Dòng chảy phương Bắc 2: Nga muốn 'đe dọa' Ukraine hay chia cắt EU?

Minh Anh
Những phần cuối cùng của đường ống dẫn khí đốt tự nhiên Dòng chảy phương Bắc 2 dài 150 km gây tranh cãi đã được hoàn thành vào ngày 10/9, tiếp tục củng cố sự hiện diện của Nga trong các lĩnh vực kinh tế và chính trị của Đức, đồng thời tước đi khoảng 3 tỷ USD phí trung chuyển qua lãnh thổ của Ukraine.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Dòng chảy phương Bắc 2: Bài toàn khó giải về lợi ích, Ukraine nên tìm đường khác?
Dòng chảy phương Bắc 2 "bỏ qua" Ukraine và các nước Baltic, cũng như Ba Lan, để cung cấp khí đốt tự nhiên thẳng tới Đức.

Ra mắt vào năm 2015, dự án Dòng chảy phương Bắc 2 (Nord Stream 2) bị coi là một nỗ lực khác của Nga nhằm gây bất ổn nền kinh tế Ukraine và gây “khó” cho Đức trước các đồng minh Đông Âu trong Liên minh châu Âu (EU).

Có lợi thế nổi bật, kết nối các nguồn khí đốt tự nhiên dồi dào của Nga với thị trường tiêu thụ rộng lớn và rất phát triển của Đức, bởi vậy dự án đã bị cuốn vào các cuộc đấu tranh địa chính trị ngay từ khi khởi động.

Cách "tấn công" điển hình của Nga

Trung tâm truyền thông của Ukraine UCMC (The Ukraine Crisis Media Center), cơ quan chuyên phân tích các chính sách đối ngoại ảnh hưởng đến Ukraine bình luận, “đây là một cách làm rất điển hình của Nga”. Theo đó, từ những động thái của Nga tại Ukraine, việc sáp nhập Crimea hay can thiệp vào Donbass, chiến lược kinh tế của Nga ở Đông Âu luôn là tối đa hóa lợi nhuận thu được từ Ukraine, cố gắng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và loại bỏ mọi gánh nặng kinh tế.

Trong trường hợp của Nord Stream 2, hệ thống đường ống dẫn khí được cho là cố tình thiết kế chạy quanh Ukraine – quốc gia mà lâu nay vẫn được hưởng lợi từ phí vận chuyển khí tự nhiên danh nghĩa tới các quốc gia láng giềng, do “phí quá cảnh” của hệ thống đường ống cũ. Hệ thống đường ống mới, thuận tiện và làm giảm bớt gánh nặng về chi phí đường ống qua Ukraine, nhưng đồng thời tạo ra một “cuộc tấn công” có chủ đích vào nền kinh tế nước này.

Về phía Nga, do không cần đi qua Ukraine nên phí vận chuyển khí đốt tự nhiên của họ sẽ giảm, giá cả cũng sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn. Điều đó có lợi cho việc Nga mở rộng thị trường khí đốt ở châu Âu, duy trì vị thế độc quyền về khí đốt ở Trung Âu, đảm bảo an ninh kinh tế quốc gia.

Về chiến lược, thông qua tuyến đường ống dẫn khí Dòng chảy phương Bắc, Nga từng bước gạt Ukraine ra ngoài lề, điều này không những làm giảm nguồn lực kinh tế của Ukraine, mà còn làm suy yếu địa vị của Ukraine với tư cách là mấu chốt quan trọng để Mỹ và EU kiềm chế Nga.

Giá vàng hôm nay 15/10: Lạm phát cao ngất ngưởng, vàng có bảo vệ được tài sản của bạn?

Giá vàng hôm nay 15/10: Lạm phát cao ngất ngưởng, vàng có bảo vệ được tài sản của bạn?

Giá vàng hôm nay 15/10 tiếp tục tiến sát ngưỡng 1.800 USD/ounce, trên thị trường quốc tế. Lạm phát trở lại mức cao nhất trong ...

Bên cạnh việc gia tăng ảnh hưởng của Nga trong khu vực, Dòng chảy phương Bắc 2 cũng khiến nước này có lợi thế hơn trong vấn đề Ukraine.

