Dự án Triển khai Khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam theo hướng tiếp cận từ Chương trình Khu công nghiệp sinh thái toàn cầu, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) từ nguồn tài trợ của Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO), hướng tới đem lại lợi ích môi trường, kinh tế cho doanh nghiệp thông qua hàng loạt các hoạt động đào tạo tập huấn tăng cường năng lực thực hành về hiệu quả tài nguyên và sản xuất sạch hơn (RECP) và cộng sinh công nghiệp (CSCN).
Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Vụ Quản lý các khu kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Giám đốc dự án nhận định, quá trình công nghiệp hóa với tốc độ nhanh tại Việt Nam đã và đang đặt ra nhiều thách thức về môi trường.
"Việt Nam đang từng bước chuyển đổi mô hình phát triển, trong đó có khu công nghiệp theo hướng bền vững hơn, phù hợp với Chiến lược quốc gia về Tăng trưởng Xanh, cam kết của Việt Nam trong việc thực hiện Các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) 2030 của Liên hợp quốc, Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu và mới đây nhất là cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị các bên (COP 26) tại Glasgow (Anh) về mục tiêu đạt được mức phát thải ròng bằng '0' vào năm 2050. Vì vậy, đây là sự kiện quan trọng nhằm phổ biến thông tin về mô hình KCN sinh thái không chỉ trong phạm vi các khu công nghiệp tham gia thí điểm, mà còn lan tỏa trên khắp cả nước”, ông Quân nhấn mạnh.
 |
| Các chuyên gia của VNCPC tham gia Hội thảo trực tuyến. (Nguồn: Bộ Kế hoạch và Đầu tư) |
Tại Hội thảo, các chuyên gia UNIDO và Việt Nam đã chia sẻ nhiều kiến thức và kinh nghiệm để đánh giá KCN sinh thái theo Khung khổ quốc tế, quản lý KCN sinh thái và các dịch vụ cho các doanh nghiệp trong KCN sinh thái; khái niệm, phương pháp và công cụ chính trong việc nhận diện và thực hiện các giải pháp hiệu quả tài nguyên và sản xuất sạch hơn; khái niệm, phương pháp và công cụ chính liên quan đến phát hiện và thực hiện cộng sinh công nghiệp.
Trình bày về phương pháp tiếp cận hiệu quả tài nguyên và sản xuất sạch hơn trong công nghiệp, ông Đinh Mạnh Thắng – Chuyên gia của VNCPC cho biết, dự án đánh giá về khả năng chuyển đổi từ mô hình KCN thông thường sang KCN sinh thái nhằm phát hiện cơ hội CSCN thực hiện tại 3 địa phương Ninh Bình, Đà Nẵng, Cần Thơ cho thấy, có rất nhiều cơ hội cho mô hình CSCN và bản thân các doanh nghiệp cũng rất quan tâm đến mô hình này.
Tuy nhiên, vấn đề pháp lý hiện đang ảnh hưởng rất lớn đến phát triển KCN sinh thái và mô hình CSCN tại các KCN. Đơn cử như vấn đề nước thải, nước thải loại A thì luật không cho phép tự chuyển cho công ty khác mà phải qua khu trung tâm, sau đó mới quay ngược trở lại cho doanh nghiệp cộng sinh, thành ra đường nước vòng vèo và phát sinh chi phí lớn cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, vấn đề phòng cháy chữa cháy, không phải là vấn đề KCN có thể giải quyết mà liên quan đến công an và bộ phận xử lý nước thải, nên cũng gây ra những khó khăn cho doanh nghiệp khi thực hiện những dự án cộng sinh.
Ông Thắng phân tích: “Mọi nền công nghiệp, ở bất cứ quy mô và lĩnh vực nào đều có thể tăng cường hiệu quả sản xuất bằng những phương pháp có hệ thống. Tăng cường hiệu quả tài nguyên tại các doanh nghiệp mang lại những lợi ích đáng kể về kinh tế và xã hội, chứ không chỉ đơn thuần là những lợi ích về môi trường. Việc xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu về sản xuất, tiêu thụ nguyên vật liệu, năng lượng, nước và các dạng chất thải tại doanh nghiệp một cách hệ thống, liên tục sẽ là căn cứ quan trọng, quyết định cho sự thành công khi thực hiện hiệu quả tài nguyên và sản xuất sạch hơn (RECP). Đây là một chiến lược quan trọng giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu tăng trưởng xanh và tiến tới phát triển bền vững”.
Chia sẻ kinh nghiệm về CSCN, ông Ankit Kapasi, chuyên gia của Sofies cho biết, CSCN hiểu đơn giản là sự liên kết giữa các cơ sở công nghiệp hoặc công ty mà trong đó chất thải hoặc phụ phẩm của một cơ sở này trở thành nguyên liệu cho cơ sở khác. Qua đó, nó góp phần tiết kiệm chi phí và giảm thiểu sử dụng tài nguyên bằng cách cùng nhau tối đa hóa sản lượng có thể được tạo ra, từ đó mang lại những lợi ích về kinh tế và môi trường.
Trước hết, CSCN giúp tăng lợi nhuận và khả năng cạnh tranh, tạo cơ hội cho các công ty ở thời điểm hiện tại – cả tư nhân và nhà nước. Theo sau đó, nó mang lại lợi ích đáng kể cho môi trường bằng cách giảm nhu cầu về vật liệu và chất thải. Với thử thách bài toán về tiết kiệm và bảo vệ môi trường thì CSCN có thể trở thành giải pháp cho Việt Nam để hướng đến phát triển bền vững.
 |
| Ông Dick van Beers – Chuyên gia về KCN sinh thái đến từ UNIDO. (Nguồn: Bộ Kế hoạch & Đầu tư) |
Cũng về vấn đề này, ông Dick van Beers – Chuyên gia về KCN sinh thái đến từ UNIDO đã mô tả CSCN là sự hợp tác giữa một số cơ sở khác nhau, thường là gần nhau về mặt địa lý, tức là các công ty và nhà máy nằm gần nhau trong các cụm hoặc các KCN trao đổi tài nguyên (ví dụ: vật liệu, năng lượng, nước và các phụ phẩm) có thể được sử dụng để thay thế cho các sản phẩm hoặc nguyên liệu thô, nếu không sẽ được nhập khẩu từ nơi khác hoặc được xử lý như chất thải.
Hai chuyên gia quốc tế cũng dẫn chứng những điển hình về CSCN trong một số KCN sinh thái trên thế giới như, KCN Kalundborg (Đan Mạch) sau khi ứng dụng CSCN, đã giảm được sử dụng năng lượng, giảm phát thải khí CO2 lên đến khoảng 250.000 tấn/năm, giảm 30% lượng nước sử dụng và giảm thiểu cả các chất phát thải phải xử lý khác; KCN NISP (Anh), trong 7 năm đã tiết kiệm được chi phí 1,3 tỷ bảng Anh, doanh số bán hàng bổ sung tăng 1,3 tỷ bảng Anh, đồng thời giảm tới 39 triệu tấn CO2.
| DEEP C, Bamboo Capital và Sojitz cùng hợp tác phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam Ngày 25/11/2021, trong khuôn khổ Hội nghị xúc tiến đầu tư được tổ chức tại Nhật Bản, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Phạm ... |
| KCN Việt Nam hợp tác với DEEP C để phát triển bất động sản công nghiệp chất lượng cao tại Hải Phòng KCN Việt Nam, chủ đầu tư bất động sản công nghiệp hàng đầu Việt Nam chính thức nhận bàn giao hai lô đất tại Khu ... |
