Dấu chấm hết cho đặc quyền tối cao của đồng USD?

(Theo Huỳnh Lê/FT)
TGVN. Một sự sụp đổ của đồng USD có khả năng cao sẽ xảy ra do sự suy giảm của tiết kiệm nội địa và thâm hụt tài khoản vãng lai.
Dấu chấm hết cho đặc quyền tối cao của đồng USD?
Dấu chấm hết cho đặc quyền tối cao của đồng USD?

Câu hỏi này, từng được đặt ra vào thập niên 1960 bởi cựu Bộ trưởng Tài chính Pháp (sau này là Tổng thống Pháp) Valéry Giscard d’Estaing, đang dần có lời giải. Giscard chỉ trích Mỹ đã tận dụng vị thế đặc quyền của mình như là đồng tiền dự trữ thống trị của thế giới và thu hút dòng tiền tự do từ phần còn lại của thế giới để hỗ trợ mức sống xa hoa của mình. Và đặc quyền đó có thể sắp bị tước đi. Đồng USD đang suy giảm và rất có thể sẽ giảm tới 35% vào cuối năm 2021.

Lý do chính là tác động qua lại giữa suy giảm tiết kiệm trong nước và thâm hụt tài khoản vãng lai. Trong quý 2 năm 2020, tiết kiệm ròng trong nước – mức tiết kiệm được điều chỉnh theo khấu hao của hộ gia đình, doanh nghiệp và khu vực chính phủ - lần đầu tiên đã giảm về mức âm kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Ở mức -1,2% trong quý thứ hai, tiết kiệm ròng trong nước tính theo thu nhập quốc dân thấp hơn 4.1% so với quý đầu tiên, mức lao dốc hàng quý mạnh nhất kể từ năm 1947.

Cũng không hề bất ngờ khi thâm hụt tài khoản vãng lai gia tăng ngay sau đó. Thiếu hụt tiết kiệm trong nước và mong muốn đạt được tăng trưởng, Mỹ đã tận dụng đặc quyền tối cao của mình để vay thặng dư tiết kiệm nước ngoài. Việc làm này đẩy thâm hụt tài khoản vãng lai lên đến -3,5% tổng sản phẩm quốc nội trong quý II - thấp hơn 1.4% so với quý I và cũng là mức độ xói mòn hàng quý mạnh nhất được ghi nhận.

Mặc dù sự bùng phát ngân sách dành cho các vấn đề liên quan đến Covid-19 là nguồn gốc tức thời dẫn đến thâm hụt ngân sách liên bang, thực tế thì hiểm họa đã chờ sẵn để xảy ra từ trước. Trong thời kỳ đại dịch, tỷ lệ tiết kiệm nội địa ròng trung bình chỉ đạt 2,9% tổng thu nhập quốc dân từ năm 2011 đến 2019, chưa bằng một nửa so với mức trung bình 7% từ năm 1960 đến năm 2005. Lớp đệm mỏng này khiến Mỹ dễ bị ảnh hưởng bởi bất kỳ cú sốc nào chứ chưa nói đến Covid.

Khi thâm hụt ngân sách chồng chất trong những năm tới, áp lực từ sự sụt giảm tiết kiệm trong nước và tài khoản vãng lai sẽ tăng lên. Các ước tính mới nhất của Văn phòng Ngân sách Quốc hội đưa mức thâm hụt liên bang ở mức 16% tổng sản phẩm quốc nội vào năm 2020 trước khi giảm xuống “chỉ” 8.6% vào năm 2021. Giả sử Quốc hội Mỹ cuối cùng đồng ý với một vòng cứu trợ tài khóa khác, con số thâm hụt lớn hơn nhiều cho năm 2021 là có thể xảy ra.

Điều đó sẽ đưa tỷ lệ tiết kiệm ròng của Mỹ âm sâu hơn so với thời kỳ khủng hoảng toàn cầu. Và nó vô cùng đáng ngại cho tương lai của nước Mỹ. Trên thực tế, sau khi trích hết khấu hao từ hàng loạt tòa nhà và cơ sở hạ tầng cũ, Mỹ sẽ cần khoản tiết kiệm ròng cần thiết để mở rộng năng lực sản xuất. Nếu không vay vốn tiết kiệm thặng dư từ nước ngoài, tăng trưởng trở nên bất khả thi. Và tài khoản vãng lai sẽ tiếp tục thâm hụt nặng nề hơn là hệ quả tất yếu.

Và đó sẽ là lúc đồng USD mất đi đặc quyền tối cao. Với vị thế của Mỹ là đồng tiền dự trữ thống trị của thế giới đang dần bị xói mòn kể từ năm 2000, các tổ chức cho vay nước ngoài có thể sẽ yêu cầu nhiều điều khoản đối với khoản tài trợ khổng lồ từ bên ngoài. Các điều khoản này thường tồn tại dưới 2 dạng – lãi suất hoặc điều chỉnh tỷ giá. Fed gần đây đã điều chỉnh chiến lược theo mức trung bình của lạm phát thay cho một mục tiêu cụ thể, cam kết sẽ giữ lãi suất chính sách gần mức 0 trong vài năm tới. Điều đó có nghĩa là kênh lãi suất đã đóng lại. Và kết quả là tài khoản vãng lai sẽ bị điều chỉnh thông qua đồng USD suy yếu hơn.