Ngoài ra, sự hợp tác tốt đẹp giữa hai cường quốc lâu đời ở châu Âu là Nga và Đức có thể tạo tiền đề cho sự hòa giải và hợp tác giữa Nga với EU, giúp Nga hóa giải sự thù địch với các nước khác.

Tuy nhiên, với các thành viên châu Âu, bất đồng về lợi ích còn ảnh hưởng tới mối quan hệ giữa Đức và các nước phía Đông EU như Ba Lan, Hungary và Ukraine. Các quốc gia này vốn đã bất đồng về chiến lược đối với Nga, đặc biệt là liên quan đến năng lượng, vì hầu hết đều có cổ phần trong thị trường khí đốt tự nhiên của Đức.

Trong khi đó, Dòng chảy phương Bắc 2 tập trung thị trường khí đốt tự nhiên châu Âu vào tay Đức và Nga, mà theo Hội đồng Đại Tây Dương, đây là kế hoạch đã được vạch ngay từ đầu. Trong một cuộc nói chuyện năm 2015 giữa Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng của Đức Sigmar Gabriel và Tổng thống Nga Vladimir Putin, Bộ trưởng Gabriel được dẫn lại lời rằng, “Đây là lợi ích của chúng tôi… Điều quan trọng nhất liên quan đến các vấn đề pháp lý là chúng tôi cố gắng đảm bảo rằng, tất cả những điều này vẫn thuộc thẩm quyền của các cơ quan có thẩm quyền của Đức, nếu có thể. Vì vậy, nếu chúng ta có thể làm được điều này, thì cơ hội can thiệp từ bên ngoài sẽ bị hạn chế".

Thỏa thuận này được đánh giá làm “bão hòa lợi ích” của Nga trong thị trường khí đốt tự nhiên và tước đi cơ hội đủ đạt được sự ổn định chính trị của Ukraine. Thậm chí, cựu Ngoại trưởng Ba Lan Jacek Czaputowicz từng nói “Nord Stream-2 đang giết chết Ukraine”, bởi nếu khí đốt Nga không còn được chuyển qua Ukraine, Kiev sẽ không chỉ mất nguồn thu đáng kể, mà an ninh cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, đối với Đức, Dòng chảy phương Bắc 2 là một thành tích kinh tế, chính trị quan trọng đối với Thủ tướng Merkel sắp mãn nhiệm. Xét về phương diện kinh tế, quá trình xây dựng Dòng chảy phương Bắc 2 khiến việc cung ứng khí đốt tự nhiên của Đức không bị ảnh hưởng bởi tranh chấp Ukraine-Nga.

Phí sử dụng năng lượng thấp hơn và nguồn cung được đảm bảo chắc chắn là một việc tốt đối với ngành công nghiệp Đức. Ngoài ra, sau khi trở thành đầu mối để Nga vận chuyển khí tự nhiên sang các nước khác, Đức còn có thể thu được phí trung chuyển trước kia vốn thuộc về Ukraine. Do đó, việc Đức ủng hộ dự án Dòng chảy phương Bắc 2 là một lựa chọn kinh tế hợp lý.

Bài toán lợi ích khó giải, Ukraine nên tìm đường khác?

Viện Brookings phân tích, "Điện Kremlin có vẻ bằng lòng tiếp tục cuộc xung đột âm ỉ này như một phương tiện để gây áp lực, gây bất ổn và mất tập trung cho Kiev, khiến giới lãnh đạo Ukraine khó tiếp tục với mục tiêu xây dựng lại một nhà nước thành công và thịnh vượng”.

Bên ngoài lãnh thổ Ukraine, Dự án Dòng chảy phương Bắc 2 cũng bị cho là một nguồn thường xuyên gây ra căng thẳng chính trị. Những căng thẳng này lên đến đỉnh điểm vào năm 2019 khi cựu Tổng thống Donald Trump giáng đòn trừng phạt nặng nề vào Nga và chỉ trích Đức, vì nước này ngày càng phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên của Nga. Điều này khiến dự án bị chậm tiến độ thêm 2 năm.

Cách tiếp cận tích cực đối với các vấn đề đối ngoại đã dẫn đến một loạt các biện pháp trừng phạt và đáp trả giữa Đức và Mỹ, làm căng thẳng đáng kể quan hệ giữa hai đồng minh. Nhưng kể từ khi ông Joe Biden nhậm chức Tổng thống Mỹ, nhiều biện pháp trừng phạt trên đã được miễn trừ trong nỗ lực hàn gắn quan hệ. Ông Biden cũng tỏ ra không mặn mà với ý kiến của Ukraine về Dòng chảy phương Bắc 2.

