Delta có phải là 'siêu biến thể cuối cùng' của đại dịch Covid-19?

Ngọc Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Biến thể Delta được phát hiện lần đầu tiên cách đây hơn một năm và hiện đang chiếm ưu thế trên toàn cầu. Các nhà khoa học lo ngại rằng, một chủng mới có thể thay thế Delta.
Delta có phải là 'siêu biến thể cuối cùng' của đại dịch Covid-19?
Biến thể Delta của virus SARS-CoV-2 chiếm 99,5% tổng số trình tự gen. (Nguồn: Alamy)

Câu hỏi chưa có lời giải

Hàng tuần, nhóm các nhà nghiên cứu bệnh dịch trên khắp khu vực Đông Bắc nước Mỹ tham gia cuộc họp trực tuyến qua nền tảng Zoom để thảo luận về những manh mối xuất hiện gần đây nhất trên thế giới liên quan đến những biến thể mới của virus SARS-CoV-2.

William Hanage, nhà dịch tễ học tại Trường Y tế Công cộng TH Chan thuộc Đại học Harvard, chia sẻ: "Trước đây, chúng ta có biến thể Gamma, rồi biến thể Alpha. Nhưng hiện tại, các ca mắc Covid-19 chủ yếu là do biến thể Delta".

Kể từ lần đầu tiên được phát hiện ở Ấn Độ hồi tháng 12/2020, biến thể Delta nhanh chóng lan rộng ra toàn cầu.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 99,5% số ca mắc Covid-19 có giải trình tự gen được công bố trên cơ sở dữ liệu công khai đều là biến thể Delta.

Mặc dù những biến thể mới như AY.4.2 (còn gọi là Delta Plus) ở Anh đã được các nhà khoa học ước tính có khả năng lây truyền cao hơn Delta 10-15%, song chúng gần giống với biến thể Delta và được xem là một biến thể phụ của chủng Delta.

Tin liên quan
Quan hệ Australia-Nhật Bản: Cần Quan hệ Australia-Nhật Bản: Cần 'diện mạo mới' để đối phó với môi trường địa chính trị khốc liệt

Tuy nhiên, ông Hanage cùng các cộng sự vẫn tiếp tục nghiên cứu và đánh giá cơ sở dữ liệu hàng tuần, đồng thời tiến hành thảo luận trực tuyến nhằm dự đoán diễn biến tiếp theo của đại dịch.

Liệu Delta là biến thể siêu lây nhiễm cuối cùng, hay sẽ có một biến thể nào đó đáng lo ngại hơn sẽ xuất hiện trong tương lai? Đây vẫn là câu hỏi mà không nhà khoa học nào có thể dám chắc câu trả lời.

Một khả năng là sau quá trình đột biến mạnh mẽ ban đầu trong trình tự di truyền, SARS-CoV-2 sẽ đột biến từ từ và ổn định, cuối cùng tiến hóa tới mức có thể vô hiệu hóa các loại vaccine, song quá trình này sẽ diễn ra trong nhiều năm.

Francois Balloux, Giám đốc Viện Di truyền học UCL, đánh giá: "Tiến trình tiến hóa này giống như sự 'trôi' kháng nguyên, cho phép các phần tử virus thoát ra khỏi hệ thống miễn dịch. Đối với virus cúm và virus corona khác, phải mất 10 năm để virus có thể tích lũy đủ thay đổi để không bị các kháng thể trong máu phát hiện".

Một kịch bản khác là sự xuất hiện đột ngột của một chủng virus hoàn toàn mới, có khả năng lây lan, độc lực và khả năng né tránh miễn dịch được xem là mang tính chất "làm thay đổi toàn bộ tình hình đại dịch".

Giáo sư Ravi Gupta làm việc tại trường Đại học Cambridge gọi những biến chủng mới kiểu này là "siêu biến thể" và khẳng định: "Chắc chắn sẽ xuất hiện một biến chủng khác trong vòng 2 năm tới và biến chủng mới này sẽ cạnh tranh với Delta và có thể vượt xa Delta".

Siêu biến thể mới sẽ xuất hiện?

Cuối năm 2020, các nhà nghiên cứu bắt đầu ghi nhận những dấu hiệu của hiện tượng tái tổ hợp virus, trong đó, những phiên bản khác nhau của SARS-CoV-2 trao đổi các đột biến và kết hợp để tạo thành một chủng hoàn toàn mới.

