Đức và Trung Á xích lại gần nhau: Lợi cả đôi bên

Minh Vương
Ưu tiên về hợp tác kinh tế, cân nhắc về địa chính trị đang kéo Đức và các quốc gia Trung Á xích lại gần nhau hơn.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thủ tướng Đức Olaf Scholz và lãnh đạo các nước Trung Á tại Astana, ngày 17/9. (Nguồn: NCA)
Thủ tướng Đức Olaf Scholz và lãnh đạo các nước Trung Á tại Astana, ngày 17/9. (Nguồn: NCA)

Với hai điểm đến là Uzbekistan và Kazakhstan từ ngày 15-17/9, ông Olaf Scholz trở thành Thủ tướng Đức đầu tiên thăm Trung Á sau nhiều thập kỷ. Bên cạnh hoạt động song phương, nhà lãnh đạo này đã dự Thượng đỉnh Trung Á-Đức với nguyên thủ các nước Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan tại Astana.

Nỗ lực đa cực

Đây là Thượng đỉnh Trung Á-Đức lần thứ hai. Sự kiện đầu tiên diễn ra ngày 29/9 năm ngoái tại Berlin. Trung Á cũng là khu vực đầu tiên có quan hệ đối tác khu vực với Đức, trong đó quốc gia châu Âu dành sự quan tâm đặc biệt tới hợp tác kinh tế và năng lượng.

Điều này cho thấy sự chủ động của Berlin trong xây dựng mối liên kết với các nước nhỏ, thay vì chỉ tập trung vào mối quan hệ vào nước lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nga, một số nền kinh tế mới nổi như Ấn Độ, Brazil cùng một số quốc gia châu Phi khác. Bản thân Thủ tướng Olaf Scholz nhiều lần nhấn mạnh đang chuẩn bị để Đức tiến vào thế giới “đa cực”.

Câu hỏi ở đây là: Tại sao Đức lại chọn Trung Á? Không khó để thấy mối quan tâm của Berlin với khu vực này trở nên rõ ràng hơn sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát. Đầu tiên, Trung Á có nguồn tài nguyên phong phú, đặc biệt là con người.

Nội dung được thảo luận nhiều nhất trong chuyến thăm của ông Scholz là vấn đề di cư, tạo điều kiện cho nguồn nhân lực chất lượng cao của Uzbekistan tới Đức. Quốc gia châu Âu có thêm lao động còn người dân đất nước Trung Á có thêm lựa chọn khác ngoài Nga. Đức cũng tìm kiếm cơ hội xây dựng hệ thống đưa người Afghanistan bị trục xuất về nước mà Uzbekistan là điểm trung chuyển lý tưởng cho việc này.

Ngoài ra, Trung Á có trữ lượng đất hiếm dồi dào. Đức muốn tiếp tục đẩy mạnh quan hệ với Kazakhstan, giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung của Trung Quốc. Năng lượng cũng là ưu tiên hàng đầu của Đức, nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga.

Ưu tiên về kinh tế

Trên cơ sở đó, cam kết đáng chú ý nhất của Thủ tướng Olaf Scholz tại Thượng đỉnh Trung Á - Đức lần này là khoản đầu tư 10 tỷ Euro thông qua sáng kiến Cửa ngõ toàn cầu của Liên minh châu Âu (EU). Đây là cách để Berlin đa dạng hóa chuỗi cung ứng, mở rộng ảnh hưởng tại Trung Á, góp phần củng cố vai trò trung chuyển Đông - Tây then chốt của khu vực. Nó cũng góp phần khiến nơi đây trở nên hấp dẫn hơn với các nhà đầu tư, cải thiện cơ sở hạ tầng và vun đắp quan hệ giữa Trung Á với châu Âu.

Ở chiều ngược lại, Thượng đỉnh Trung Á - Đức phản ánh ưu tiên của các quốc gia khu vực trong phát triển kinh tế. Việc Kazakhstan nhấn mạnh Sáng kiến Hành lang trung tâm kết nối Trung Á - châu Âu qua Mạng lưới giao thông xuyên Âu (TEN-T) cho thấy nỗ lực mang tính chiến lược của Astana nhằm giảm sự phụ thuộc vào các tuyến đường do Nga và Trung Quốc kiểm soát.

