Dấu mốc lịch sử trong quan hệ Việt Nam-Philippines

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân sắp thăm cấp Nhà nước Philippines, Đại sứ Việt Nam tại Philippines Lại Thái Bình đã chia sẻ với TG&VN về ý nghĩa và những trọng tâm trong hợp tác song phương.

Thăm Nhật Bản, Tổng thống Philippines thúc đẩy hợp tác chiến lược song phương Đưa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Philippines phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Thái Lan, Singapore và Philippines: Cộng hưởng ‘giai điệu’ phát triển của kỷ nguyên mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân sẽ thăm cấp Nhà nước tới Philippines từ 31/5-1/6. (Nguồn: TTXVN)

Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa và những trọng tâm trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines dịp này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Philippines của đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam diễn ra trong bối cảnh hai nước hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (12/7/1976 - 12/7/2026). Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, đánh dấu lần đầu tiên sau nửa thế kỷ, Người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam thực hiện chuyến thăm chính thức tới Philippines.

Đại sứ Việt Nam tại Philippines Lại Thái Bình. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines)

Trong bối cảnh tình hình khu vực và quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, chuyến thăm khẳng định mạnh mẽ đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa của Việt Nam, như đã được nhấn mạnh tại Đại hội Đảng lần thứ XIV. Thông qua chuyến thăm, Đảng và Nhà nước ta thể hiện sự coi trọng cao đối với Philippines - quốc gia láng giềng thân thiết liền kề với Biển Đông, đồng thời khẳng định quyết tâm đưa quan hệ song phương phát triển lên tầm cao mới, ổn định, bền vững và thực chất hơn.

Đối với hai nước, chuyến thăm tạo cơ hội quan trọng để tăng cường tin cậy chính trị, củng cố các trụ cột hợp tác cốt lõi và thúc đẩy phối hợp xử lý các vấn đề khu vực cũng như toàn cầu.

Đối với khu vực, khi Philippines đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN 2026 với chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung”, sự ủng hộ và đồng hành thiết thực của Việt Nam sẽ góp phần củng cố đoàn kết, vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy một Đông Nam Á hòa bình, ổn định, thịnh vượng và tự cường, đồng thời đóng góp vào hòa bình, hợp tác và phát triển chung của khu vực, thế giới.

Đại sứ Lại Thái Bình chụp ảnh kỷ niệm cùng Tổng thống Philippines Ferdinand R. Marcos Jr. và Đệ nhất Phu nhân Liza Araneta tại Phủ Tổng thống Philippines. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines)

Nhìn lại 5 thập kỷ của quan hệ song phương cũng như sự phát triển của quan hệ Đối tác chiến lược thời gian qua, Đại sứ có thể nhấn mạnh những nét nổi bật nhất trong hợp tác giữa hai nước?

Quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Philippines đang phát triển tích cực, toàn diện và thực chất trên nhiều lĩnh vực then chốt.

Về chính trị - ngoại giao, hai bên duy trì thường xuyên các kênh tiếp xúc cấp cao linh hoạt qua trao đổi đoàn, thư từ, điện đàm và gặp gỡ bên lề các diễn đàn đa phương, từ đó củng cố tin cậy chính trị và thúc đẩy hợp tác cụ thể. Chuyến tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu của Đoàn đại biểu Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu vừa qua đã tạo động lực mới, thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam dành cho Philippines trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2026.

Về an ninh - quốc phòng, hai nước duy trì hiệu quả các cơ chế đối thoại và giao lưu từ cấp Bộ đến các quân, binh chủng. Đến nay đã tổ chức 7 phiên Đối thoại Chính sách Quốc phòng cấp Thứ trưởng (lần gần nhất tháng 11/2025 tại Việt Nam), 10 phiên Tham vấn Hải quân, 3 phiên Tham vấn Không quân và 2 Hội nghị giữa Cảnh sát biển Việt Nam với Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines.

Hợp tác truyền thống về huấn luyện, tìm kiếm cứu nạn, trao đổi kinh nghiệm tiếp tục phát triển, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực mới như công nghiệp quốc phòng, hậu cần và quân y. Tháng 8/2024, nhân chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang, hai bên đã ký hai Ý định thư về hỗ trợ nhân đạo - cứu trợ thảm họa trên biển và hợp tác quân y. Hai nước cũng phối hợp chặt chẽ trong phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh con người, dẫn độ và nâng cao năng lực thực thi pháp luật, đồng thời ngày càng chú trọng đến các thách thức an ninh phi truyền thống.

