| Đồng chí Nguyễn Văn Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trình bày tham luận “Phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa, con người Việt Nam – nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới”. (Nguồn: TTXVN) |
Ngay từ khi ra đời, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi.” Từ Đề cương Văn hóa Việt Nam năm 1943 đến các nghị quyết trong suốt tiến trình cách mạng và Đổi mới, Đảng ta nhất quán xác lập: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội; con người là trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển; giá trị văn hóa và con người là sức mạnh nội sinh quan trọng của quốc gia. Đại hội XIII đã nâng quan điểm này lên tầm chiến lược.
Đồng chí Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh định hướng Đại hội XIV tiếp tục khẳng định văn hóa - con người ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Tư tưởng ấy đã quy tụ sức mạnh của toàn dân tộc, biến văn hóa thành nền tảng tinh thần, khơi dậy ý chí và khát vọng vươn lên, góp phần làm nên những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam.
Theo đồng chí Nguyễn Văn Hùng có một sự thật đầy tự hào và vô cùng thiêng liêng đối với mỗi người dân Việt Nam đó là, trong bất kỳ giai đoạn nào của lịch sử hàng ngàn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc văn hóa luôn là hồn cốt, là bản sắc, là cầu nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, là sợi chỉ đỏ tạo xuyên suốt hành trình phát triển của dân tộc.
Chính nền tảng văn hóa với lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực tự cường, nhân ái, nghĩa tình, cùng khả năng kế thừa và sáng tạo trong tiếp thu tinh hoa nhân loại đã tạo nên bản lĩnh và sức mạnh trường tồn của dân tộc Việt Nam trước mọi biến động lịch sử, đồng thời góp phần định vị bản sắc Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.
Qua 40 năm thực hiện đường lối Đổi mới, đặc biệt trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, Đảng ta tiếp tục khẳng định và làm sâu sắc hơn nhận thức về vai trò của văn hóa và con người, xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực của phát triển; con người là trung tâm của chiến lược phát triển; xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam là nền tảng bền vững cho sự phát triển đất nước.
Những định hướng đó là tiền đề quan trọng để Đại hội XIV tiếp tục khẳng định vị trí trung tâm của văn hóa và con người trong chiến lược phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.
Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục khẳng định quyết tâm chính trị cao của Đảng trong việc đặt văn hóa và con người vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đất nước. Đồng chí Nguyễn Văn Hùng cho rằng đây không chỉ là sự kế thừa nhất quán quan điểm của Đảng qua các thời kỳ cách mạng và Đổi mới, mà còn là bước phát triển mới trong tư duy chiến lược, xuất phát từ yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong bối cảnh mới.
Từ chỗ được xác lập là nền tảng tinh thần của xã hội trong suốt tiến trình lịch sử và cách mạng, đến giai đoạn hiện nay, văn hóa và con người Việt Nam đang được khẳng định là động lực và trụ cột cấu trúc của năng lực phát triển quốc gia.
Theo đồng chí Nguyễn Văn Hùng, văn hóa không đi sau, mà đã và đang đi cùng, tiến cùng với kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trực tiếp góp phần kiến tạo tăng trưởng, củng cố nền tảng tinh thần của xã hội, tăng cường sức mạnh mềm và bản lĩnh quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
Đại hội XIV là dấu mốc lịch sử của Đảng, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn diện về tri thức, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và các giá trị văn hóa, việc phát huy hiệu quả sức mạnh văn hóa và con người trở thành điều kiện quyết định để quốc gia nắm giữ lợi thế phát triển dài hạn.
Với mục tiêu chiến lược đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm là “xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam xuất sắc về trí tuệ, vượt trội về thể chất và đậm đà bản sắc văn hóa”. Chỉ đạo này thể hiện rõ yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa phát triển văn hóa và xây dựng con người, trong đó con người – đặc biệt là thế hệ trẻ – vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp phát triển đất nước. Đây chính là những giá trị cốt lõi giữ vai trò dẫn dắt, bảo đảm cho dân tộc ta vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, vì sự trường tồn và hưng thịnh của quốc gia.
