 |
| Quang cảnh Hội thảo "Đẩy mạnh ứng dụng AI trong ngành Ngoại giao đến năm 2030". (Ảnh: Thành Long) |
Phát biểu dẫn đề tại Hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Việt Lâm, Tập sự Phó Vụ trưởng, Văn phòng Bộ Ngoại giao cho rằng, AI là một công nghệ “lõi”, đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực, trong đó có đối ngoại. AI không chỉ là công cụ kỹ thuật, mà đã trở thành nguồn lực chiến lược mới của các quốc gia, được ví như “dầu mỏ của kỷ nguyên số”. Quốc gia nào nắm được AI thì sẽ nắm được lợi thế vượt trội trên các lĩnh vực.
Trong thực tiễn ngành đối ngoại trên thế giới, Bộ Ngoại giao của nhiều nước đã nhanh chóng thích ứng và sử dụng AI trong việc hỗ trợ phân tích thông tin và tham mưu chính sách; điển hình như Bộ Ngoại giao Mỹ triển khai hệ thống NorthStar theo dõi, phân tích tin tức và dư luận từ nhiều quốc gia, phát hiện sớm xu hướng chính sách và cảnh báo các tình huống khủng hoảng tiềm tàng.
Một số quốc gia trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương cũng đang nghiên cứu triển khai sử dụng AI, hỗ trợ soạn thảo thông cáo báo chí, tuyên bố, bài viết công khai, sắp xếp lịch trình, tối ưu hóa chương trình, sự kiện đối ngoại…
 |
| Tiến sĩ Nguyễn Việt Lâm, Tập sự Phó Vụ trưởng, Văn phòng Bộ Ngoại giao, trình bày chuyên đề tại Hội thảo. (Ảnh: Thành Long) |
Nhiều nước, với khả năng đi đầu về công nghệ như Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ… có khả năng phát triển AI riêng, có nguồn lực lớn cho số hóa cơ sở dữ liệu nội bộ, có hệ thống chuyên gia về công nghệ, nên việc triển khai ứng dụng AI trong công tác một cách rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều nước khác, nhất là các nước đang phát triển, lại tỏ thái độ thận trọng do lo ngại rò rỉ, lộ lọt thông tin, phụ thuộc công nghệ…cũng như có điều kiện hạn chế về nhân lực, tài chính…
Tại Việt Nam, AI sớm được xem là công nghệ mũi nhọn, được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, ban hành nhiều chủ trương, chính sách đẩy mạnh ứng dụng, phát triển khoa học, công nghệ, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số.
Trong bối cảnh mới, ngành Ngoại giao Việt Nam, cũng như các ngành khác, đang đối mặt với áp lực công việc tăng nhanh đáng kể: số lượng văn bản cần xử lý trong 6 tháng đầu năm 2026 tăng 40% so với cùng kỳ, trong khi các hoạt động đối ngoại cấp cao năm 2026 dự kiến tăng 70% so với năm 2025. Trong khi đó, nguồn lực biên chế thực tế chỉ đáp ứng khoảng 85% chỉ tiêu.
Việc ứng dụng AI không còn dừng ở mức thử nghiệm, mà đã trở thành một nhu cầu cấp thiết, một công cụ hỗ trợ hiệu quả để tăng tốc độ và hiệu quả xử lý thông tin, tăng tốc tham mưu và nâng cao chất lượng triển khai công tác đối ngoại nhằm đáp ứng tốt nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” mà Đại hội XIV của Đảng đã xác định.
 |
| Đại biểu từ các đơn vị liên quan trong và ngoài Bộ tham dự Hội thảo. (Ảnh: Thành Long) |
Đồng quan điểm với Tiến sĩ Nguyễn Việt Lâm, ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Cục trưởng Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho rằng việc ứng dụng AI được coi là yếu tố quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh quốc gia.
Trong triển khai thực tế của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc quảng bá dựa trên ba trụ cột chính: Truyền thông số (nền tảng), Dữ liệu văn hóa số (tài nguyên nội dung) và AI (công cụ tối ưu hóa). Theo đó, truyền thông số giúp mở rộng không gian quảng bá từ phạm vi quốc gia sang toàn cầu, thay đổi phương thức tương tác từ một chiều sang đa chiều theo thời gian thực.
Việc ứng dụng AI đã và đang được nhìn nhận như một công cụ tối ưu hóa các nền tảng và sử dụng linh hoạt các tài nguyên nội dung, điển hình như Hàn Quốc (với làn sóng Hallyu) và Singapore (với chiến lược Smart Nation). Các quốc gia này đã thành công trong việc sử dụng AI để phân tích xu hướng người dùng, cá nhân hóa nội dung và xây dựng hình ảnh quốc gia hiện đại, sáng tạo.