Giáo sư Gupta cho rằng, sự tái tổ hợp này dường như không diễn ra phổ biến, song đây vẫn là một nguồn sinh ra siêu biến thể mới, đặc biệt ở những nơi có tỷ lệ tiêm chủng thấp trên thế giới.

Ông Gupta giải thích: "Hiện Delta vẫn là biến thể chủ đạo, song xu hướng này sẽ ngày càng giảm đi. Chúng ta chưa thu thập đủ mẫu dữ liệu ở nhiều nơi trên thế giới nên không biết chắc chắn điều gì thực sự sẽ xảy ra".

Delta có phải là 'siêu biến thể cuối cùng' của đại dịch Covid-19?
Mức độ lây lan cao của virus SARS-CoV-2 làm tăng khả năng xuất hiện các biến thể nguy hiểm. (Nguồn: The Guardian)

Kịch bản thứ hai là sự xuất hiện của một loạt những đột biến lớn, dẫn đến sự xuất hiện một phiên bản nguy hiểm hơn rất nhiều so với Delta hoặc một chủng virus hoàn toàn khác biệt so với Delta.

Gideon Schreiber, Giáo sư khoa học phân tử tại Viện Khoa học Weizmann của Israel đánh giá: "Mặc dù những biến thể mới xuất hiện gần đây là biến thể phụ của Delta, song virus có khả năng đột biến rất lớn trong tương lai. Các đột biến phức tạp hơn có thể phát triển và điều này sẽ gây ra nhiều vấn đề hơn”.

Gần đây đã xuất hiện những quan ngại về việc sử dụng thuốc điều trị Covid-19 dạng uống, đặc biệt thuốc của hãng dược phẩm Merck, có thể là nhân tố kích thích SARS-CoV-2 tiến hóa.

Mặc dù một số chuyên gia cho rằng, mối quan ngại này cần được theo dõi, song cũng không nên từ chối việc sử dụng thuốc điều trị dạng viên đối với những bệnh nhân mắc Covid-19 trong tình trạng nghiêm trọng.

Theo Giáo sư Gupta, vấn đề đáng quan ngại hơn và nhiều khả năng dẫn đến sự xuất hiện của một siêu biến thể chính là tỷ lệ lây nhiễm cao, kéo dài dai dẳng do biến thể Delta có thể lây nhiễm giữa những người đã được tiêm vaccine.

Kinh tế Trung Quốc

Kinh tế Trung Quốc 'thấm mệt' bởi chính sách Zero Covid?

Cuộc đua chế tạo vaccine

Các nhà nghiên cứu về dịch Covid-19 đang nỗ lực xác định mô hình của siêu biến thể mới.

Theo nhà khoa học Hanage, lý do vì sao biến thể Delta gây ảnh hưởng nghiêm trọng như vậy là vì chủng virus này phát triển với tốc độ cực nhanh bên trong tế bào của con người, trước khi hệ thống miễn dịch bắt đầu hoạt động.

Do đó, những người bị nhiễm biến thể Delta có thể mang lượng virus ở mũi cao gấp gần 1.200 lần so với người nhiễm chủng SARS-CoV-2 nguyên thủy.

Đây là kết quả của quá trình lựa chọn tự nhiên. Các biến thể mới luôn được tạo ra. Tuy nhiên, những biến thể tồn tại lâu và phổ biến hơn sẽ có khả năng lây lan cao hơn.

Mặc dù điều này gây chút lo ngại song không hẳn là một tin xấu.

Vì các loại vaccine ngừa Covid-19 được chế tạo thông qua việc tính đến sự biến hóa của virus, nên các nhà khoa học cho rằng, không một loại siêu biến thể mới nào có thể vô hiệu hóa hoàn toàn vaccine.

Do đó, khó có khả năng siêu biến thể mới sẽ gây ra những đợt bùng dịch nghiêm trọng như những gì đã xảy ra trong vòng hai năm qua.

Ngoài ra, các nhà khoa học cũng đang phát triển những loại vaccine ngừa Covid-19 thế hệ thứ hai.

Những loại vaccine này đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống lại những biến thể mới có thể xuất hiện trong tương lai.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu bệnh dịch cho rằng, chỉ dựa vào vaccine không thôi là chưa đủ. Giáo sư Gupta nêu rõ, vẫn cần áp dụng một số biện pháp hạn chế nhất định nhằm giảm thiểu nguy cơ lây lan và giảm thiểu những điều kiện thuận lợi giúp virus biến đổi.

Số ca mắc Covid-19 mới tại Nhật Bản bất ngờ giảm nhanh, biến thể Delta đã tự hủy diệt?

