📞

Điểm tin thế giới sáng 8/1: Mỹ tăng ngân sách quốc phòng khổng lồ, Nhật Bản phản đối giàn khoan Trung Quốc, Nga điều tàu ngầm hộ tống tàu chở dầu

Nhất Phong 07:00 | 08/01/2026
Báo Thế giới và Việt Nam điểm một số tin tức đáng chú ý sáng ngày 8/1.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh tại Nhà Trắng, Washington D.C.

Châu Á

AFP. Thủ tướng Canada Mark Carney sẽ thăm Trung Quốc từ ngày 13 đến 17/1, động thái được xem là phát tín hiệu tan băng trong quan hệ song phương giữa Ottawa và Bắc Kinh vốn căng thẳng suốt nhiều năm qua. Nhà lãnh đạo Canada gần đây nhất thăm Trung Quốc là Thủ tướng Justin Trudeau vào tháng 12/2017. Ottawa và Bắc Kinh đã áp đặt các biện pháp thuế quan trả đũa lẫn nhau. Trung Quốc cũng bị cáo buộc can thiệp vào các cuộc bầu cử của Canada trong những năm gần đây.

SANKEI. Chủ tịch Hội đồng Nghiên cứu Chính sách của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền Nhật Bản Takayuki Kobayashi ngày 7/1 đã hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro tại Manila. Philippines-Nhật Bản nhất trí tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an ninh, trong bối cảnh Trung Quốc đẩy mạnh hoạt động trên biển, đồng thời khẳng định sẽ thúc đẩy khuôn khổ “Hỗ trợ tăng cường năng lực an ninh của chính phủ” (OSA) nhằm cung cấp thiết bị và khí tài quốc phòng cho quân đội các nước cùng chí hướng.

KHMER TIMES. Bộ Nội vụ Campuchia ngày 7/1 xác nhận ông Trần Chí (Chen Zhi), Chủ tịch Tập đoàn Prince Holding, cùng hai đồng phạm đã bị bắt giữ và giao nộp cho Trung Quốc. Động thái này diễn ra ngày 6/1, sau nhiều tháng phối hợp điều tra giữa lực lượng chức năng Trung Quốc và Campuchia. Ông Trần Chí là doanh nhân đầu tư vào nhiều dự án tại Campuchia trong các lĩnh vực bất động sản, ngân hàng.

KYODO. Bộ Ngoại giao Nhật Bản ngày 7/1 tuyên bố, nước này đã phản đối việc Trung Quốc vận hành các giàn khoan di động tại vùng biển nằm bên phía Trung Quốc của đường trung tuyến Nhật Bản - Trung Quốc trên biển Hoa Đông. Quan hệ Trung - Nhật xấu đi kể từ sau phát biểu hồi đầu tháng 11/2025 của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi liên quan đến kịch bản Đài Loan, khiến Bắc Kinh phản ứng gay gắt.

Châu Âu

RIA NOVOSTI. Bộ Ngoại giao Nga ngày 7/1 cho biết đang theo dõi chặt chẽ các thông tin liên quan đến việc quân đội Mỹ bắt giữ tàu chở dầu Marinera treo cờ Nga tại Bắc Đại Tây Dương và trước thông tin có công dân Nga trong thủy thủ đoàn, yêu cầu phía Mỹ bảo đảm họ được đối xử nhân đạo, tôn trọng. Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố: “Chúng tôi yêu cầu phía Mỹ bảo đảm đối xử nhân đạo và tôn trọng đối với họ, tuân thủ nghiêm ngặt các quyền và lợi ích của họ, đồng thời không cản trở việc họ sớm trở về Tổ quốc”.

Tàu Bella-1, hiện đã được đổi tên thành Marinera, mang cờ Nga. (Nguồn: Reuters)

AFP. Ngoại trưởng Greenland, bà Vivian Motzfeldt, ngày 7/1 cho biết chính quyền Greenland sẽ tham gia cuộc họp giữa Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và các quan chức Đan Mạch vào tuần tới, sau khi Mỹ tái đưa ra các tuyên bố liên quan tới hòn đảo Bắc Cực này. Ngoại trưởng Marco Rubio nói với các nghị sĩ rằng lựa chọn ưu tiên của Tổng thống Trump là mua Greenland từ Đan Mạch, đồng thời cho biết các đe dọa không đồng nghĩa với việc sắp xảy ra một cuộc xâm lược.

POLITICO. Bộ trưởng Nông nghiệp Italy Francesco Lollobrigida tuyên bố nước này sẵn sàng ký kết thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur). Trước đó, Italy dự kiến ký thỏa thuận trong tháng 12/2025, song việc ký kết đã phải hoãn lại sau khi Thủ tướng Giorgia Meloni cho biết Rome đang yêu cầu các biện pháp nhằm bảo vệ sinh kế của nông dân.

AFP. Theo tin tức truyền thông Mỹ, Nga đã điều một tàu ngầm để hộ tống một tàu chở dầu rỗng mà quân đội Mỹ đã truy đuổi và tìm cách bắt giữ trong nhiều tuần qua. Mỹ đã theo đuổi tàu chở dầu này - trước đây có tên là Bella 1 - kể từ khi nó vượt qua vòng phong tỏa một phần của Mỹ xung quanh Venezuela và ngăn chặn nỗ lực lên tàu của Lực lượng Tuần duyên Mỹ vào cuối tháng trước.

