Covid-19 và cái nhìn tích cực về lễ hội

ĐĂNG MINH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Hai năm thiếu vắng các lễ hội Xuân, với nhiều người là sự mất mát lớn. Nhưng ở khía cạnh tích cực khác, Covid-19 lại giúp các đơn vị quản lý, cũng như mỗi người dân tự nhìn nhận lại ý nghĩa thực sự của hoạt động lễ hội đầu năm.
Lần đầu tiên, lễ cầu an được chùa Phúc Khánh (Hà Nội) được tổ chức trực tuyến và phát trên fanpage  và YouTube. (Nguồn: Vietnamnet)
Lần đầu tiên, lễ cầu an được chùa Phúc Khánh (Hà Nội) được tổ chức trực tuyến và phát trên fanpage và YouTube. (Nguồn: Vietnamnet)

Không còn nỗi lo “phản cảm”

Có một thực tế trong nhiều năm qua là cứ mở đầu các lễ hội Xuân, người ta lại phải than phiền về hoạt cảnh “loạn” tại nhiều nơi, không chỉ gây đau đầu cho các nhà quản lý mà còn gây bức xúc mạnh mẽ trong dư luận xã hội.

Nói về tình trạng này, PGS.TS. Lê Quý Đức - nguyên Phó Viện trưởng Viện Văn hóa Phát triển (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) cho rằng, sự phát triển quá đà của hoạt động lễ hội như nhà chùa làm lễ dâng sao giải hạn, nhà sư làm đồng cốt, bán hàng “chặt chém” vẫn thu hút người hành hương… Những biến tướng này đã làm dung tục hóa nơi thờ tự hoặc làm mất đi nét đẹp văn hóa của việc đi lễ đầu năm.

Thế nhưng, hai mùa Covid-19 qua, căn bệnh “trầm kha” ấy dường như biến mất. Không còn cảnh xô xát hay chen lấn, việc đi lễ chùa đầu năm trong điều kiện Covid-19 đã trở lại nét đẹp vốn có là thăm viếng chùa cho tâm hồn được thanh thản, hanh thông và gạt bỏ những gì không tốt trong năm cũ. Đặc biệt, đây cũng là thời điểm để các nhà quản lý có thể nhìn nhận lại những sai lạc và lộn xộn để dựng lại nề nếp cho lễ hội những năm về sau.

Theo PGS.TS Trần Lâm Biền, việc đốt nhiều vàng mã, biến các lễ hội thành nơi “buôn thần bán thánh” là khuôn mặt xấu xí của nhiều lễ hội trong những năm qua. Số đông người dân đều mong muốn biết được ý nghĩa thực sự của nguyên bản lễ hội, nhưng nhiều người thực hành nghi lễ hiện nay không hiểu bản chất của lễ hội. Bởi vậy, ông cho rằng việc nhìn nhận lại các lễ hội cần chấn chỉnh từ việc hành lễ đầu tiên, sau đó mới bàn đến vấn đề “cuồng tín” của người dân.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vỹ cũng tin rằng, những biến tướng của các lễ hội dân gian hiện nay sẽ không bền và sẽ nhanh chóng bị mất đi. Và qua bài học từ dịch bệnh, những phong tục không đẹp ấy có thể thay thế bằng một hình thức nhân văn khác.

Hướng về “Phật tại tâm”

Không thể phủ nhận những mất mát về mặt tín ngưỡng tâm linh của người dân khi thiếu vắng đi các lễ hội Xuân. Thế nhưng, theo nhà phê bình văn học Đỗ Lai Thúy, nếu không có điều kiện tới đền chùa, mỗi người đều có thể tự thức tỉnh bản chất tâm linh trong con người mình. Người dân cũng có thể tìm thấy sự bình yên bằng việc thắp hương, vái vọng từ trong tâm mình.

Có thể thấy dịch bệnh Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn thói quen đi lễ hội đầu năm của nhiều gia đình so với những năm trước đây. Thay vì đi tới tận cửa các di tích, nhiều người đã quyết định theo dõi các hoạt động tâm linh qua mạng Internet và chú trọng thực hiện việc thờ cúng tổ tiên tại nhà.

Bên cạnh việc soi chiếu lại tâm, hoàn cảnh dịch bệnh cũng là một cơ hội để cho người dân, sau một quá trình quá tải về lễ hội đầu xuân, có thể trở về nhà và kết nối với chính gia đình của mình.