Số ca mắc Covid-19 mới tại Nhật Bản bất ngờ giảm nhanh, biến thể Delta đã tự hủy diệt?

Tại sao làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 5 và lớn nhất của Nhật Bản từ 20.000 ca mỗi ngày (tháng 8) đột ngột giảm ...

Biến thể phụ Delta Plus ít có khả năng gây triệu chứng bệnh hơn

Biến thể phụ Delta Plus ít có khả năng gây triệu chứng bệnh hơn

Ngày 18/11, Đại học Hoàng gia London công bố kết quả nghiên cứu rằng biến thể phụ AY.4.2 từ Delta (còn gọi là Delta Plus) ...

(theo The Guardian)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 2/10/2022: Thiên Bình có người theo đuổi

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 2/10/2022: Thiên Bình có người theo đuổi

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 2/10/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMB 2/10, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 2/10/2022. dự đoán XSMB 2/10/2022

XSMB 2/10, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 2/10/2022. dự đoán XSMB 2/10/2022

Baoquocte.vn. XSMB 2/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật 2/10/2022. kết quả xổ số hôm nay 2/10. xổ số miền Bắc Chủ Nhật. SXMB ...
HLV futsal Nhật Bản: Đấu tuyển futsal Việt Nam như chung kết

HLV futsal Nhật Bản: Đấu tuyển futsal Việt Nam như chung kết

Baoquocte.vn. HLV Kenichiro Kogure khẳng định mục tiêu của tuyển futsal Nhật Bản là giành ngôi vô địch giải futsal châu Á 2022, vì thế sẽ đánh bại tuyển futsal Việt ...
Link xem trực tiếp Chelsea vs Crystal Palace (21h00 ngày 1/10) vòng 9 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp Chelsea vs Crystal Palace (21h00 ngày 1/10) vòng 9 Ngoại hạng Anh

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Chelsea vs Crystal Palace vòng 9 Ngoại hạng Anh 21h00 ngày 1/10 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Link xem trực tiếp Liverpool vs Brighton (21h00 ngày 1/10) vòng 9 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp Liverpool vs Brighton (21h00 ngày 1/10) vòng 9 Ngoại hạng Anh

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Liverpool vs Brighton vòng 9 Ngoại hạng Anh 21h00 ngày 1/10 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
XSMT 2/10, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 2/10/2022. SXMT 2/10/2022

XSMT 2/10, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 2/10/2022. SXMT 2/10/2022

Baoquocte.vn. XSMT 2/10 - Trực tiếp xổ số miền Trung 2/10/2022. xổ số hôm nay 2/10/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. SXMT ...
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Việt Nam tích cực ngăn chặn lạm phát

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Việt Nam tích cực ngăn chặn lạm phát

Baoquocte.vn. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Đào Minh Tú cho hay, Việt Nam đang tích cực ngăn chặn lạm phát, chống lạm phát.
Băng tan khiến khu vực Bắc Băng Dương bị axit hóa nhanh hơn

Băng tan khiến khu vực Bắc Băng Dương bị axit hóa nhanh hơn

Baoquocte.vn. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science cho thấy tốc độ axit hóa ở khu vực phía Tây Bắc Băng Dương đang diễn ra nhanh hơn.
Quang Hải tìm được sức bật ở Pau FC sau khi trở lại Pháp?

Quang Hải tìm được sức bật ở Pau FC sau khi trở lại Pháp?

Baoquocte.vn. Sau khi trở về từ đợt tập trung đội tuyển Việt Nam, Quang Hải sẽ tiếp tục hành trình gian khó ở Pau FC.
Nếu xuất hiện 'yếu tố thay đổi cuộc chơi' từ phía Triều Tiên, Mỹ sẽ đáp trả bằng 'nhiều công cụ sức mạnh'

Nếu xuất hiện 'yếu tố thay đổi cuộc chơi' từ phía Triều Tiên, Mỹ sẽ đáp trả bằng 'nhiều công cụ sức mạnh'

Baoquocte.vn. Rất có thể Triều Tiên sẽ tiến hành một vụ thử hạt nhân trong thời gian tới, điều này khiến Mỹ và Hàn Quốc phải vô cùng cảnh giác.
Bộ trưởng GD-ĐT: Cả nước có hơn 16.000 giáo viên bỏ việc