Về kinh tế - thương mại - đầu tư, kim ngạch thương mại hai chiều tăng trưởng ấn tượng với tốc độ trung bình trên 10%/năm trong giai đoạn 2015-2025, từ 2,92 tỷ USD lên 7,8 tỷ USD. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 11 của Philippines. Cơ cấu hàng hóa ngày càng đa dạng với gần 40 nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ lực từ Việt Nam. Hợp tác đầu tư từ Việt Nam sang Philippines tăng mạnh trong những năm gần đây. Riêng năm 2025 đạt hơn 92 triệu USD, chiếm gần 70% tổng vốn lũy kế (133 triệu USD). Các dự án tập trung vào lĩnh vực chuyển đổi xanh, taxi điện và công nghệ cao, mở ra động lực mới cho hạ tầng và phát triển bền vững của Philippines.

Về du lịch, lượng khách Philippines sang Việt Nam tăng hơn 4 lần trong chưa đầy 10 năm, từ 110.967 lượt (2016) lên 482.173 lượt (2025). Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, con số đã đạt khoảng 236.000 lượt (tăng 73,4%), giúp Philippines lần đầu vào top 10 thị trường gửi khách lớn nhất của Việt Nam. Việc mở rộng đường bay thẳng bởi 5 hãng hàng không (Vietnam Airlines, Philippine Airlines, Vietjet Air, Cebu Pacific, AirAsia) đã góp phần quan trọng vào thành tựu này.

Về lao động, dù quy mô còn khiêm tốn, hợp tác lao động có nhiều tiềm năng nhờ nhu cầu ngày càng tăng của cả hai bên. Philippines có lợi thế lao động sử dụng tiếng Anh tốt và được đào tạo chuyên nghiệp, trong khi lao động Việt Nam nổi bật với khả năng học hỏi nhanh và chịu áp lực cao. Hai bên đang thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực giảng viên, chuyên gia công nghệ, quản lý, dịch vụ chăm sóc và thợ lành nghề…

Đại sứ Lại Thái Bình và các đại biểu tham dự buổi thảo luận đặc biệt với sinh viên, tập trung vào cuộc đời, di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh và anh hùng dân tộc Philippines tại Đại học Philippines ngày 29/4/2025. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines)

Trong bối cảnh kinh tế khu vực và quốc tế hiện nay cũng như nhu cầu và mục tiêu phát triển của mỗi nước, xin Đại sứ cho biết những trọng tâm hai bên cần thúc đẩy trong thời gian tới?

Mặc dù đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng, quan hệ Việt Nam-Philippines vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của hai quốc gia có tổng dân số hơn 220 triệu người, vị trí địa chiến lược quan trọng và nền kinh tế có tính bổ trợ cao. Với nền tảng tin cậy chính trị ngày càng vững chắc, quan hệ song phương đang có dư địa lớn để phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng lẫn chiều sâu.

Thương mại - đầu tư: Mục tiêu đạt 10 tỷ USD kim ngạch thương mại là hoàn toàn khả thi nếu hai bên tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, xúc tiến mạnh mẽ và kết nối doanh nghiệp. Việc hoàn thiện logistics và kết nối hàng hải sẽ góp phần giảm chi phí, nâng cao hiệu quả trao đổi hàng hóa.

Nông nghiệp và an ninh lương thực: Từ quan hệ mua bán truyền thống, hai nước cần hướng tới cơ chế hợp tác dài hạn, ổn định chuỗi cung ứng, đồng thời mở rộng hợp tác nông nghiệp thông minh, nuôi trồng thủy sản và thích ứng biến đổi khí hậu… vốn là những xu hướng lớn đầy triển vọng.

Kinh tế biển: Với lợi thế là hai quốc gia ven biển, hai bên có nhiều tiềm năng hợp tác trong khai thác bền vững, vận tải biển và năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Giáo dục - đào tạo - kinh tế số: Philippines có thế mạnh về nguồn nhân lực tiếng Anh và ngành BPO, trong khi Việt Nam có hệ sinh thái công nghệ năng động. Hai bên có thể tăng cường hợp tác đào tạo nhân lực số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, fintech và kết nối các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Chuyển đổi xanh: Nhu cầu hiện đại hóa giao thông và chuyển đổi năng lượng của Philippines mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực xe điện, như minh chứng từ sự mở rộng nhanh chóng của GSM (Vingroup) tại thị trường này.

Quan hệ Việt Nam-Philippines không chỉ mang lại lợi ích thiết thực cho hai dân tộc mà còn là trụ cột quan trọng góp phần củng cố đoàn kết ASEAN, duy trì vai trò trung tâm của ASEAN trong khu vực và thế giới. Trong bối cảnh địa chính trị còn nhiều nhân tố phức tạp, sự hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia là minh chứng sống động cho tinh thần tự chủ chiến lược, vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!