Chúng tôi rất vui mừng nhận thấy rằng, kể từ khi Nhật Bản và Việt Nam nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2023, hợp tác, giao lưu giữa hai nước ngày càng mở rộng, đi vào chiều sâu trên nhiều lĩnh vực, từ quan hệ giữa các chính phủ, hợp tác kinh tế, đầu tư đến hợp tác giữa các địa phương, phát triển nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân.
 |
| Ông OZASA Haruhiko, Trưởng đại diện Tổ chức xúc tiến Thương mại Nhật Bản, Văn phòng đại diện tại Hà Nội (JETRO Hà Nội). (Ảnh TGCC) |
Thị trường giàu tiềm năng
Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, với những thế mạnh riêng về công nghiệp và du lịch của các tỉnh, thành phố, chúng tôi tin, hợp tác địa phương giữa Nhật Bản và Việt Nam sẽ còn nhiều tiềm năng để mở rộng, trở thành một động lực quan trọng góp phần thúc đẩy và làm sâu sắc hơn quan hệ song phương trong những năm tới.
Hiện nay, Việt Nam đang được nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá là một trong những thị trường giàu tiềm năng nhất trong tương lai. Theo khảo sát của JETRO, 57% doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam có kế hoạch mở rộng kinh doanh trong 1-2 năm tới.
Đây là năm thứ hai liên tiếp đất nước hình chữ S trở thành quốc gia có tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản dự kiến mở rộng kinh doanh cao nhất trong ASEAN.
Quy mô thị trường và tiềm năng tăng trưởng là yếu tố được các doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao nhất trong môi trường đầu tư tại Việt Nam, với 68% số doanh nghiệp được khảo sát lựa chọn, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 49% của ASEAN.
Kết quả này cho thấy, bên cạnh những cơ hội xuất khẩu ổn định, sự mở rộng mạnh mẽ của thị trường và nhu cầu tiêu dùng trong nước đang ngày càng trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh doanh tại Việt Nam.
Đồng thời, chúng tôi cũng đang nhận thấy hai xu hướng chuyển dịch đáng chú ý trong hoạt động mở rộng kinh doanh của các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.
Thứ nhất, ngày càng nhiều doanh nghiệp Nhật Bản chú trọng phát triển các hoạt động kinh doanh hướng tới thị trường trong nước. Các lĩnh vực phục vụ người tiêu dùng, như bán lẻ và dịch vụ ăn uống, đang ngày càng trở nên sôi động. Ngay cả trong lĩnh vực sản xuất, đặc biệt là thực phẩm và hàng tiêu dùng, xu hướng sản xuất tại Việt Nam để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngay tại thị trường Việt Nam cũng ngày càng rõ nét.
Những hoạt động kinh doanh này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân địa phương, mà còn tạo dựng môi trường sống thuận lợi hơn cho các chuyên gia nước ngoài, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó có người Nhật Bản.
Thứ hai là sự mở rộng của các ngành dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp và nhà đầu tư đang hoạt động tại Việt Nam. Trong đó có thể kể đến logistics, dịch vụ thương mại và bán buôn, tài chính, bảo hiểm. Sự phát triển của các lĩnh vực này đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện hệ sinh thái kinh doanh, giúp các doanh nghiệp Nhật Bản yên tâm hoạt động và tạo thêm động lực thu hút các dòng vốn đầu tư mới từ đất nước Mặt trời mọc.
Khi cả môi trường kinh doanh và môi trường sống được cải thiện, sức hấp dẫn của Việt Nam với tư cách một điểm đến đầu tư cũng sẽ ngày càng được củng cố. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam thu hút thêm các dự án đầu tư có giá trị gia tăng cao trong những lĩnh vực ưu tiên như công nghệ cao và chất bán dẫn, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng sang các hoạt động có giá trị cao hơn, như nghiên cứu và phát triển (R&D). Cùng với đó, một môi trường kinh doanh và sinh sống thuận lợi hơn cũng sẽ góp phần thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao - yếu tố then chốt để phát triển các ngành công nghiệp này.
 |
| AEON Huế cho thấy sức hút của Huế đối với doanh nghiệp Nhật Bản đang dần mở rộng. (Nguồn: Dân trí) |
Sức hút của thành phố Huế
Điều đặc biệt là những xu hướng kể trên không chỉ diễn ra tại các trung tâm đô thị lớn mà đang ngày càng lan tỏa tới các thành phố cấp tỉnh. Thành phố Huế (chính thức trở thành thành phố trực thuộc trung ương từ ngày 1/1/2025) không chỉ nổi tiếng với hệ thống di sản văn hóa, lịch sử có giá trị toàn cầu, mà còn giữ vai trò quan trọng trong Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.
Phần lớn đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản tại Huế hiện tập trung vào lĩnh vực sản xuất. Tuy nhiên, việc AEON Mall Huế đi vào hoạt động năm 2024 là một ví dụ đáng chú ý, cho thấy sức hút của Huế đối với doanh nghiệp Nhật Bản đang dần mở rộng sang các lĩnh vực gắn với thị trường tiêu dùng và dịch vụ, bên cạnh sản xuất.
Trong nhiều năm qua, các doanh nghiệp Nhật Bản đã đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế của Việt Nam thông qua thúc đẩy xuất khẩu, phát triển công nghiệp và tạo việc làm, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất. Trong giai đoạn tới, chúng tôi tin rằng, các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của Việt Nam và các địa phương không chỉ thông qua đầu tư, mà còn bằng việc góp phần nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh và môi trường sống.
Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức cần được giải quyết để phát huy đầy đủ tiềm năng này, qua đó chuyển hóa tiềm năng thành những dự án đầu tư và cơ hội kinh doanh cụ thể.
| Quan hệ kinh tế Nhật Bản - Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Để bảo đảm tăng trưởng bền vững trong mối quan hệ này, điều thiết yếu là phải tăng cường hợp tác không chỉ ở cấp quốc gia mà còn ở cấp địa phương. |
Một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu là môi trường đầu tư. Các khảo sát của JETRO cho thấy, thủ tục hành chính còn phức tạp, cùng với việc thực thi pháp luật và các quy định chưa đầy đủ hoặc thiếu nhất quán vẫn là những mối quan ngại lớn đối với các doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam.
Chúng tôi đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam cũng như chính quyền các địa phương trong việc thúc đẩy cải cách hành chính. Dù vậy, để doanh nghiệp có thể yên tâm đưa ra các quyết định đầu tư dài hạn, việc xây dựng một môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và có tính dự báo cao hơn là hết sức quan trọng.
Đặc biệt, khi ban hành các chính sách hoặc quy định mới, việc xây dựng lộ trình triển khai rõ ràng, dành đủ thời gian để doanh nghiệp chuẩn bị và thích ứng, đồng thời tăng cường đối thoại thực chất với các bên liên quan, trong đó có cộng đồng doanh nghiệp, là rất cần thiết.
Một môi trường đầu tư có tính dự báo cao sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chuẩn bị và thích ứng với các quy định mới, đồng thời tạo thuận lợi cho việc đưa ra quyết định đầu tư mới và mở rộng hoạt động kinh doanh. Điều này không chỉ củng cố sức hấp dẫn của thành phố Huế như một điểm đến đầu tư, mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và sức hút đầu tư của Việt Nam nói chung.
 |
| Thành phố Huế có nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy giai đoạn hợp tác tiếp theo giữa Việt Nam và Nhật Bản. (Nguồn: Vietnamnet) |
Động lực quan trọng thúc đẩy giai đoạn hợp tác tiếp theo
Giá trị mà đầu tư Nhật Bản mang lại không chỉ dừng ở dòng vốn và việc làm. Thông qua chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, mở rộng hoạt động thu mua trong nước và tham gia các chuỗi cung ứng toàn cầu, các doanh nghiệp Nhật Bản còn góp phần nâng cao năng lực và sức cạnh tranh của các ngành công nghiệp địa phương.
Điều này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Hai nghị quyết có tính bổ trợ và tạo động lực cho nhau, hướng tới việc phát huy hiệu quả hơn sự kết nối giữa khu vực doanh nghiệp trong nước và khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Việc kết hợp thế mạnh của hai Nghị quyết - từ hiểu biết thị trường và mạng lưới trong nước của doanh nghiệp Việt Nam đến công nghệ, chuyên môn và mạng lưới quốc tế của các doanh nghiệp FDI, trong đó có doanh nghiệp Nhật Bản - sẽ mở ra cơ hội tạo dựng những giá trị mới và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Việc tăng cường hợp tác giữa thành phố Huế và các doanh nghiệp Nhật Bản có thể giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp địa phương, tăng cường năng lực công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và củng cố các chuỗi cung ứng. Những kết quả này phù hợp với các mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW, bao gồm thu hút FDI chất lượng cao, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tăng cường liên kết công nghiệp. Đồng thời, những kết quả này cũng hỗ trợ khát vọng của thành phố Huế trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ hơn và nâng cấp công nghiệp.
JETRO cam kết tích cực hỗ trợ những nỗ lực này. Hiện nay, chúng tôi đang triển khai các sáng kiến nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các doanh nghiệp Nhật Bản và các startup Việt Nam, khuyến khích các nhà sản xuất Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam tăng cường thu mua trong nước, đồng thời hỗ trợ các chuyên gia Việt Nam có trình độ cao phát huy thành công tại Nhật Bản.
Những sáng kiến này nhằm giúp các doanh nghiệp Nhật Bản và Việt Nam cùng phát triển, đồng thời xây dựng những mối quan hệ hợp tác ngày càng bền chặt và bền vững hơn.
Quan hệ kinh tế Nhật Bản - Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Để bảo đảm tăng trưởng bền vững trong mối quan hệ này, điều thiết yếu là phải tăng cường hợp tác không chỉ ở cấp quốc gia mà còn ở cấp địa phương.
Với di sản văn hóa phong phú, ý nghĩa lịch sử và vai trò quan trọng trong sự phát triển của miền Trung Việt Nam, thành phố Huế có nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy giai đoạn hợp tác tiếp theo. JETRO sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác với thành phố Huế và đóng góp vào tăng trưởng bền vững và thịnh vượng chung của cả Nhật Bản và Việt Nam.
| Sức hút thị trường nội địa Việt Nam Chia sẻ với TG&VN, Trưởng đại diện Văn phòng JETRO Hà Nội Nakajima Takeo nhận định, thời gian tới sẽ có sự dịch chuyển cả ... |
| Lý do doanh nghiệp Nhật Bản chọn Hải Dương để 'gửi vàng' Lợi thế lớn về vị trí địa lý và dân số lao động của Hải Dương đã giúp các doanh nghiệp Nhật Bản “chọn mặt ... |
| JETRO đánh giá cao môi trường đầu tư của Việt Nam, nhận định hai điểm nổi bật Chiều 25/3, tại Hà Nội, Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) phối hợp cùng Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, ... |
| Trưởng đại diện JETRO Hà Nội: Việt Nam là điểm đến đầu tư hàng đầu ASEAN Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế trong môi trường đầu tư như quy mô, tiềm năng tăng trưởng của thị trường; chi phí lao ... |
| TP.HCM hợp tác JETRO thúc đẩy đầu tư công nghệ cao từ Nhật Bản TP. Hồ Chí Minh và JETRO ký biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm thúc đẩy doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào các ngành ... |