Giá trị cao của đồng USD khiến nó đặc biệt dễ bị tổn thương. Bất chấp những đợt sụt giảm gần đây, tỷ giá thực (REER) của đồng USD vẫn cao hơn mức thấp nhất vào tháng 7/2011. Điều này khiến đồng bạc xanh trở thành đồng tiền được định giá cao nhất thế giới, cũng như Mỹ bị cuốn vào vòng xoáy tiết kiệm – tài khoản vãng lai chưa từng có.

Giá trị của tiền tệ là tương đối. Đồng USD luôn được hưởng lợi từ cái gọi là TINA (There is no alternative) – không có đồng tiền nào có thể thay thế. Tuy nhiên điều đó cần được xem xét lại. Thỏa thuận ngày 21/07 về quỹ Next Generation tại EU trị giá 750 tỷ Euro cuối cùng đã thiết lập lại chính sách tài khóa toàn châu Âu. Điều đó sẽ là bàn đạp cho đồng Euro bị định giá thấp. Đồng Nhân dân tệ, vàng và các đồng tiền kỹ thuật số cũng sẽ là lựa chọn thay thế cho đồng USD bất khả chiến bại một thời.

Chỉ số đồng USD đã giảm 33% trên giá trị thực ở cả thập niên 1970, giữa thập niên 1980 và giảm thêm 28% trong giai đoạn 2002 tới 2011. Trong 3 giai đoạn đó, tỷ lệ tiết kiệm trong nước ròng trung bình là 4,9% (so với -1,2% ngày nay) và thâm hụt tài khoản vãng lai là -2,5% tổng sản phẩm quốc nội (so với -3,5% hiện nay). Với việc Mỹ đang phung phí đặc quyền tối cao của mình, đồng USD sẽ càng dễ chịu tổn thương hơn trước một đợt điều chỉnh mạnh. Một mùa đông dài và lạnh lẽo đang đến gần.

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

XSMN 25/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - SXMN 25/10/2020 - dự đoán XSMN 26/10

XSMN 25/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - SXMN 25/10/2020 - dự đoán XSMN 26/10

XSMN 25/10. SXMN 25/10. KQXSMN. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay ngày 25 tháng 10 năm 2020. KQSXMN.
Iran: Thỏa thuận Sudan-Israel của Mỹ là ‘giả mạo’ và được ‘lo lót’

Iran: Thỏa thuận Sudan-Israel của Mỹ là ‘giả mạo’ và được ‘lo lót’

Ngày 24/10, Bộ Ngoại giao Iran chỉ trích thỏa thuận bình thường hóa Sudan-Israel do Mỹ làm trung gian là ‘giả mạo’ và được đảm bảo bởi khoản tiền ‘lót’.
Mỹ công bố thỏa thuận Sudan-Israel, Palestine ‘lên án và bác bỏ’

Mỹ công bố thỏa thuận Sudan-Israel, Palestine ‘lên án và bác bỏ’

Ngày 23/10, Văn phòng Tổng thống Palestine đã ‘lên án và bác bỏ’ thỏa thuận bình thường hóa Sudan-Israel được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố cùng ngày.
Bên lề Kỳ họp thứ 10 Quốc hội Khóa XIV:  Muốn hút 'đại bàng', cần 'lót ổ' nhanh và kỹ

Bên lề Kỳ họp thứ 10 Quốc hội Khóa XIV: Muốn hút 'đại bàng', cần 'lót ổ' nhanh và kỹ

Bên lề Kỳ họp thứ 10 Quốc hội Khóa XIV, các đại biểu bày tỏ đồng tình với chủ trương thu hút có chọn lọc các dự án đầu tư ...
Thủ tướng Pakistan: Hòa bình ở Afghanistan giúp tăng cường kết nối khu vực

Thủ tướng Pakistan: Hòa bình ở Afghanistan giúp tăng cường kết nối khu vực

Ngày 23/10, Thủ tướng Pakistan Imran Khan nhận định hòa bình ở Afghanistan sẽ mở ra cánh cửa hợp tác song phương và kết nối với các nước Trung Á ...
Đà Nẵng bác tin đồn có ca mắc Covid-19 mới ngoài cộng đồng

Đà Nẵng bác tin đồn có ca mắc Covid-19 mới ngoài cộng đồng

Lãnh đạo Sở Y tế Đà Nẵng bác tin đồn thành phố có ca mắc Covid-19 mới ngoài cộng đồng những ngày qua.
Giá xe Audi 2020 mới nhất tại Việt Nam tháng 10/2020

