Công nghệ lượng tử khó nhưng không thể chờ

Công nghệ lượng tử khó nhưng không thể chờ đến khi thế giới phát triển bùng nổ mới bắt đầu chuẩn bị. Khi đó có thể đã quá muộn. (Nguồn: VnEconomy)

Đó cũng là lý do ngày càng nhiều quốc gia đưa lượng tử vào nhóm công nghệ chiến lược có ý nghĩa an ninh quốc gia, bên cạnh trí tuệ nhân tạo và công nghiệp bán dẫn. Từ góc độ kinh tế, công nghệ lượng tử mở ra triển vọng giải quyết những bài toán mà năng lực tính toán hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế.

Trong tương lai, máy tính lượng tử có thể tạo ra bước nhảy vọt trong nhiều lĩnh vực như vật liệu mới, năng lượng, logistics và y tế… Các chuyên gia nhận định lượng tử sẽ trở thành một trong những động lực công nghệ có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong thế kỷ XXI, góp phần tái định hình năng suất lao động và mô hình tăng trưởng toàn cầu.

Tại buổi làm việc về Đề án “Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ lượng tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh” (5/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu phải thống nhất nhận thức: Công nghệ lượng tử là vấn đề chiến lược quốc gia.

More from WVR
Công nghệ lượng tử (Kỳ I): ‘Chìa khóa’ của thế giới tương lai

Việc người đứng đầu Đảng, Nhà nước yêu cầu xem công nghệ lượng tử là vấn đề chiến lược quốc gia, vì thế, mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của một định hướng nghiên cứu khoa học - công nghệ đơn thuần. Cốt lõi của định hướng này là đặt công nghệ lượng tử trong tổng thể năng lực cạnh tranh quốc gia, chủ quyền số và sức mạnh trong kỷ nguyên số.

Điều này phản ánh rõ nét tư duy phát triển mới của Việt Nam khi cạnh tranh quốc gia ngày càng dịch chuyển từ lợi thế về tài nguyên, lao động và vốn sang năng lực làm chủ tri thức, dữ liệu và công nghệ lõi. Tất nhiên, lượng tử không phải là "cuộc chơi" dành cho những quốc gia nóng vội. Đây là lĩnh vực đòi hỏi nền tảng khoa học vững chắc, nguồn nhân lực trình độ cao và đầu tư bền bỉ trong thời gian dài, có thể hàng thập kỷ.

Đối với Việt Nam, đây là lĩnh vực mới, có độ phức tạp rất cao và đòi hỏi tầm nhìn đầu tư dài hạn. Tuy nhiên, khó không đồng nghĩa với "bất khả thi". Vấn đề không nằm ở việc chạy đua bằng mọi giá, mà ở khả năng lựa chọn đúng hướng đi, xây dựng từng bước năng lực công nghệ thực chất nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và củng cố nền tảng tự chủ chiến lược quốc gia.

Công nghệ lượng tử không phải là lĩnh vực có thể tạo ra thành quả trong thời gian ngắn, càng không thể phát triển theo phong trào. Nhưng nếu đi trước về nhận thức, đi chắc về nền tảng và tập trung vào những khâu có khả năng tạo ra năng lực nội sinh, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội tham gia chuỗi giá trị lượng tử toàn cầu theo cách phù hợp với điều kiện và lợi thế của mình. Xét cho cùng, công nghệ lượng tử không đơn thuần là câu chuyện của khoa học và công nghệ.

Đó là câu chuyện về năng lực cạnh tranh quốc gia, về chủ quyền số, về khả năng tự chủ chiến lược và về vị thế của Việt Nam trong trật tự công nghệ mới đang dần hình thành. Con đường phía trước chắc chắn không dễ dàng. Lịch sử phát triển công nghệ thế giới cho thấy những quốc gia vươn lên không nhất thiết là những nước khởi đầu sớm nhất, mà là những nước nhận diện đúng xu thế và kiên định đầu tư cho tương lai. Công nghệ lượng tử đang mở ra một cuộc cạnh tranh như vậy.

Với Việt Nam, đây không chỉ là cơ hội tiếp cận một công nghệ mới, mà còn là phép thử về tầm nhìn chiến lược, năng lực chuẩn bị và khát vọng vươn lên trong kỷ nguyên số. Chúng ta không thể chờ đến khi công nghệ lượng tử bùng nổ mới bắt đầu chuẩn bị, bởi khi đó có thể đã quá muộn.