Chính phủ mới ở Afghanistan: Con đường phía trước còn nhiều chông gai

Thu Hiền
Theo bình luận của nhà báo kỳ cựu Christina Lamb của tờ Sunday Times, Taliban vốn “ngạc nhiên với tốc độ chiến thắng của chính họ” và hiện đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức cả ở trong lẫn ngoài Afghanistan.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Những thách thức Taliban phải sớm đối mặt
Chính phủ mới ở Afghanistan có nhiều nhân vật chủ chốt trong chính quyền Taliban từ năm 1996. (Nguồn: AFP)

Nguồn tiền khó xoay, tiềm tàng mâu thuẫn quyền lực

Về kinh tế, việc đảm bảo tài chính cho bộ máy mới của Taliban sẽ không đơn giản, trong khi nguồn tiền của Afghanistan bị phong tỏa ở Mỹ khó có thể được đưa về nước nếu chính phủ mới chưa được Mỹ công nhận như một chính quyền hợp pháp.

Ngày 19/8, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đã ngăn Taliban tiếp cận nguồn tiền. Nguồn viện trợ từ Liên minh châu Âu (EU) cũng đã bị đóng băng và các nước trong khối, đi đầu là Đức, sẽ chỉ chấp nhận chi tiền để giải quyết các vấn đề trước mắt như cứu người bị kẹt ở Afghanistan vì lý do nhân đạo. Mọi thỏa thuận tài chính, thương mại với chính phủ mới sẽ tùy thuộc vào cách hành xử của Taliban trong quan hệ đối nội và với các đối tác nước ngoài.

Một bài viết trên trang mạng của Viện Brookings (Mỹ) còn chỉ ra một vấn đề nữa đối với nguồn thu của Taliban là việc lực lượng này khó có thể tăng sản xuất thuốc phiện để tạo nguồn thu. Có ý kiến cho rằng những khó khăn kinh tế và ngoại giao cũng đang khiến Taliban tìm đến các đối tác như Trung Quốc.

Nhà báo Christina Lamb trích lời cựu Bộ trưởng Tài chính Afghanistan Omar Zakhilwal nói: “Taliban tin rằng họ có thể quay sang nhờ các đồng minh mới là Trung Quốc và Nga, nhưng họ quên rằng mỗi năm, Afghanistan (thời chính phủ cũ) nhận được 6-7 tỷ USD viện trợ dân sự và quân sự từ NATO”.

Phân bổ cơ cấu chưa thống nhất trong nội các cũng có thể tạo ra mâu thuẫn chia sẻ quyền lực trong chính phủ mới ở Afghanistan. Ít nhất 3 thành viên trong nội các lâm thời được công bố ngày 7/9 có tên trong danh sách "Taliban Five", những tù nhân dài hạn từng bị giam giữ tại nhà tù quân sự tại Vịnh Guantanamo; không có ai là phụ nữ, và chỉ có 3 thành viên thuộc cộng đồng thiểu số.

Ba thành viên nhóm “Taliban Five” trong nội các là Giám đốc Tình báo Abdul Haq Wasiq, Bộ trưởng Biên giới và các Vấn đề Bộ tộc Noorullah Noori cùng Bộ trưởng Văn hóa Khairullah Khairkhwa.

Ông Hassan Akhund, thành viên kỳ cựu của Taliban, người đứng đầu hội đồng lãnh đạo phong trào này, được bổ nhiệm làm quyền Thủ tướng, lãnh đạo chính phủ mới ở Afghanistan. Không nổi danh với quan điểm cứng rắn, song ông Akhund đã “vượt qua” ông Mullah Abdul Ghani Baradar, người đứng đầu văn phòng chính trị của Taliban và là gương mặt đại diện của lực lượng này trong các cuộc đàm phán với Mỹ và nhiều chính phủ khác.

