao nhất của Giải thưởng Văn học tuổi 20 lần thứ bảy cho tác giả Yang Phan và Duy Ân.
Trước phát ngôn gây 'bão', diễn viên Cao Thái Hà nói gì?

Trước phát ngôn gây 'bão', diễn viên Cao Thái Hà nói gì?

Baoquocte.vn. Trước phát ngôn gây tranh cãi 'mong kiếp sau làm vợ của ba', diễn viên Cao Thái Hà đã lên tiếng...
Hungary ra quyết định mới vì xung đột Nga-Ukraine

Hungary ra quyết định mới vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Thủ tướng Hungary ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia mới do lo ngại những thách thức nước này phải đối mặt liên quan xung đột Nga-Ukraine.
Hoa hậu Hương Giang sẽ dự LHP Cannes 2022

Hoa hậu Hương Giang sẽ dự LHP Cannes 2022

Baoquocte.vn. Hoa hậu chuyển giới quốc tế Hương Giang cùng bạn thân Tô Diệp Hà được mời dự buổi ra mắt phim 'The stars at noon' tại LHP Cannes 2022, tối ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (25-26/5): Mưa lớn ở vùng núi Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ vào chiều tối mai; Trung Bộ nắng nóng; Hà Nội có nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (25-26/5): Mưa lớn ở vùng núi Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ vào chiều tối mai; Trung Bộ nắng nóng; Hà Nội có nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết mưa lớn ở vùng núi và trung du Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ tập trung vào chiều tối, đêm; Trung Bộ có nắng nóng; Hà ...
Chung tay xúc tiến tiêu thụ vải thiều Bắc Giang tại thị trường Tây Nam Trung Quốc

Chung tay xúc tiến tiêu thụ vải thiều Bắc Giang tại thị trường Tây Nam Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tổng lãnh sự quán Việt Nam vận động tỉnh Vân Nam tổ chức các điểm cầu kết nối với Hội nghị trực tuyến xúc tiến tiêu thụ vải thiều tỉnh ...
Hơn 200 gian hàng tham dự Triển lãm quốc tế ngành Sữa và các sản phẩm sữa

Hơn 200 gian hàng tham dự Triển lãm quốc tế ngành Sữa và các sản phẩm sữa

Baoquocte.vn. Triển lãm quốc tế ngành Sữa và sản phẩm sữa lần thứ 3 tại Việt Nam sẽ diễn ra từ 31/5-4/6 tại Cung Văn hóa Hữu Nghị.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 26/5/2022: Bọ Cạp bị lừa tiền

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 26/5/2022: Bọ Cạp bị lừa tiền

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 26/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Nga-Trung Quốc lên tiếng sau màn phô diễn sức mạnh ở Đông Bắc Á, Hàn-Nhật lập tức phản ứng?

Nga-Trung Quốc lên tiếng sau màn phô diễn sức mạnh ở Đông Bắc Á, Hàn-Nhật lập tức phản ứng?

Baoquocte.vn. Các máy bay quân sự của Nga và Trung Quốc đã tiến hành các cuộc tuần tra chung ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Hungary ra quyết định mới vì xung đột Nga-Ukraine

Hungary ra quyết định mới vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Thủ tướng Hungary ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia mới do lo ngại những thách thức nước này phải đối mặt liên quan xung đột Nga-Ukraine.
Nga-Trung Quốc lên tiếng sau màn phô diễn sức mạnh ở Đông Bắc Á, Hàn-Nhật lập tức phản ứng?

Nga-Trung Quốc lên tiếng sau màn phô diễn sức mạnh ở Đông Bắc Á, Hàn-Nhật lập tức phản ứng?

Baoquocte.vn. Các máy bay quân sự của Nga và Trung Quốc đã tiến hành các cuộc tuần tra chung ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Nga đề cập thông tin mở căn cứ quân sự ở Kherson; Tổng thống Ukraine nói 'nếu ông Putin hiểu được thực tế...'

Nga đề cập thông tin mở căn cứ quân sự ở Kherson; Tổng thống Ukraine nói 'nếu ông Putin hiểu được thực tế...'

