Doanh nghiệp Việt tận dụng thương mại điện tử để vươn ra thị trường toàn cầu

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu chuyển dịch mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ số, thương mại điện tử xuyên biên giới đang nổi lên như một kênh xuất khẩu giàu tiềm năng cho doanh nghiệp Việt Nam.

Xuất khẩu trà xanh Nhật Bản tăng vọt nhờ một cơn sốt Giá nông sản hôm nay 2/5/2026: Giá cà phê kém tích cực, cao điểm từ giữa tháng 5? Giá dầu cao nhất cao nhất 4 năm khi đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc Ấn Độ giảm mạnh thuế xuất khẩu dầu diesel và nhiên liệu hàng không

Đặc biệt, với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế về nguồn lực tài chính, hệ thống phân phối và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế, đây là cơ hội quan trọng để kết nối trực tiếp với người tiêu dùng toàn cầu và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.

Các chuyên gia nhận định, nếu như trước đây, doanh nghiệp phải phụ thuộc vào đại lý, nhà nhập khẩu hoặc các hội chợ xúc tiến thương mại truyền thống với chi phí lớn, thì nay chỉ với một gian hàng trên nền tảng số, họ đã có thể tiếp cận khách hàng tại nhiều quốc gia.

Khoảng cách địa lý được rút ngắn, chi phí giảm và khả năng kết nối được nâng cao, qua đó tạo ra bước chuyển trong tư duy xuất khẩu của doanh nghiệp Việt.

Ông Trần Trọng Tuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), cho biết thương mại điện tử xuyên biên giới đang trở thành xu hướng quan trọng của thương mại toàn cầu, mở ra cơ hội xuất khẩu mới, đặc biệt cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa.

Đây là hướng đi giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp thị trường quốc tế, giảm phụ thuộc vào các kênh phân phối truyền thống, đồng thời chủ động hơn trong xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Doang nghiệp Việt đẩy mạnh quảng bá, kinh doanh các loại cá khô, lạp xưởng cá lóc, lạp xưởng cua trên sàn thương mại điện tử. (Nguồn: TTXVN)

Doanh nghiệp Việt đẩy mạnh quảng bá, kinh doanh các loại cá khô, lạp xưởng cá lóc, lạp xưởng cua trên sàn thương mại điện tử. (Nguồn: TTXVN)

Lợi thế lớn của thương mại điện tử không chỉ nằm ở việc gia tăng đơn hàng, mà còn ở khả năng tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng hơn. Trong không gian số, quy mô doanh nghiệp không còn là yếu tố quyết định tuyệt đối. Doanh nghiệp ở các địa phương như Gia Lai, Đồng Tháp hay Sơn La vẫn có thể tiếp cận khách hàng toàn cầu nếu biết tận dụng nền tảng số, đầu tư vào chất lượng sản phẩm và thương hiệu.

Nhờ đó, nhiều sản phẩm nông sản, thực phẩm chế biến, hàng thủ công mỹ nghệ hay sản phẩm OCOP đã từng bước mở rộng thị trường thông qua kênh này.

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), năm 2025, quy mô thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 31 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 10 quốc gia hàng đầu thế giới và top 3 ASEAN. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu qua thương mại điện tử đạt 78%, với tổng giá trị khoảng 4,45 tỷ USD. Những con số này cho thấy thương mại điện tử đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược xuất khẩu quốc gia.

Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số nhấn mạnh, thương mại điện tử không chỉ là kênh bán hàng, mà còn là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường toàn cầu và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế. Kênh này góp phần giảm chi phí logistics, quảng cáo, kho vận, đồng thời nâng cao hiệu quả xây dựng thương hiệu.

Đáng chú ý, hành lang pháp lý cho thương mại điện tử đang từng bước được hoàn thiện. Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ tháng 7/2026 cùng với Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030 thể hiện định hướng rõ ràng trong việc thúc đẩy xuất khẩu qua nền tảng số. Lần đầu tiên, nội dung hỗ trợ thương mại điện tử xuyên biên giới được đưa vào luật, nhằm mở rộng thị trường quốc tế cho hàng hóa và dịch vụ Việt Nam.

Ở góc độ doanh nghiệp, thương mại điện tử không chỉ giúp bán hàng mà còn tạo điều kiện để xây dựng thương hiệu và kể câu chuyện sản phẩm đến người tiêu dùng cuối cùng.

Ông Phạm Tấn Đạt, Trưởng ban Logistics của VECOM, cho rằng nền tảng số giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường nhanh hơn, linh hoạt hơn và tiết kiệm chi phí so với phương thức truyền thống, đồng thời nâng cao giá trị xuất khẩu thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá.

Đẩy mạnh quảng bá, kinh doanh các loại mặt hàng trên mạng xã hội. (Nguồn: TTXVN)

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, xu hướng này đang phát triển rõ nét. Một số doanh nghiệp đã tận dụng nền tảng số, livestream để mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm nông sản chế biến như bò khô, mít sấy, chuối sấy. Quan trọng hơn, thương mại điện tử đang thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh theo hướng hiện đại và chuyên nghiệp, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, cơ hội lớn cũng đi kèm thách thức. Nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn về logistics, thanh toán quốc tế, quản trị dữ liệu và xây dựng thương hiệu. Không ít đơn vị mới dừng ở việc đưa sản phẩm lên sàn mà chưa có chiến lược phát triển thị trường bài bản.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, cho rằng để phát triển bền vững, thương mại điện tử xuyên biên giới cần dựa trên bốn trụ cột chính.

Thứ nhất là sản xuất, trong đó cần nâng cao năng lực nội tại, chủ động nguyên liệu, đẩy mạnh nghiên cứu và xây dựng thương hiệu quốc tế.

Thứ hai là thị trường, với việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Thứ ba là xúc tiến thương mại, theo hướng đổi mới toàn diện, gắn với xây dựng thương hiệu quốc gia và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc.

Cuối cùng là logistics – lĩnh vực còn nhiều dư địa để bứt phá, cần đầu tư mạnh vào các trung tâm logistics thương mại điện tử quốc tế và hệ thống kho ngoại quan.

Theo các chuyên gia, việc tận dụng hiệu quả thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, đây cũng là động lực thúc đẩy chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại và bền vững.

Trong thời gian tới, để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực cho xuất khẩu, cần tiếp tục đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại, tối ưu chi phí logistics và phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp “Go Global”.

Với tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ và môi trường kinh doanh ngày càng cải thiện, giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ là thời kỳ tăng tốc của xuất khẩu qua thương mại điện tử, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong thương mại toàn cầu.