Đi tìm sức sống văn hóa Hà Nội (Bài cuối):

Định hình bản sắc công nghiệp điện ảnh của Thủ đô

Phương Linh
Bước vào kỷ nguyên mới, điện ảnh Hà Nội đang đứng trước thời cơ để định hình rõ nét hơn bản sắc riêng: vừa mang chiều sâu văn hóa, lịch sử, vừa năng động, hội nhập và sáng tạo.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Những ngày này, không khí điện ảnh đang lan tỏa tại Hội chợ mùa Thu 2025 ở thủ đô Hà Nội với nhiều suất chiếu phim, hoạt động trải nghiệm và giao lưu với nghệ sĩ và các đoàn làm phim. Thu hút hàng nghìn khán giả mỗi ngày, phân khu Ngành Điện ảnh đã trở thành điểm nhấn rực rỡ trong không gian "Công nghiệp văn hóa – Tinh hoa văn hóa Việt Nam"...

Định hình bản sắc công nghiệp điện ảnh của Thủ đô
Không gian điện ảnh ở Hội chợ mùa Thu 2025 tại Hà Nội. (Ảnh: Thu Thảo)
More from WVR
Nét người Tràng An trong cách sống của thế hệ mới

Thành phố của những khung hình

Từ lâu, Hà Nội đã là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà làm phim. Những khung cảnh phố cổ rêu phong, Hồ Gươm mờ sương hay khu tập thể cũ kỹ của thời bao cấp từng đi vào điện ảnh như những biểu tượng, khắc họa một phần hồn của thành phố...

Vẻ đẹp Hà Nội qua những khung hình điện ảnh như lát cắt thời gian, đưa người xem ngược dòng ký ức về một Thủ đô kiêu hãnh, tài hoa và thấm đẫm tình người.

Em bé Hà Nội của NSND Hải Ninh luôn khiến người xem nghẹn lại dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua. Cô bé Ngọc Hà đi tìm cha giữa đống hoang tàn của Khâm Thiên sau 12 ngày đêm bom B52 – hình ảnh ấy trở thành biểu tượng của sự kiên cường Hà Nội.

Bộ phim không chỉ là tác phẩm điện ảnh mà còn là một bản ghi tư liệu xúc động về lòng nhân hậu và nghị lực sống trong những năm tháng khói lửa. Với những cảnh quay sống động, phim đã đoạt nhiều giải thưởng cao quý, đồng thời nằm trong danh mục các tác phẩm được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Truyện cổ tích cho tuổi 17 của NSƯT Nguyễn Xuân Sơn là một bộ phim đáng nhớ kể mối tình trong sáng giữa cô gái Hà Nội và người chiến sĩ ngoài mặt trận. Phim giành Bông sen vàng tại Liên hoan phim Việt Nam năm 1988 cùng hàng loạt giải thưởng cho đạo diễn, biên kịch, quay phim và âm nhạc.

Một dấu ấn khác là Hà Nội mùa đông năm 46 của NSND Đặng Nhật Minh – bộ phim tái hiện những ngày cuối cùng trước khi nổ ra Toàn quốc kháng chiến, với chiều sâu tư tưởng và cảm xúc mạnh mẽ. Phim đạt Bông sen bạc và được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật. Những con phố cổ, mái nhà gạch ngói, ánh đèn vàng đêm đông năm ấy hiện lên trong một thứ ánh sáng trầm buồn mà kiêu hãnh – như chính cốt cách người Tràng An.

Trong khi đó, Long thành cầm giả ca của NSND Đào Bá Sơn lại là bản giao hưởng cổ điển về Thăng Long nghìn năm. Lấy bối cảnh cuối thế kỷ XVIII, phim kể chuyện tình giữa đại thi hào Nguyễn Du và nàng Cầm, thể hiện vẻ đẹp văn chương, âm nhạc và tinh hoa Thăng Long xưa.

Định hình bản sắc công nghiệp điện ảnh của Thủ đô
Cảnh phim "Truyện cổ tích cho tuổi 17" của NSƯT Nguyễn Xuân Sơn. (Nguồn: Cục Điện ảnh)

Gần đây là bộ phim Đào, Phở và Piano của đạo diễn Phi Tiến Sơn ra mắt tại các rạp chiếu đầu năm 2024. Với bối cảnh Hà Nội mùa đông năm 1946, phim tái hiện một giai đoạn bi tráng của lịch sử dân tộc qua chuyện tình đầy xúc động giữa cô gái Đào và người lính – nhạc công Linh.

Bộ phim đã thu hút đông đảo khán giả đến rạp, tạo nên hiện tượng hiếm thấy với một tác phẩm lịch sử, nhận được nhiều lời khen về hình ảnh, âm nhạc và diễn xuất tinh tế, khơi dậy niềm tự hào và tình yêu Thủ đô trong lòng người xem.