Trung Đông-châu Phi

KAN. Ngày 7/1, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã thông báo với các bộ trưởng nội các rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã “bật đèn xanh” cho một cuộc tấn công mới của Israel nhằm vào phong trào Hezbollah ở Lebanon. Động thái trên diễn ra trong bối cảnh cả Israel và Mỹ đều không hài lòng với những nỗ lực của Chính phủ Lebanon trong việc đối phó với mối đe dọa từ Hezbollah.

TIMES OF ISRAEL. Israel đang nỗ lực thúc đẩy việc quốc tế công nhận Somaliland, sau khi nước này công nhận Somaliland vào ngày 26/12/2025. Israel hiện là quốc gia đầu tiên trên thế giới, và cho đến nay là quốc gia duy nhất, công nhận nền độc lập của Somaliland. Ngày 6/1, Ngoại trưởng Israel Gideon Saar đã có chuyến thăm tới Somaliland nhằm đánh dấu việc Israel công nhận quốc gia này.

Al JAZEERA. Tổng thống Cộng hòa Trung Phi (CH Trung Phi) Faustin-Archange Touadéra đã mời Tổng thống Nga Vladimir Putin thăm chính thức nước này, trong bối cảnh quan hệ song phương tiếp tục được tăng cường trong các lĩnh vực an ninh và kinh tế. Trong những năm gần đây, Nga nổi lên là một trong những đối tác an ninh chủ chốt của CH Trung Phi, quốc gia từng phải đối phó với nhiều nhóm vũ trang nổi dậy.

TIMES OF ISRAEL. Ngày 7/1, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ra lệnh cho lực lượng an ninh không đàn áp các cuộc biểu tình vì lý do kinh tế, đồng thời phân biệt rõ giữa những người biểu tình ôn hòa và những kẻ “bạo loạn” có vũ trang. Tuy nhiên, ông Ghaempanah nhấn mạnh: “Những kẻ mang theo súng, dao và mã tấu, tấn công các đồn cảnh sát và địa điểm quân sự là những kẻ bạo loạn, và chúng ta phải phân biệt người biểu tình với những kẻ bạo loạn”.

Đám đông biểu tình ở thủ đô Tehran, Iran. (Nguồn: Iran International)

Châu Mỹ-Mỹ Latinh

AFP. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 7/1 cho biết ông muốn tăng ngân sách quốc phòng của Mỹ thêm 50% trong năm tới, lên mức khổng lồ 1.500 tỷ USD, nhằm đối phó với những “thời điểm đầy bất ổn và nguy hiểm”. Ông Trump viết trên nền tảng Truth Social: “Tôi đã quyết định rằng, vì lợi ích của đất nước chúng ta, đặc biệt là trong những thời điểm vô cùng bất ổn và nguy hiểm này, ngân sách quân sự cho năm 2027 không nên là 1.000 tỷ USD, mà phải là 1.500 tỷ USD”.

AFP. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum ngày 7/1 cho biết nước này đã trở thành “nhà cung cấp lớn” dầu mỏ cho Cuba kể từ khi Mỹ triển khai phong tỏa đối với Venezuela, nhà cung cấp truyền thống của đảo quốc này. Bà Sheinbaum đưa ra phát biểu trên khi bình luận về một báo cáo của tờ Financial Times cho hay xuất khẩu dầu mỏ của Mexico sang Cuba trong năm 2025 đã vượt Venezuela.

AP. Tổng thống Donald Trump ngày 7/1 đã ký một sắc lệnh hành pháp đình chỉ sự ủng hộ của Mỹ đối với 66 tổ chức, cơ quan và ủy ban, sau khi chỉ đạo chính quyền rà soát việc tham gia và cấp kinh phí cho tất cả các tổ chức quốc tế, bao gồm cả những tổ chức trực thuộc Liên hợp quốc (LHQ) như: cơ quan dân số của LHQ và hiệp ước của LHQ thiết lập các cuộc đàm phán khí hậu quốc tế.

AFP. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 7/1 cho biết Washington sẽ kiểm soát hoạt động bán dầu của Venezuela “vô thời hạn”, một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo các nhà lãnh đạo lâm thời của Venezuela đã đồng ý để Mỹ quản lý việc tiếp thị từ 30 đến 50 triệu thùng dầu thô.

Châu Đại Dương

AFP. Chính phủ Australia ngày 7/1 đã kêu gọi công dân nước này rời Iran “càng sớm càng tốt” do các cuộc biểu tình bạo lực và tình hình an ninh “bất ổn”. Đại sứ quán Australia tại Tehran đã đình chỉ hoạt động từ năm ngoái khi xung đột giữa Iran và Israel nổ ra. Thông báo lần này nhấn mạnh “khả năng hỗ trợ lãnh sự của Australia tại Iran là cực kỳ hạn chế”.

CANBERRA TIMES. Ngày 7/1, khu vực phía Nam Australia trải qua đợt nắng nóng gay gắt, với nhiệt độ tại một số thành phố vượt ngưỡng 40 độ C, gây áp lực lên hệ thống điện và làm bùng phát nhiều đám cháy rừng. Nắng nóng cực độ đã khiến giới chức phải phát đi cảnh báo y tế.