Hơn một năm trước, ở nửa sau nhiệm kỳ thứ hai không thành công của cựu Thủ tướng M. Singh, kinh tế Ấn Độ bắt đầu trì trệ với nhiều bất cập. Trong tình hình đó, cử tri Ấn Độ đã bị thuyết phục bởi một cam kết cải cách kinh tế mạnh mẽ của ứng cử viên chức Thủ tướng - ông Modi. Ông Modi còn thực sự gây ấn tượng trước công chúng bởi xuất thân không phải tầng lớp danh gia vọng tộc như các Thủ tướng tiền nhiệm. Từ một người bình thường trở thành Thủ tướng, người dân hy vọng bài học thành công của bản thân sẽ là kinh nghiệm để ông đưa đến diện mạo mới, sức sống mới cho đất nước.
Nhiều “quả ngọt”
Trong 12 tháng làm Thủ tướng Ấn Độ, ông Modi đã công du tới 18 quốc gia thuộc năm châu lục. Thật ngạc nhiên khi ông Modi, vốn hứa sẽ tập trung giải quyết vấn đề kinh tế, lại dành nhiều thời gian cho chính sách đối ngoại. Thực tế, với ông Modi, chính sách đối ngoại và chính sách kinh tế liên quan mật thiết với nhau.
Không ai có thể phủ nhận, nền kinh tế Ấn Độ đã phục hồi đáng kể chỉ sau một năm. Chính sách ưu tiên vực dậy nền kinh tế và đưa Ấn Độ trở lại con đường tăng trưởng cao đã bước đầu thu được kết quả tích cực, lạm phát được kiểm soát, đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng, tốc độ tăng trưởng hàng năm đã vượt 6% từ mức thấp dưới 5% cách đây hai năm. Theo Bộ Tài chính, chỉ bốn tháng đầu năm 2015, dòng vốn FDI vào nước này đã tăng gần 40%, lên mức 28,8 tỷ USD, chưa có dấu hiệu dừng lại. Đến nay, 830 công ty nước ngoài đã đặt cơ sở ở Ấn Độ với 1.000 dự án. Kinh tế Ấn Độ được dự báo sẽ tăng trưởng 8-8,5% trong năm tài khóa 2015 – 2016.
Nhiều chuyên gia kinh tế thậm chí cho rằng, Ấn Độ đang trên đường qua mặt Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới.
Dưới thời Modi, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách nhằm tự do hóa các quy định về đầu tư nước ngoài, kể cả quốc phòng. Nhờ sự hỗ trợ đắc lực của Bộ trưởng Tài chính Arun Jaitley, Chính phủ cũng đã thổi luồng không khí mới vào bộ máy chính quyền, tuyên bố kế hoạch đẩy mạnh đầu tư công vào các dự án hạ tầng và khuyến khích sức mua của người dân. Đặc biệt, ông Modi đã tận dụng thời điểm giá dầu giảm mạnh để xóa bỏ chế độ trợ cấp giá xăng dầu tốn kém tồn tại nhiều năm qua, giúp ngân sách có thể ưu tiên cho các dự án thiết thực hơn.
Thách thức lớn nhất mà Chính phủ của ông Modi đã vượt qua được là khôi phục niềm tin vào nền kinh tế. Tình trạng tham nhũng được cải thiện. Các “chiến dịch” vận động hành lang bị đẩy lùi, bởi Chính phủ đã tổ chức các cuộc đấu giá minh bạch từ quyền khai thác than đá đến dịch vụ di động. Khi các rào cản được gỡ bỏ, các điểm “ách tắc” được khai thông, nền kinh tế Ấn Độ bắt đầu chuyển mình.
Ngổn ngang kế hoạch
Một số người cho rằng, thành quả ban đầu của Chính phủ sẽ làm người ta chú ý đến một danh sách dài hơn những việc chưa làm được. Ở một số lĩnh vực, sự can thiệp của Thủ tướng Modi chưa tạo được ấn tượng. Nhiều mục tiêu táo bạo đã được đề ra, nhưng chưa đem lại kết quả đáng kể, đặc biệt là giải quyết những vấn đề lớn về an sinh xã hội như điều kiện vệ sinh, y tế và giáo dục… cho một cường quốc dân số.
Narendra Modi muốn làm sạch các con đường bẩn thỉu ở Ấn Độ, cứu sông Hằng khỏi ô nhiễm và cung cấp nhà vệ sinh cho phân nửa số dân Ấn Độ - những người chưa một lần được dùng nhà vệ sinh đúng nghĩa. Vĩ mô hơn, ông đưa ra sáng kiến sản xuất tại Ấn Độ (Make in India), đưa Ấn Độ trở thành trung tâm về năng lượng mặt trời, xây dựng 100 thành phố thông minh để đối phó với tình trạng di cư từ nông thôn ra thành thị trong những thập niên tới… Những điều này thật sự đã tạo nên làn gió mới.
Tuy nhiên, theo một số nhà phân tích, mục tiêu của Modi quá lớn, nên vẫn chưa rõ chính sách nào sẽ cần được đưa ra để giải quyết thách thức trên. “Trong nhiều lĩnh vực, tất cả chỉ mới là tầm nhìn mà hầu như chưa thực hiện gì cả”, Saurabh Mukkerjea, chuyên gia cấp cao của Tập đoàn tài chính Ambit Capital nhận xét. Một số người khác lại cho rằng, cải cách của ông Modi quá từ từ, nên thật khó để đối phó với những thách thức. Nhưng từ đó, mọi người cũng nhận ra rằng, Ấn Độ là một đất nước không dễ thay đổi.
Một năm không phải là thời gian dài nhưng cũng đủ để Chính phủ của Thủ tướng Modi chứng minh quyết tâm đổi mới Ấn Độ. Thành công ban đầu chính là lực đẩy để vượt qua khó khăn. Cử tri Ấn Độ tin rằng, tinh thần lạc quan và quyết tâm của ông Modi sẽ biến những lời cam kết thành hiện thực.
Minh Anh