Baoquocte.vn. Nga khẳng định nước này sẵn sàng mở hành lang nhân đạo cho các tàu chở lương thực rời Ukraine.
Sau thỏa thuận với Solomon, Ngoại trưởng Trung Quốc chuẩn bị công du Nam Thái Bình Dương, New Zealand vội lên tiếng

Sau thỏa thuận với Solomon, Ngoại trưởng Trung Quốc chuẩn bị công du Nam Thái Bình Dương, New Zealand vội lên tiếng

Baoquocte.vn. Thủ tướng New Zealand hối thúc Trung Quốc tăng cường tính minh bạch về chuyến công tác Nam Thái Bình Dương sắp tới của ông Vương Nghị.
Vụ phóng thử tên lửa Triều Tiên: Quan chức an ninh Mỹ-Hàn trao đổi gấp, quyết tác động lên Hội đồng Bảo an

Vụ phóng thử tên lửa Triều Tiên: Quan chức an ninh Mỹ-Hàn trao đổi gấp, quyết tác động lên Hội đồng Bảo an

Baoquocte.vn. Các quan chức Mỹ và Hàn Quốc đã liên tục điện đàm cho nhau liên quan vụ Triều Tiên vừa phóng 3 tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía Đông sáng 25/5.
Lý do tân Ngoại trưởng Australia vội vã thăm Fiji

Lý do tân Ngoại trưởng Australia vội vã thăm Fiji

Baoquocte.vn. Tân Ngoại trưởng Australia Penny Wong sẽ đến Fiji vào ngày mai – chuyến thăm song phương nước ngoài đầu tiên trên cương vị mới.
Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Baoquocte.vn. Phản đối Phần Lan và Thụy Điển vào NATO có thể giúp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan củng cố nội bộ và khẳng định vị thế, vai trò của đất nước.
Lời nhắn nhủ của Mỹ tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Lời nhắn nhủ của Mỹ tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Mỹ khẳng định sẽ sẵn sàng sát cánh cùng đồng minh, hành động quyết liệt và mau chóng khi có vấn đề an ninh phát sinh tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Baoquocte.vn. Sự phản đối của Nga, thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyên bố của Tổng thống Croatia có thể khiến đường vào NATO của Phần Lan và Thụy Điển trở nên khó khăn hơn.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Baoquocte.vn. Chiến thắng trong bầu cử tổng thống Philippines mới là khởi đầu trên hành trình đầy khó khăn của ông Ferdinand Marcos Jr. để đưa Manila ‘trỗi dậy một lần nữa’.
Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Baoquocte.vn. Sự nổi lên của nền kinh tế hydrogen mở ra một thị trường mới đầy tiềm năng, song cũng để lại không ít thách thức địa chính trị.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ diễn ra trong bối cảnh phức tạp của tình hình thế giới.
Tổng thống Joe Biden thăm châu Á: Giá trị của tình hữu nghị lâu năm có giúp Mỹ an tâm giữa thời cuộc?

Tổng thống Joe Biden thăm châu Á: Giá trị của tình hữu nghị lâu năm có giúp Mỹ an tâm giữa thời cuộc?

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ hy vọng chuyến công du châu Á lần này sẽ củng cố niềm tin của ông rằng tình hữu nghị lâu năm có thể đem lại những kết quả xứng đáng.
Tân Thủ tướng Australia: Can đảm, chăm chỉ trong đối nội, rạch ròi trong đối ngoại

Tân Thủ tướng Australia: Can đảm, chăm chỉ trong đối nội, rạch ròi trong đối ngoại

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Công đảng Anthony Albanese đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử để trở thành Thủ tướng thứ 31 của Australia.
Trả hay không trả bằng đồng Ruble? EU vẫn 'đau đầu' chuyện thanh toán khí đốt Nga

Trả hay không trả bằng đồng Ruble? EU vẫn 'đau đầu' chuyện thanh toán khí đốt Nga

Baoquocte.vn. Hai tháng từ sắc lệnh thanh toán khí đốt Nga bằng đồng Ruble, nhiều quốc gia EU vẫn chưa thể quyết định phương thức để nhập khẩu năng lượng này.
Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hoa Kỳ: Khẳng định sự quan tâm của Washington tới khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hoa Kỳ: Khẳng định sự quan tâm của Washington tới khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Qua Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ, Tổng thống Joe Biden nỗ lực mở rộng quan hệ với Đông Nam Á, trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương
Tổng thống Biden công du Đông Á, Triều Tiên sẽ phóng tên lửa để 'đón'?

Tổng thống Biden công du Đông Á, Triều Tiên sẽ phóng tên lửa để 'đón'?

Baoquocte.vn. Rất có khả năng Triều Tiên sẽ có những hành động khiêu khích khi Tổng thống Biden có chuyến công du quan trọng đến Đông Á.