Covid-19 và cái nhìn tích cực về lễ hội

ĐĂNG MINH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Hai năm thiếu vắng các lễ hội Xuân, với nhiều người là sự mất mát lớn. Nhưng ở khía cạnh tích cực khác, Covid-19 lại giúp các đơn vị quản lý, cũng như mỗi người dân tự nhìn nhận lại ý nghĩa thực sự của hoạt động lễ hội đầu năm.
Lần đầu tiên, lễ cầu an được chùa Phúc Khánh (Hà Nội) được tổ chức trực tuyến và phát trên fanpage  và YouTube. (Nguồn: Vietnamnet)
Lần đầu tiên, lễ cầu an được chùa Phúc Khánh (Hà Nội) được tổ chức trực tuyến và phát trên fanpage và YouTube. (Nguồn: Vietnamnet)

Không còn nỗi lo “phản cảm”

Có một thực tế trong nhiều năm qua là cứ mở đầu các lễ hội Xuân, người ta lại phải than phiền về hoạt cảnh “loạn” tại nhiều nơi, không chỉ gây đau đầu cho các nhà quản lý mà còn gây bức xúc mạnh mẽ trong dư luận xã hội.

Nói về tình trạng này, PGS.TS. Lê Quý Đức - nguyên Phó Viện trưởng Viện Văn hóa Phát triển (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) cho rằng, sự phát triển quá đà của hoạt động lễ hội như nhà chùa làm lễ dâng sao giải hạn, nhà sư làm đồng cốt, bán hàng “chặt chém” vẫn thu hút người hành hương… Những biến tướng này đã làm dung tục hóa nơi thờ tự hoặc làm mất đi nét đẹp văn hóa của việc đi lễ đầu năm.

Thế nhưng, hai mùa Covid-19 qua, căn bệnh “trầm kha” ấy dường như biến mất. Không còn cảnh xô xát hay chen lấn, việc đi lễ chùa đầu năm trong điều kiện Covid-19 đã trở lại nét đẹp vốn có là thăm viếng chùa cho tâm hồn được thanh thản, hanh thông và gạt bỏ những gì không tốt trong năm cũ. Đặc biệt, đây cũng là thời điểm để các nhà quản lý có thể nhìn nhận lại những sai lạc và lộn xộn để dựng lại nề nếp cho lễ hội những năm về sau.

Theo PGS.TS Trần Lâm Biền, việc đốt nhiều vàng mã, biến các lễ hội thành nơi “buôn thần bán thánh” là khuôn mặt xấu xí của nhiều lễ hội trong những năm qua. Số đông người dân đều mong muốn biết được ý nghĩa thực sự của nguyên bản lễ hội, nhưng nhiều người thực hành nghi lễ hiện nay không hiểu bản chất của lễ hội. Bởi vậy, ông cho rằng việc nhìn nhận lại các lễ hội cần chấn chỉnh từ việc hành lễ đầu tiên, sau đó mới bàn đến vấn đề “cuồng tín” của người dân.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vỹ cũng tin rằng, những biến tướng của các lễ hội dân gian hiện nay sẽ không bền và sẽ nhanh chóng bị mất đi. Và qua bài học từ dịch bệnh, những phong tục không đẹp ấy có thể thay thế bằng một hình thức nhân văn khác.

Hướng về “Phật tại tâm”

Không thể phủ nhận những mất mát về mặt tín ngưỡng tâm linh của người dân khi thiếu vắng đi các lễ hội Xuân. Thế nhưng, theo nhà phê bình văn học Đỗ Lai Thúy, nếu không có điều kiện tới đền chùa, mỗi người đều có thể tự thức tỉnh bản chất tâm linh trong con người mình. Người dân cũng có thể tìm thấy sự bình yên bằng việc thắp hương, vái vọng từ trong tâm mình.

Có thể thấy dịch bệnh Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn thói quen đi lễ hội đầu năm của nhiều gia đình so với những năm trước đây. Thay vì đi tới tận cửa các di tích, nhiều người đã quyết định theo dõi các hoạt động tâm linh qua mạng Internet và chú trọng thực hiện việc thờ cúng tổ tiên tại nhà.

Bên cạnh việc soi chiếu lại tâm, hoàn cảnh dịch bệnh cũng là một cơ hội để cho người dân, sau một quá trình quá tải về lễ hội đầu xuân, có thể trở về nhà và kết nối với chính gia đình của mình.

Chẳng hạn, Lễ cầu an năm nay đã được chùa Phúc Khánh (quận Đống Đa, Hà Nội) tổ chức theo hình thức trực tuyến và phát trực tiếp cùng lúc trên fanpage và kênh YouTube của nhà chùa.