Chẳng hạn, Lễ cầu an năm nay đã được chùa Phúc Khánh (quận Đống Đa, Hà Nội) tổ chức theo hình thức trực tuyến và phát trực tiếp cùng lúc trên fanpage và kênh YouTube của nhà chùa.

Ở Hàn Quốc, sư cô Thích Nữ Giới Tính, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Phật giáo Việt Nam cũng thường xuyên tụng Kinh Cầu an đầu năm qua kênh YouTube để người dân và các Phật tử có nghe và tụng trì tại gia đình mình.

“Hướng vào nếp sống tâm linh của từng gia đình, đó cũng là cách để cân bằng lại đời sống văn hóa tâm linh trong cộng đồng. Hoàn cảnh hiện nay là dịp để phía Phật giáo giảm bớt những tổ chức phần hội bên ngoài, tập trung nhiều hơn những thời khóa lễ tụng cầu nguyện để chuyển năng lượng lành đến cho xã hội. Phật hoàng Trần Nhân Tông đã dạy: “Phật tại tâm”. Bản mệnh con người vẫn là số 1 và giữ gìn sức khỏe là quan trọng nhất, Thượng tọa Thích Không Nhiên (Thừa Thiên-Huế) nói.

Không còn cảnh xô xát hay chen lấn, việc đi lễ chùa đầu năm trong điều kiện Covid-19 đã trở lại nét đẹp vốn có là thăm viếng chùa cho tâm hồn được thanh thản, hanh thông và gạt bỏ những gì không tốt trong năm cũ.

Củng cố niềm tin thế tục

Khoảng lặng do Covid-19 là cần thiết để chấn chỉnh lại văn hóa tín ngưỡng của người dân. Theo PGS.TS. Lê Quý Đức, củng cố niềm tin thế tục sẽ góp phần làm giảm các “biến tướng” tiêu cực của hoạt động lễ hội.

“Điều quan trọng nữa là chúng ta cần làm cho xã hội giảm thiểu tối đa tiêu cực và những căng thẳng xã hội như tai nạn giao thông, bệnh tật, ô nhiễm môi trường, tham nhũng... dẫn đến những hành động thái quá và cuồng tín tại chốn tâm linh. Con người cần củng cố niềm tin thế tục và tin vào những giá trị của cuộc sống thực”, ông Đức chia sẻ.

TIN LIÊN QUAN
Văn hóa, du lịch Việt Nam trong tâm thế vượt khó năm 2021
Mỹ: Tổ chức lễ hội âm nhạc ngoài trời thời Covid-19 để lan tỏa tinh thần tích cực?
Dịch Covid-19: Nhiều địa phương tạm dừng tổ chức các lễ hội đầu Xuân để phòng chống dịch
PGS.TS Trần Thành Nam: Cần cái nhìn mở hơn với bài tập về nhà để trẻ không 'ngộp thở' ngày Tết
Nhiều lễ hội độc đáo sẽ được tái hiện nhân dịp chào năm mới 2021
ĐĂNG MINH

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Covid-19 thế giới 28/9: Tín hiệu lạc quan ở Đông Nam Á; Indonesia lên 'cót' sống chung với dịch; Italy báo tin vui liên quan Delta Plus

Covid-19 thế giới 28/9: Tín hiệu lạc quan ở Đông Nam Á; Indonesia lên 'cót' sống chung với dịch; Italy báo tin vui liên quan Delta Plus

Baoquocte.vn. Toàn cầu ghi nhận hơn 233 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có gần 4,77 triệu ca tử vong và gần 210 triệu bệnh nhân bình phục.
Tạp chí Mỹ đánh giá cao tên lửa của máy bay MiG-31 Nga

Tạp chí Mỹ đánh giá cao tên lửa của máy bay MiG-31 Nga

Baoquocte.vn. Các tác giả bài viết trên tạp chí The Military Watch (Mỹ) chú ý đến trang bị vũ khí mở rộng của máy bay đánh chặn MiG-31BM và MiG-31BSM.
Pfizer thử nghiệm lâm sàng thuốc viên kháng SARS-CoV-2

Pfizer thử nghiệm lâm sàng thuốc viên kháng SARS-CoV-2

Baoquocte.vn. Từ tháng 3/2020, Pfizer bắt đầu phát triển thuốc điều trị Covid-19 dạng viên, có tên là PF-07321332 và thử nghiệm kết hợp với thuốc Ritonavir.
Ukraine mang vũ khí Nga ra tập trận cùng NATO