Cái nôi của điện ảnh truyền thống

Với bề dày truyền thống đáng tự hào, điện ảnh Hà Nội đã trở thành cái nôi nuôi dưỡng nền điện ảnh cách mạng và nhiều thế hệ các nhà làm phim, nghệ sĩ nòng cốt của nước ta như Phạm Văn Khoa, Phạm Kỳ Nam, Trần Thế Dân, Bạch Diệp, Bành Bảo, Thế Anh, Trà Giang, Lâm Tới…

Nếu TP. Hồ Chí Minh vẫn được xem là "thủ phủ" của điện ảnh thương mại, thì Hà Nội đang khẳng định vị thế của điện ảnh nghệ thuật, phim độc lập và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh sự hiện diện các hãng phim lớn như Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, Hãng phim Hội Điện ảnh Việt Nam, các trường đại học lớn như Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội... cũng góp phần đào tạo thế hệ đạo diễn, quay phim, biên kịch, dựng phim mới.

Điều đáng mừng là bên cạnh các phim thương mại, hệ thống rạp lớn như CGV, Lotte, Beta, Galaxy, Cinestar, BHD và nhiều rạp độc lập nhỏ như DCine, TPD... đang mở rộng cánh cửa cho phim nghệ thuật, phim độc lập và các buổi chiếu chuyên đề.

Ngoài ra, các không gian sáng tạo như Complex 01, Ơ kìa Hà Nội, Heritage Space, Manzi Art Space... cũng thường xuyên tổ chức sự kiện điện ảnh, từ chiếu phim tài liệu, phim ngắn đến workshop làm phim, góp phần tạo nên một đời sống điện ảnh ngoài rạp, nơi công nghiệp và nghệ thuật gặp gỡ.

Nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế khai tiệc điện ảnh tại Hà Nội
Nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế giao lưu tại HANIFF 2024. (Ảnh: Lê An)

Thương hiệu của tinh thần hội nhập

Được tổ chức lần đầu nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội (2010), Liên hoan phim quốc tế Hà Nội (HANIFF) dần khẳng định thương hiệu, là điểm hẹn của các nhà làm phim trong nước và quốc tế tại Thủ đô.

Cùng bữa tiệc điện ảnh thế giới hấp dẫn, chương trình của HANIFF còn có các hội thảo, chợ dự án, trao đổi nghệ thuật, xây dựng mạng lưới chuyên môn, tạo môi trường học hỏi cho đạo diễn trẻ. Sự có mặt có đội ngũ Ban giám khảo, các nghệ sĩ, làm nhà phim nổi tiếng quốc tế đã giúp tăng uy tín và chất lượng của sự kiện.

Sau 7 kỳ tổ chức, HANIFF đã và đang là một thành công đáng kể của công nghiệp điện ảnh Hà Nội không chỉ ở khía cạnh nghệ thuật mà còn ở khía cạnh công nghiệp, truyền thông và hợp tác quốc tế. Đây chính là cầu nối quan trọng việc xây dựng Hà Nội thành trung tâm sáng tạo, biểu tượng văn hóa-điện ảnh của Việt Nam.

Mặc dù có nhiều tiềm năng, điện ảnh Hà Nội vẫn đối mặt với khó khăn như thiếu trường quay lớn, cơ sở hạ tầng để có thể sản xuất các dự án tầm cỡ quốc tế; nguồn vốn đầu tư cho phim nghệ thuật và phim độc lập còn hạn chế, khiến nhiều dự án của các đạo diễn trẻ chỉ dừng ở mức thử nghiệm...

Để phát triển công nghiệp điện ảnh tại Thủ đô, TS Ngô Phương Lan – Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, cho rằng Hà Nội cần có những định hướng lớn và cơ chế, chính sách để khuyến khích điện ảnh phát triển như định hướng sáng tạo điện ảnh lấy con người làm trung tâm; khuyến khích hoạt động điện ảnh phục vụ nhân dân, mang lại lợi ích xã hội và lợi ích kinh tế; thu hút các hãng phim nước ngoài đến làm phim, phát triển đội ngũ làm phim.

Định hình bản sắc công nghiệp điện ảnh của Thủ đô
Rạp chiếu Hà Nội sôi động những ngày chiếu phim "Mưa đỏ". (Nguồn: Đoàn làm phim)

Để điện ảnh thực sự trở thành một ngành công nghiệp văn hóa mũi nhọn, Hà Nội cần tiếp tục khơi dậy tiềm năng sáng tạo, kết nối các nguồn lực và xây dựng môi trường sản xuất chuyên nghiệp.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc định hình bản sắc công nghiệp điện ảnh không chỉ là yêu cầu phát triển, mà còn là cách Hà Nội khẳng định vị thế của mình trên bản đồ văn hóa quốc gia và thế giới.

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Tuần 'Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản văn hóa Việt Nam' 2025

Từ ngày 18-23/11, Tuần "Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản văn hóa Việt Nam" năm 2025 sẽ được tổ chức tại Làng ...

Giữ hồn xưa trong hình hài mới của nghệ thuật trẻ Hà Nội

Ở nơi mà xu hướng nghệ thuật mới luôn xuất hiện, vẫn có một lớp nghệ sĩ trẻ ở Hà Nội tìm về với những ...