Ở Hàn Quốc, sư cô Thích Nữ Giới Tính, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Phật giáo Việt Nam cũng thường xuyên tụng Kinh Cầu an đầu năm qua kênh YouTube để người dân và các Phật tử có nghe và tụng trì tại gia đình mình.

“Hướng vào nếp sống tâm linh của từng gia đình, đó cũng là cách để cân bằng lại đời sống văn hóa tâm linh trong cộng đồng. Hoàn cảnh hiện nay là dịp để phía Phật giáo giảm bớt những tổ chức phần hội bên ngoài, tập trung nhiều hơn những thời khóa lễ tụng cầu nguyện để chuyển năng lượng lành đến cho xã hội. Phật hoàng Trần Nhân Tông đã dạy: “Phật tại tâm”. Bản mệnh con người vẫn là số 1 và giữ gìn sức khỏe là quan trọng nhất, Thượng tọa Thích Không Nhiên (Thừa Thiên-Huế) nói.

Không còn cảnh xô xát hay chen lấn, việc đi lễ chùa đầu năm trong điều kiện Covid-19 đã trở lại nét đẹp vốn có là thăm viếng chùa cho tâm hồn được thanh thản, hanh thông và gạt bỏ những gì không tốt trong năm cũ.

Củng cố niềm tin thế tục

Khoảng lặng do Covid-19 là cần thiết để chấn chỉnh lại văn hóa tín ngưỡng của người dân. Theo PGS.TS. Lê Quý Đức, củng cố niềm tin thế tục sẽ góp phần làm giảm các “biến tướng” tiêu cực của hoạt động lễ hội.

“Điều quan trọng nữa là chúng ta cần làm cho xã hội giảm thiểu tối đa tiêu cực và những căng thẳng xã hội như tai nạn giao thông, bệnh tật, ô nhiễm môi trường, tham nhũng... dẫn đến những hành động thái quá và cuồng tín tại chốn tâm linh. Con người cần củng cố niềm tin thế tục và tin vào những giá trị của cuộc sống thực”, ông Đức chia sẻ.

TIN LIÊN QUAN
Văn hóa, du lịch Việt Nam trong tâm thế vượt khó năm 2021
Mỹ: Tổ chức lễ hội âm nhạc ngoài trời thời Covid-19 để lan tỏa tinh thần tích cực?
Dịch Covid-19: Nhiều địa phương tạm dừng tổ chức các lễ hội đầu Xuân để phòng chống dịch
PGS.TS Trần Thành Nam: Cần cái nhìn mở hơn với bài tập về nhà để trẻ không 'ngộp thở' ngày Tết
Nhiều lễ hội độc đáo sẽ được tái hiện nhân dịp chào năm mới 2021
ĐĂNG MINH

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Hàng nghìn khán giả đội mưa 'cháy' hết mình ở đêm nhạc 'Bức tường trở về'

Hàng nghìn khán giả đội mưa 'cháy' hết mình ở đêm nhạc 'Bức tường trở về'

Baoquocte.vn. Tối 17/4, hàng nghìn khán giả yêu nhạc rock cũng như ban nhạc Bức Tường đã "cháy" hết mình ở liveshow "Bức Tường trở về" tại sân trường Đại học ...
Doanh nghiệp kinh doanh ẩm thực Ba Lan đứng trước nguy cơ phá sản do Covid-19

Doanh nghiệp kinh doanh ẩm thực Ba Lan đứng trước nguy cơ phá sản do Covid-19

Baoquocte.vn. Ngành ẩm thực ở Ba Lan đang gặp khó khăn trầm trọng do lệnh phong tỏa để ngăn chặn sự lây lan của đại dịch viêm đường hô hấp Covid-19.
XSHCM 19/4 - Kết quả xổ số TP.HCM hôm nay 19/4/2021 - SXHCM 19/4 - KQXSHCM thứ 2

XSHCM 19/4 - Kết quả xổ số TP.HCM hôm nay 19/4/2021 - SXHCM 19/4 - KQXSHCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSHCM 19/4. Xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay ngày 19 tháng 4 năm 2021. Xo so TP Ho Chi Minh. KQXSHCM thứ 2.
XSMN 19/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 19/4/2021 - SXMN 19/4 - xổ số hôm nay

XSMN 19/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 19/4/2021 - SXMN 19/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 19/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 2 ngày 19 tháng 4 năm 2021. SXMN 19/4. XSMN thứ 2. KQSXMN.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 19/4/2021: Tuổi Mùi sự nghiệp như ý, tuổi Hợi bớt khẩu nghiệp

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 19/4/2021: Tuổi Mùi sự nghiệp như ý, tuổi Hợi bớt khẩu nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 19/4/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc
Lịch âm 19/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 19/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 19/4/2021