Ukraine mang vũ khí Nga ra tập trận cùng NATO

Baoquocte.vn. Theo thông báo của quân đội Ukraine, nước này đã phóng các tên lửa phòng không dẫn đường Buk-M1 của Nga trong cuộc tập trận chung với NATO.
Sooyoung nhóm SNSD tham gia phim mới với Ji Chang Wook

Sooyoung nhóm SNSD tham gia phim mới với Ji Chang Wook

Baoquocte.vn. Ngày 28/9, Ji Chang Wook, Sung Dong Il và Soo Young (SNSD) xác nhận cùng tham gia phim mới If You Say Your Wish (Nói cho tôi điều ước của ...
Các đột biến ở biến thể R1 của virus SARS-CoV-2 có đáng lo ngại?

Các đột biến ở biến thể R1 của virus SARS-CoV-2 có đáng lo ngại?

Baoquocte.vn. Được ghi nhận lần đầu ở Nhật Bản, R1 có những đặc điểm chung với các biến thể khác và một số đột biến riêng biệt.
Mỹ điều nhóm tàu tác chiến sân bay USS Ronald Reagan đến Biển Đông lần thứ 2 trong năm

Mỹ điều nhóm tàu tác chiến sân bay USS Ronald Reagan đến Biển Đông lần thứ 2 trong năm

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh căng thẳng ở khu vực leo thang, Mỹ triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Ronald Reagan tới Biển Đông lần thứ 2 trong năm ...
9 hình thức treo cờ ASEAN (phần 1)

9 hình thức treo cờ ASEAN (phần 1)

Baoquocte.vn. Theo văn bản Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca, có 9 hình thức treo cờ ...
Sau lùm xùm liên quan lính đánh thuê Nga, Mali tỏ nỗi ấm ức giữa Liên hợp quốc, Pháp nói gì?

Sau lùm xùm liên quan lính đánh thuê Nga, Mali tỏ nỗi ấm ức giữa Liên hợp quốc, Pháp nói gì?

Baoquocte.vn. Thủ tướng Mali nói, nước này bị Pháp 'bỏ rơi' khi Paris quyết định rút lực lượng khỏi chiến dịch Barkhane ở khu vực Sahel của châu Phi.
Toyota Raize bất ngờ về Hà Nội, đại lý hé lộ giá dưới 500 triệu đồng

Toyota Raize bất ngờ về Hà Nội, đại lý hé lộ giá dưới 500 triệu đồng

Baoquocte.vn. Toyota Raize dự kiến ra mắt trong tháng tới, hứa hẹn tạo nên 'cơn sốt' khi bán chính thức tại Việt Nam.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 2)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ, sử dụng hai ngôn ngữ là tiếng Pháp và tiếng Hà Lan. Do đó có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Phát hành online tác phẩm 'Lục bát mỗi ngày'

Phát hành online tác phẩm 'Lục bát mỗi ngày'

Baoquocte.vn. Tác phẩm 'Lục bát mỗi ngày' của nhà thơ Đặng Vương Hưng do NXB Văn học – 2021 ấn hành, dày 1.248 trang khổ lớn.
Sách mới tháng 9: 'Khi đại dịch thế kỷ Covid-19 đi qua'

Sách mới tháng 9: 'Khi đại dịch thế kỷ Covid-19 đi qua'

Baoquocte.vn. Những sự kiện, câu chuyện, nhân vật của đại dịch Covid-19 của tác giả Sương Nguyệt Minh đang được bạn đọc đón nhận, chia sẻ và đồng cảm.
Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Baoquocte.vn. Có những cuốn sách không chỉ hợp với không khí nhẹ nhàng của mùa Thu mà còn mang đến nguồn năng lượng tích cực cho mỗi người đọc.
Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Baoquocte.vn. Cuốn sách của Walter Isaacson viết về sự hình thành và phát triển của công nghệ CRISPR trong điều trị Covid-19 sẽ được phát hành tại Việt Nam.
Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Baoquocte.vn. Dù lo ngại một số người tìm cách ngăn chặn cuốn sách mới phát hành nhưng nữ diễn viên Angelina Jolie hy vọng nhiều trẻ em sẽ tìm thấy nó.
Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Baoquocte.vn. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa giới thiệu hai cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Phiên bản di động