Bộ trưởng GD-ĐT: Cả nước có hơn 16.000 giáo viên bỏ việc

Baoquocte.vn. Năm 2022 tổng số giáo viên bỏ việc trong cả nước là hơn 16.000 người trên tổng số 1,6 triệu giáo viên.
Tuyển sinh đại học năm 2022: Trên 80% thí sinh đã xác nhận nhập học trên hệ thống, thí sinh ảo giảm mạnh

Tuyển sinh đại học năm 2022: Trên 80% thí sinh đã xác nhận nhập học trên hệ thống, thí sinh ảo giảm mạnh

Baoquocte.vn. Trước thời điểm đóng hệ thống xác nhận nhập học, đại diện Bộ GD&ĐT đã có những chia sẻ về công tác tuyển sinh đại học năm 2022.
Giá sách giáo khoa hiện nay rẻ, không ảnh hưởng đến thu nhập

Giá sách giáo khoa hiện nay rẻ, không ảnh hưởng đến thu nhập

Baoquocte.vn. Hiện nay, giá sách giáo khoa rẻ, không ảnh hưởng nhiều đến thu nhập của đại bộ phận các gia đình, nhất là khi so sánh với các chi phí khác.
Nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký - người luôn coi học trò như con

Nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký - người luôn coi học trò như con

Baoquocte.vn. Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký là người luôn nỗ lực, ân cần và quan tâm học trò như con.
Hơn 1.000 tiến sĩ biên soạn sách giáo khoa mới

Hơn 1.000 tiến sĩ biên soạn sách giáo khoa mới

Baoquocte.vn. Đã có tổng số 1.574 tác giả tham gia biên soạn sách giáo khoa sách giáo khoa (SGK) cho 6 khối lớp theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
'Cần nhiều hệ quy chiếu khác nhau để giáo dục trẻ'

'Cần nhiều hệ quy chiếu khác nhau để giáo dục trẻ'

Baoquocte.vn. Cha mẹ không cần phải làm bách khoa toàn thư để cho con tất cả câu trả lời nhưng cần là một trong những cái la bàn để con nhìn vào và đi theo…
Tỷ lệ tử vong tăng gấp 3 lần, phát hiện dịch ở 26 quốc gia, WHO phát cảnh báo về dịch tả

Tỷ lệ tử vong tăng gấp 3 lần, phát hiện dịch ở 26 quốc gia, WHO phát cảnh báo về dịch tả

Baoquocte.vn. Theo WHO, đã có 26 quốc gia phát hiện các ổ bùng phát dịch tả, tỷ lệ tử vong tăng mạnh, gấp 3 lần so với tỷ lệ trung bình trong 5 năm gần nhất.
Ngày 30/9, có 1.470 ca mắc Covid-19 mới, 948 ca khỏi bệnh và không có F0 tử vong

Ngày 30/9, có 1.470 ca mắc Covid-19 mới, 948 ca khỏi bệnh và không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 30/9 của Bộ Y tế cho biết, có 1.470 ca mới, gần 1.000 bệnh nhân khỏi và không có trường hợp nào tử vong.
Ngày 29/9, số ca Covid-19 mới giảm xuống 978 ca, 1.100 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Ngày 29/9, số ca Covid-19 mới giảm xuống 978 ca, 1.100 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 29/9 của Bộ Y tế cho biết, 978 ca mới - thấp nhất trong gần 60 ngày qua; 1.100 người khỏi, 1 F0 tử vong.
Cách phòng chống các bệnh trong mùa bão lụt và mưa lũ

Cách phòng chống các bệnh trong mùa bão lụt và mưa lũ

Baoquocte.vn. Trong mùa bão lụt và mưa lũ, người dân cần trang bị cho mình những kiến thức về phòng chống các bệnh ngoài da, bệnh về mắt, bệnh lây truyền...
Covid-19 ngày 28/9: Gần 1.600 ca mắc mới, hơn 1.000 ca chữa khỏi và 83 F0 nặng

Covid-19 ngày 28/9: Gần 1.600 ca mắc mới, hơn 1.000 ca chữa khỏi và 83 F0 nặng

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 28/9 của Bộ Y tế cho biết có 1.587 ca mắc mới, hơn 1.000 ca khỏi bệnh và bệnh nhân nặng giảm còn 83 ca.
Covid-19 ngày 27/9: Gần 1.600 ca mắc mới, hơn 1.200 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Covid-19 ngày 27/9: Gần 1.600 ca mắc mới, hơn 1.200 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 27/9 của Bộ Y tế cho biết có 1.585 ca mắc mới, hơn 1.200 bệnh nhân khỏi và có 1 F0 tại Cần Thơ tử vong.
Phiên bản di động