Thắp sáng tình yêu tiếng Việt trên đất Nhật

Ở xứ sở hoa anh đào, một cộng đồng đã được hình thành với sứ mệnh lan tỏa tiếng Việt, nhằm gìn giữ linh hồn ...

Khám phá không gian 'Tinh hoa văn hóa Việt Nam' tại Hội chợ mùa Thu 2025

Phân khu "Tinh hoa văn hóa Việt Nam" tại Hội chợ mùa Thu 2025 có diện tích hơn 10.000m2 với sự hội tụ của các ...

Thành phố Hà Nội nghiêm khắc xử lý vi phạm biểu diễn nghệ thuật

Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội kêu gọi các nghệ sĩ không ngừng lan tỏa tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân ...

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/10/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 10 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/10/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 10 năm 2026

Lịch âm 21/10. Lịch âm 21/10/2026? Âm lịch hôm nay 21/10. Lịch vạn niên 21/10/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 21/10/2026: Thiên Bình công việc suôn sẻ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 21/10/2026: Thiên Bình công việc suôn sẻ

Tử vi hôm nay 21/10/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/10/2026: Tuổi Dậu hôn nhân hòa thuận

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/10/2026: Tuổi Dậu hôn nhân hòa thuận

Xem tử vi 21/10 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/10/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Sáng 20/10, Ban Nữ công Đối ngoại phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức chương trình ‘Giao lưu nghệ thuật cắm hoa chào mừng Ngày Phụ nữ Việt ...
Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Ngày 20/10, Phó Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch Đối ngoại Dương Nguyễn Quốc Vinh đã tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch.
Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Chương trình tham quan, trải nghiệm mô hình chuyển đổi số du lịch được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội),
Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Sắc chàm trên trang phục truyền thống và những công đoạn làm vải lanh được thực hành bởi người dân địa phương tạo nên sức hấp dẫn cho Lễ hội Sắc chàm Lao Chải.
Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Triển lãm đa giác quan ‘Điều quý giá’ qua sự kết hợp nghệ thuật với công nghệ tương tác vừa diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại Hà Nội.
Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Có những khoảnh khắc mà chỉ một bước chân thôi, ta đã chạm tới hai châu lục; chỉ một cái xoay người, ta đã cảm nhận được hai nền văn minh.
Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Một tuần trước hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội, chuyến đi của nhiều khán giả kéo theo nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống, trang phục và vật phẩm lưu niệm.
Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Một festival cần vượt ra ngoài khuôn khổ của sự kiện, giúp công chúng hiểu hơn về một vùng đất, tạo nên sức sống lâu dài cho các giá trị văn hóa bản địa.
Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Không gian tri thức số đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới đến 40 xã, phường và hệ thống trường học tại Huế, tạo nền tảng để đưa nguồn tri thức đến cộng đồng.
Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Tại Cuộc thi và Festival Guitar quốc tế Berlin lần thứ 20, âm nhạc Việt Nam hiện diện qua những sáng tác của Giáo sư, Nghệ sĩ Đặng Ngọc Long.
Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Từ giảng đường đến màn ảnh rộng, những thước phim sinh viên cần được chắp cánh bằng môi trường sáng tạo, sự đồng hành của người làm nghề.
'Danh thiếp văn hóa': Cầu nối mới cho hợp tác văn hóa và giáo dục Việt Nam - Nga

'Danh thiếp văn hóa': Cầu nối mới cho hợp tác văn hóa và giáo dục Việt Nam - Nga

Hội thảo quốc tế "‘Thẻ danh thiếp văn hóa’ - Công cụ trong chính sách văn hóa và giáo dục quốc tế" được tổ chức tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga.
Điện ảnh Việt Nam mở rộng hiện diện tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Điện ảnh Việt Nam mở rộng hiện diện tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Điện ảnh Việt Nam góp mặt với 5 tác phẩm, được lựa chọn ở 4 hạng mục tại Liên hoan phim quốc tế Busan (BIFF) lần thứ 31 diễn ra từ ngày 6-15/10 tại Hàn ...
Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai Chương trình hành động quốc gia về Nghệ thuật làm gốm của người Chăm.
Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Là loại hình âm nhạc truyền thống đặc sắc, kết tinh giá trị văn hóa và nghệ thuật của vùng đất cố đô, ca Huế đang xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh.
Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Nền tảng ‘Hành trình du lịch di sản Hà Nội’ giúp người dân và du khách tiếp cận các di tích tiêu biểu của Thủ đô qua điện thoại thông minh.
Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre có phạm vi nghiên cứu 9.000ha, định hướng bảo tồn các địa điểm lịch sử.
Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo “Những phát hiện mới về Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61, năm 2026”.
UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Văn phòng UNESCO tại Việt Nam trao Bằng khen cho 41 nghệ nhân, người thực hành có đóng góp trong bảo vệ, thực hành và trao truyền di sản thờ Mẫu.
Phiên bản di động