Một số nhân vật của Taliban nói rằng cần áp dụng luật Hồi giáo Sharia cho toàn quốc, thế nhưng điều này có thể gặp phải phản ứng của bộ phận dân cư đã quen với cơ chế dân sự khá cởi mở 15 năm qua. Chưa kể, có ý kiến cho rằng việc sử dụng luật Hồi giáo thay luật dân sự sẽ có thể gây ra mâu thuẫn giữa người dân vùng Pashtun với các nhóm sắc tộc vùng Uzbek và Tajik.

Tin liên quan
Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan? Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan?

Không dễ được thừa nhận

Sau cuộc thảo luận với các đồng minh nhằm thể hiện một mặt trận thống nhất trước chính phủ mới tại Afghanistan, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken ngày 8/9 cảnh báo rằng, Taliban cần nỗ lực để nhận được sự công nhận hợp pháp của thế giới.

Theo Reuters, các nhà cầm quyền mới tại Afghanistan trao cho những nhân vật cứng rắn và kỳ cựu trong hàng ngũ Taliban các vị trí cấp cao của nội các, bất chấp các hứa hẹn về một chính phủ toàn diện. Những lựa chọn này có thể đặt ra nhiều trở ngại trên con đường tìm kiếm viện trợ và sự thừa nhận của phương Tây. Đa phần các quốc gia nhìn nhận về thành phần chính phủ mới tại Afghanistan với tâm lý thận trọng.

Saudi Arabia hy vọng chính phủ mới sẽ giúp đỡ Afghanistan đạt được "an ninh và ổn định, tránh xa bạo lực và chủ nghĩa cực đoan”. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết ông đang theo dõi sát sao các diễn biến ở Afghanistan.

Trợ lý Ngoại trưởng Qatar Lolwah al-Khater chia sẻ với hãng tin AFP trong một cuộc phỏng vấn độc quyền rằng mọi chuyện cần được đánh giá dựa trên các hành động thực tế của Taliban. Trung Quốc tuyên bố hoan nghênh việc kết thúc "ba tuần vô chính phủ" ở Afghanistan với việc thành lập một chính phủ lâm thời mới ở Kabul, kêu gọi Taliban khôi phục trật tự tại quốc gia này. EU tuyên bố sẵn sàng cung cấp viện trợ khẩn cấp cho quốc này, song sẽ để mắt tới chính phủ mới của Taliban.

Trong khi đó, người phát ngôn của Liên hợp quốc Farhan Haq cho biết không tham gia vào việc công nhận chính phủ Taliban.

Ông Farhan Haq nhấn mạnh: “Đó là vấn đề được thực hiện bởi các quốc gia thành viên, không phải bởi chúng tôi. Theo quan điểm của chúng tôi,... chỉ có một đàm phán và giải pháp bao trùm mới mang lại hòa bình bền vững cho Afghanistan”. Liên hợp quốc cam kết “đóng góp vào một giải pháp hòa bình, thúc đẩy quyền con người của tất cả người dân Afghanistan, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em gái; cung cấp hỗ trợ nhân đạo".

Tình hình Afghanistan: Chính quyền mới phải có trách nhiệm tôn trọng quyền con người

Tình hình Afghanistan: Chính quyền mới phải có trách nhiệm tôn trọng quyền con người

Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg ngày 17/8 đã kêu gọi lực lượng Taliban tạo điều kiện ...

Tình hình Afghanistan: Thủ tướng New Zealand 'khẩn nài' Taliban duy trì quyền con người

Tình hình Afghanistan: Thủ tướng New Zealand 'khẩn nài' Taliban duy trì quyền con người

Ngày 16/8, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern kêu gọi các thủ lĩnh Taliban duy trì quyền con người tại Afghanistan.

(theo Reuters, AFP)

Bài viết cùng chủ đề

Tình hình Afghanistan

Đọc thêm

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Đại sứ Thái Lan Urawadee Sriphiromya kỳ vọng Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ góp phần quảng bá bản sắc và tăng cường giao lưu văn ...
Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, làm rõ cách thức bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 NATO.
Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11 khép lại với tuyên bố chung về những vấn đề chiến lược.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động