Lịch âm 19/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 19/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 19/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 19/4. Âm lịch hôm nay 19/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 19/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 19 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
XSMT 19/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 19/4/2021 - SXMT 19/4 - xổ số hôm nay

XSMT 19/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 19/4/2021 - SXMT 19/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 19/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 2 ngày 19 tháng 4 năm 2021. SXMT 19/4. XSMT thứ 2. KQSXMT.
Văn Lâm chính thức ra mắt Câu lạc bộ Cerezo Osaka, cổ động viên nức lòng

Văn Lâm chính thức ra mắt Câu lạc bộ Cerezo Osaka, cổ động viên nức lòng

Baoquocte.vn. Thủ môn Văn Lâm chính thức ra mắt Câu lạc bộ Cerezo Osaka vào buổi trưa nay 18/4 (theo giờ Việt Nam).
Giải Marathon thường niên: Những bước chân hướng về đại ngàn

Giải Marathon thường niên: Những bước chân hướng về đại ngàn

Baoquocte.vn. Tháng Ba này thành phố Pleiku bỗng trở nên rộn ràng bao giờ hết khi giải Marathon thường niên được chọn tổ chức tại đây.
Xem xét thí điểm đón khách du lịch quốc tế tại Quảng Nam

Xem xét thí điểm đón khách du lịch quốc tế tại Quảng Nam

Baoquocte.vn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có văn bản gửi UBND tỉnh Quảng Nam về việc thí điểm đón khách du lịch quốc tế, tập trung vào ...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Baoquocte.vn. Văn học Italy thời kỳ này có một số tên tuổi như nhà viết tiểu thuyết Fogazzaro Aantonio, nhà thơ Goldoni Carlo, nhà viết luận văn Gadda Carlo.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Dante Alighieri, Deledda Grazia.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Croce Benedetto, D’annunzio Gabriela
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 4)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 4)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới.
Mục sở thị cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam

Mục sở thị cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam

Baoquocte.vn. Cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên được in vào năm 1651, tại Roma (Italy) hiện đang được lưu giữ tại nhà thờ Mằng Lăng (huyện Tuy An, Phú Yên).
Bàn luận về thi ca và hội họa, tôn vinh các sáng tạo văn chương và nghệ thuật

Bàn luận về thi ca và hội họa, tôn vinh các sáng tạo văn chương và nghệ thuật

Baoquocte.vn. Tọa đàm “Từ thi ca đến hội họa” đã diễn ra tại L’Espace, nằm trong chuỗi các sự kiện nhằm tôn vinh các sáng tạo văn chương và nghệ thuật.
Hà Nội xưa được tái hiện trong bộ sách 'Thăng Long Kinh Kì-Kẻ Chợ'

Hà Nội xưa được tái hiện trong bộ sách 'Thăng Long Kinh Kì-Kẻ Chợ'

Baoquocte.vn. 'Thăng Long Kinh Kì-Kẻ Chợ' đã tái hiện thành công bức tranh sống động về văn hóa, phong tục, lịch sử, con người của Hà Nội xưa.
Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Hơn 20 nghìn tên sách và hàng trăm nghìn bản sách phục vụ bạn đọc

Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Hơn 20 nghìn tên sách và hàng trăm nghìn bản sách phục vụ bạn đọc

Baoquocte.vn. Hội sách cũng triển khai nhiều ưu đãi hấp dẫn cho các độc giả ở vùng sâu vùng xa với hy vọng phát triển văn hóa đọc sâu rộng đến mọi miền.
Nữ văn sỹ J.K Rowling sẽ ra mắt cuốn sách mới vào mùa Thu năm nay

Nữ văn sỹ J.K Rowling sẽ ra mắt cuốn sách mới vào mùa Thu năm nay

Baoquocte.vn. Cuốn sách mới của nữ văn sỹ J.K Rowling mang tên "The Christmas Pig" (Chú lợn Giáng sinh).
Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Baoquocte.vn. Nhân dịp cuốn truyện tranh 'Những người bạn' xuất bản tại Việt Nam, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản sẽ tổ chức buổi trò chuyện với hai tác giả.
Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Baoquocte.vn. 5 cuốn sách dưới đây sẽ giúp bạn trẻ giải đáp các khúc mắc của độ tuổi mới lớn (hay tuổi teen), chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc sống trưởng thành.
Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Baoquocte.vn. Hội sách trực tuyến quốc gia năm 2021 được tổ chức tại sàn sách trực tuyến quốc gia Book365.vn nhân dịp chào mừng Ngày Sách Việt Nam (21/4).
Phiên bản di động