Để hiện thực hóa khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc và nâng cao vị thế đất nước, theo đồng chí Nguyễn Văn Hùng cần triển khai đồng bộ nhiều định hướng và giải pháp chiến lược, mang tính đột phá trong nhiệm kỳ Đại hội XIV và những năm tiếp theo.
Về những định hướng lớn:
Một là, xác lập phát triển văn hóa và con người là trụ cột cấu trúc của năng lực phát triển quốc gia, là nguồn lực nội sinh và động lực bền vững của đất nước; đặt văn hóa trong mối quan hệ tổng thể, gắn kết hài hòa với phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường, củng cố quốc phòng, an ninh và mở rộng đối ngoại.
Hai là, khẳng định văn hóa và con người là hai nhân tố có mối quan hệ gắn bó mật thiết, tác động qua lại lẫn nhau; phát triển văn hóa để nâng cao năng lực con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Trong đó, hệ giá trị quốc gia – hệ giá trị gia đình – chuẩn mực con người Việt Nam là nền tảng quan trọng kiến tạo năng lực sáng tạo, sức cạnh tranh và khát vọng phát triển của dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Ba là, xử lý hài hòa các mối quan hệ giữa xây và chống; giữa truyền thống và hiện đại; giữa bảo tồn và phát triển; giữa đời sống thực và không gian số, nhằm phát huy tối đa giá trị và sức mạnh của văn hóa, con người Việt Nam trước những biến động nhanh chóng và sâu sắc của thời đại.
| Các đại biểu dự phiên thảo luận tại hội trường về các Văn kiện Đại hội. (Nguồn: TTXVN) |
Về một số giải pháp cụ thể, trên cơ sở định hướng nêu trên, đồng chí Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh việc tập trung triển khai sáu nhóm giải pháp trọng tâm sau:
Thứ nhất, đổi mới tư duy và thống nhất nhận thức, lấy xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới làm trọng tâm của chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045; xây dựng môi trường văn hóa thúc đẩy năng lực kiến tạo, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng của xã hội.
Thứ hai, hoàn thiện thể chế và chính sách để giải phóng nguồn lực văn hóa và con người, coi thể chế là điều kiện tiên quyết để biến tiềm năng thành năng lực phát triển; bảo đảm sự đồng bộ giữa chính sách văn hóa với kinh tế, giáo dục, khoa học - công nghệ và hội nhập quốc tế.
Thứ ba, xác lập đầu tư cho văn hóa và con người là đầu tư phát triển, huy động và phân bổ nguồn lực chiến lược; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ và nhà quản lý văn hóa – những chủ thể kiến tạo giá trị văn hóa trong kỷ nguyên mới.
Thứ tư, phát triển mạnh công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo như một động lực tăng trưởng mới và trụ cột sức mạnh mềm quốc gia; thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước - Doanh nghiệp - Cộng đồng sáng tạo - Thị trường - Công nghệ số để định vị thương hiệu văn hóa Việt Nam trên bản đồ sáng tạo toàn cầu.
Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, xây dựng dữ liệu văn hóa quốc gia, số hóa di sản, phát triển nội dung số do Việt Nam làm chủ và bảo vệ chủ quyền văn hóa trên không gian mạng.
Thứ sáu, chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa và tăng cường sức mạnh mềm quốc gia , lấy văn hóa làm trụ cột của truyền thông quốc gia và là nội dung trung tâm của “Câu chuyện Việt Nam” trong kỷ nguyên mới.
Đồng chí Nguyễn Văn Hùng khẳng định sức mạnh trường tồn của đất nước bắt nguồn từ văn hóa và con người Việt Nam. Vì vậy, trong giai đoạn phát triển mới, cần tiếp tục phát huy mạnh mẽ sức mạnh nội sinh này nhằm giữ vững độc lập, tự chủ, củng cố nền tảng tinh thần của xã hội và mở ra những động lực phát triển mới cho đất nước. Đó chính là con đường để đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới bằng chính nội lực văn hóa và khát vọng tự cường của mỗi người dân Việt Nam.