Bà Chu Hồng Trang, Phó Trưởng phòng Chính sách, Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết Việt Nam đã có hành lang pháp lý khá đầy đủ với Luật Công nghiệp công nghệ số (71/2025) và Luật Trí tuệ nhân tạo (134/2025). Chiến lược Quốc gia về AI đến năm 2030 đặt mục tiêu đưa AI trở thành động lực tăng trưởng quan trọng với tiềm năng đóng góp 120-130 tỷ USD cho nền kinh tế đến năm 2040. Trong thời gian tới, Bộ Công an sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu để đề xuất và ban hành Luật An ninh Dữ liệu và bộ tiêu chuẩn an ninh mạng áp dụng chung trên toàn quốc.
 |
| Hội thảo tập trung thảo luận về kinh nghiệm quốc tế, khung pháp lý và các giải pháp thực tiễn nhằm hiện đại hóa nền ngoại giao Việt Nam trong kỷ nguyên số. (Ảnh: Thành Long) |
Từ đó, một số giải pháp hạ tầng và ứng dụng thực tiễn từ các tập đoàn công nghệ như Viettel AI, FPT AI đã được đề xuất cụ thể cho ngành ngoại giao.
Theo đó, đại diện Công ty Viettel AI, ông Nguyễn Đức Trí, đề xuất lựa chọn nền tảng AI thông qua việc giới thiệu 3 mô hình triển khai: Một là mô hình Điện toán đám mây AI (AI Cloud) với việc lưu trữ dữ liệu và sử dụng bộ xử lý AI nằm hoàn toàn trên hệ thống của Viettel. Hai là mô hình song lập (Hybrid) với việc giữ kho dữ liệu tại Bộ Ngoại giao và sử dụng bộ xử lý AI nằm tại Viettel. Ba là thiết lập hệ thống riêng hoàn toàn (On-Premise) với việc cô lập 100% dữ liệu và bộ xử lý tại Bộ, phục vụ mục tiêu bảo mật tuyệt đối. Viettel AI nhấn mạnh việc làm chủ công nghệ để đảm bảo chủ quyền số, tránh rò rỉ dữ liệu qua máy chủ xuyên biên giới.
Tiến sĩ Trần Thế Trung, Phó Giám đốc Khối AI, công ty FPT AI giới thiệu mô hình "Đội ngũ trợ lý ảo AI" (AI Agents) hỗ trợ đa dạng đối tượng từ Lãnh đạo Bộ đến người dân; tập trung vào các ứng dụng thực tế như: Tự động tổng hợp báo cáo và chuẩn hóa văn bản; trợ lý ảo 24/7 hỗ trợ người dân và kiều bào tra cứu thủ tục, chính sách dịch vụ công; AI hỗ trợ đào tạo tại Học viện Ngoại giao thông qua việc tạo nội dung giảng dạy và trợ lý học tập (AI Mentor).
 |
| Chánh Văn phòng Bộ Ngoại giao Nguyễn Hoài Nam phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: Thành Long) |
Phát biểu tại sự kiện, Chánh Văn phòng Bộ Ngoại giao Nguyễn Hoài Nam cho biết, Bộ Ngoại giao đang cân nhắc lộ trình triển khai một cách thận trọng theo hướng: Giai đoạn 2026-2027: Thí điểm AI công cộng cho thông tin công khai, xây dựng quy chế sử dụng và đào tạo cán bộ. Giai đoạn 2028-2030: Nâng cấp hạ tầng, mở rộng ứng dụng và từng bước triển khai AI cho các dữ liệu nhạy cảm hoặc mật trên hệ thống riêng (on-premises).
Các định hướng ứng dụng AI trong ngành đối ngoại này sẽ tập trung vào các nhóm nhiệm vụ như công tác nghiên cứu, tham mưu và dự báo; công tác chỉ đạo, điều hành; công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế; công tác tuyên truyền và thông tin đối ngoại; công tác xử lý văn bản và tìm kiếm, tra cứu thông tin.
Kết luận hội thảo, các đại biểu thống nhất rằng việc ứng dụng AI phải tuân thủ nguyên tắc "Con người quyết định, AI chỉ hỗ trợ" và bảo mật thông tin là điều kiện tiên quyết trong mọi hoạt động triển khai. Các triển khai để ứng dụng AI phải được thực hiện theo lộ trình bài bản, đồng bộ, có cơ sở hạ tầng kỹ thuật sẵn sàng đi kèm với các giải pháp bảo mật tuyệt đối cùng đội ngũ kỹ thuật chuyên trách; bảo đảm đặc thù của ngành Ngoại giao trong bối cảnh sử dụng AI.
| Phê duyệt Đề án chuyển đổi số lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn 2045 Bộ Văn hóa phê duyệt đề án chuyển đổi số ngành văn hóa đến 2030, hướng tới hệ sinh thái văn hóa số toàn diện, ... |
| Khẳng định vai trò của ngoại giao khu vực trong môi trường quốc tế phân mảnh Chiều 10/4, tại Hà Nội, Học viện Ngoại giao phối hợp với Mạng lưới Amity Circle và Quỹ Temasek (Singapore) tổ chức phiên giao lưu ... |
| Đối ngoại nhân dân: Trụ cột quan trọng của nền ngoại giao toàn diện, hiện đại Ngày 14/5 tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao phối hợp với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa ... |
| Vận dụng Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập và là người thầy vĩ đại của ngoại giao Việt Nam. Người không chỉ để lại ... |