Deutsche Welle bình luận, “việc chống lại Đức trong vấn đề cụ thể này không phục vụ lợi ích chiến lược rộng lớn hơn của Mỹ trong mối quan hệ với châu Âu. Thái độ của Tổng thống Biden đối với Ukraine giống như một kiểu bỏ mặc vô hại, để gửi đi thông điệp rằng, Kiev phải làm nhiều hơn trên mặt trận cải cách”.

Tuần trước, đường ống dẫn khí tự nhiên công suất 55 tỷ m3/năm đã bắt đầu được nạp khí đốt, Hiện chỉ đang chờ cấp phép vận hành từ cơ quan quản lý của Đức. Tất nhiên, những biến số bất ngờ vẫn có thể xuất hiện, nhưng ít nhất tới thời điểm này, mối quan hệ ba bên Mỹ-EU-Nga đã có được sự cân bằng tạm thời, thuận lợi cho việc khởi động tuyến đường ống.

Mới đây, Tổng thống Nga Putin cũng đã đảm bảo với Ukraine rằng, nghĩa vụ theo hợp đồng của Nga đối với việc chuyển hàng qua Ukraine là 40 tỷ m3/năm. "Không cần thiết phải đặt bất kỳ ai vào thế khó, kể cả Kiev”, ông khẳng định tại một sự kiện về năng lượng.

Tuy nhiên, tình hình vẫn khiến Kiev lo lắng, lo ngại việc giá dầu tăng cao, thị trường năng lượng căng thẳng, châu Âu sẽ đẩy nhanh tiến độ vận hành đường ống Dòng chảy phương Bắc 2, đẩy Kiev ra rìa và tước đi quyền trung chuyển dầu mỏ của quốc gia này.

Ukraine kêu gọi EU bảo vệ lợi ích cho mình. Tuy nhiên, thực tế thì vẫn là thực tế, hợp đồng mới nhất về cung cấp khí đốt kéo dài 15 năm giữa Nga và Hungary vừa được EU khẳng định không vi phạm luật khối này. Có lẽ, Kiev cần tìm một con đường khác?

Giá vàng hôm nay 15/10: Lạm phát cao ngất ngưởng, vàng có bảo vệ được tài sản của bạn?

Giá vàng hôm nay 15/10: Lạm phát cao ngất ngưởng, vàng có bảo vệ được tài sản của bạn?

Giá vàng hôm nay 15/10 tiếp tục tiến sát ngưỡng 1.800 USD/ounce, trên thị trường quốc tế. Lạm phát trở lại mức cao nhất trong ...

Tin vào khả năng thích ứng an toàn của Việt Nam

Tin vào khả năng thích ứng an toàn của Việt Nam

GDP quý III tăng trưởng âm 6,17%, khiến GDP chín tháng đầu năm chỉ tăng 1,42%. Tổng cục Thống kê đánh giá mức giảm này ...

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

Vừa qua, PVEP đã được công bố và vinh danh là Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026.
Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Gần ba thập niên Việt Nam có mặt trong APEC là gần 30 năm vai trò của Việt Nam thay đổi cùng với sự trưởng thành của nền kinh tế...
Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Một câu chuyện về văn hóa đọc đang được viết bằng những điều cụ thể: Không gian gần gũi, dịch vụ phù hợp và quyền tiếp cận tri thức bình đẳng cho mọi người.
Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tháng 11/2026, Tập đoàn Stavian được ghi nhận tại hai chương trình vinh danh uy tín về thương hiệu tuyển dụng và phát triển chuyên môn.
Giá nông sản hôm nay 19/11/2026: Giá cà phê robusta 'lao dốc' 8 phiên, Giá tiêu giảm; Nhà sản xuất khí đốt lớn nhất Nga chuyển hướng sang châu Á

Giá nông sản hôm nay 19/11/2026: Giá cà phê robusta 'lao dốc' 8 phiên, Giá tiêu giảm; Nhà sản xuất khí đốt lớn nhất Nga chuyển hướng sang châu Á

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 19/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động