Giá xe Audi 2020 mới nhất tại Việt Nam tháng 10/2020

Cập nhật bảng giá xe Audi 2020 mới nhất tại Việt Nam. Giá xe ô tô Audi Q2, 3, 5, 7 & A3, 4, 5, 6, 7 Sportback, Sedan, Audi ...
NATO thảo luận về công tác huấn luyện tại Afghanistan và Iraq

NATO thảo luận về công tác huấn luyện tại Afghanistan và Iraq

Ngày 23/10, các Bộ trưởng Quốc phòng NATO đã họp trực tuyến về sứ mệnh huấn luyện ở Afghanistan và Iraq, giúp tăng cường an ninh, ổn định lâu dài.
Trở về quê hương thời Covid-19: Chuyến bay đáng nhớ và chuyện của 14 ngày cách ly

Trở về quê hương thời Covid-19: Chuyến bay đáng nhớ và chuyện của 14 ngày cách ly

Mỗi người có hoàn cảnh riêng nhưng đều có một mẫu số chung là mong muốn trở về quê hương da diết trong bối cảnh dịch Covid-19 ở các nước ...
Thủ tướng về Quảng Bình thăm hỏi, tặng quà người dân vùng lũ lụt

Thủ tướng về Quảng Bình thăm hỏi, tặng quà người dân vùng lũ lụt

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến thăm hỏi, tặng quà người dân Quảng Bình và làm việc với lãnh đạo 5 tỉnh miền Trung về công tác khắc phục ...
Bầu cử Mỹ 2020: Tại sao Tổng thống Trump nói ông Biden muốn ‘cướp' điều hòa không khí của người già?

Bầu cử Mỹ 2020: Tại sao Tổng thống Trump nói ông Biden muốn ‘cướp' điều hòa không khí của người già?

Bầu cử Mỹ 2020: Khi ông Joe Biden tuyên bố sẽ cải tạo ngành dầu mỏ Mỹ, Tổng thống Trump nói đó là ‘sai lầm tồi tệ nhất lịch sử trạnh cử’.
Bầu cử Mỹ 2020: Con trai ông Joe Biden đã làm gì 'mờ ám' ở Ukraine và Trung Quốc?

Bầu cử Mỹ 2020: Con trai ông Joe Biden đã làm gì 'mờ ám' ở Ukraine và Trung Quốc?

Con trai ông Joe Biden bị cáo buộc có quan hệ làm ăn mờ ám tại Ukraine và Trung Quốc. Sự thật chuyện làm ăn ở nước ngoài của ông Hunter như thế nào?
Anh-Nhật Bản chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do hậu Brexit

Anh-Nhật Bản chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do hậu Brexit

Ngày 23/10, Anh-Nhật Bản đã ký Hiệp định Thương mại Tự do song phương để mở đường cho thỏa thuận này có hiệu lực vào đầu năm 2021.
Khi sức mạnh độc quyền của Google bị đe dọa

Khi sức mạnh độc quyền của Google bị đe dọa

Bộ Tư pháp Mỹ (DoJ) ngày 21/10 đã khởi kiện Tập đoàn công nghệ Google với cáo buộc vi phạm luật chống độc quyền.
Khai mạc 'Tuần hàng Made in Vietnam - Tinh hoa Việt Nam'

Khai mạc 'Tuần hàng Made in Vietnam - Tinh hoa Việt Nam'

Tuần hàng 'Made in Vietnam - Tinh hoa Việt Nam' đã chính thức khai mạc tối 23/10 tại Hà Nội.
Tổng cục Thống kê Việt Nam công bố công cụ đảm bảo tính minh bạch các chỉ tiêu SDG của ASEAN

Tổng cục Thống kê Việt Nam công bố công cụ đảm bảo tính minh bạch các chỉ tiêu SDG của ASEAN

Lễ công bố Báo cáo đầu kỳ và Cổng cơ sở dữ liệu các chỉ tiêu phát triển bền vững (SDG) của ASEAN diễn ra sáng 23/10, tại Hà Nội.
Xuất nhập khẩu 20-23/10: Điểm sáng xuất siêu, nhập khẩu ô tô tiếp tục tăng, ngành da giày ‘vui trở lại’

Xuất nhập khẩu 20-23/10: Điểm sáng xuất siêu, nhập khẩu ô tô tiếp tục tăng, ngành da giày ‘vui trở lại’

Xuất siêu đạt 17,32 tỷ USD, doanh nghiệp da giày có đơn hàng trở lại... là những tin chính trong bản tin xuất nhập khẩu ngày 20-23/10.
Quảng Ninh nỗ lực 'làm ấm' thị trường du lịch mùa đông

Quảng Ninh nỗ lực 'làm ấm' thị trường du lịch mùa đông

Làn sóng Covid-19 thứ 2 tại Việt Nam tạm lắng cũng là lúc Quảng Ninh thúc đẩy du lịch mùa đông, hướng tới dòng khách nội địa, nội tỉnh.
Phiên bản di động