Trong khi đó, lời kêu gọi của Uzbekistan về tổ chức Đối thoại năng lượng, tập trung vào kinh tế xanh và phát triển hydrogen xanh, với đề xuất hợp tác cùng doanh nghiệp Đức như Siemens, BASF và MAN thể hiện mong muốn của nước này về hiện đại hóa ngành công nghiệp và chuyển đổi thành năng lượng bền vững.

Còn tuyên bố của Kyrgyzstan cho thấy sự ưu tiên đặc biệt dự án Nhà máy thủy điện Kambaratin-1 và đường sắt Kyrgyzstan - Trung Quốc. Trong đó, hệ thống đường sắt sẽ góp phần quan trọng nhằm kết nối Trung Quốc và châu Âu. Kết hợp với vị trí địa lý chiến lược, sự thành công của hai dự án này sẽ giúp Kyrgyzstan hưởng lợi từ nhiều mối quan hệ đối tác mà không phụ thuộc vào một bên đơn lẻ nào.

Cân nhắc chiến lược

Từ lâu, vị trí địa chiến lược của Trung Á khiến nơi đây trở thành địa bàn tranh giành ảnh hưởng giữa các cường quốc. Sự hiện diện ngày một rõ nét của Đức tại đây là cơ hội để các quốc gia này đa dạng hóa quan hệ, giảm sự phụ thuộc vào quan hệ với Nga và Trung Quốc.

Trên cơ sở đó, tại sự kiện, các bên đã thảo luận về một số mối quan tâm chung về an ninh, đặc biệt là liên quan tới khủng bố, chủ nghĩa cực đoạn và tội phạm mạng. Sự ủng hộ mạnh mẽ của Kazakhstan đối với chiến dịch vận động của Kyrgyzstan để trở thành Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cho thấy sự đoàn kết và mong muốn tăng cường sự hiện diện của khu vực trên trường quốc tế. Mối quan hệ đối tác với các nước châu Âu, cụ thể là Đức, sẽ củng cố nỗ lực này.

Sự ủng hộ của Berlin đối với các sáng kiến quản lý môi trường và nguồn nước của khu vực, đặc biệt là nỗ lực cứu biển Aral và phát triển nông nghiệp bền vững cũng tạo ra một “tầng” quan hệ hợp tác mới giữa Đức và Trung Á. Đây không chỉ là dịp quốc gia châu Âu thể hiện định hướng bảo vệ môi trường, mà còn là cơ hội để phát huy quyền lực mềm, tạo sự kết nối giữa hỗ trợ kinh tế và ổn định khu vực.

Xét cho cùng, Thượng đỉnh đã góp phần củng cố vai trò của Berlin như một đối tác kinh tế và an ninh tại Trung Á. Thông qua đầu tư vào cơ sở hạ tầng và năng lượng, Đức muốn chứng tỏ rằng nước này hoàn toàn có thể hiện diện trong khu vực nằm dưới vùng ảnh hưởng chính từ Nga và Trung Quốc.

Ở chiều ngược lại, hợp tác với Berlin là cơ chế tốt để các nước Trung Á tận dụng, thích ứng hợp lý với những vận động địa chính trị Á - Âu, vốn chịu ảnh hưởng lớn từ xung đột Nga - Ukraine. Cam kết liên tục, lâu dài của châu Âu cùng năng lực duy trì ổn định chính trị, thúc đẩy cải cách kinh tế từ các quốc gia Trung Á sẽ là chìa khóa để hiện thực hóa kịch bản này.

Một nước Trung Á nhắc nhở Đức: Nga 'bất khả chiến bại' về quân sự

Một nước Trung Á nhắc nhở Đức: Nga 'bất khả chiến bại' về quân sự

Ngày 16/9, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev khẳng định, phương Tây không thể khiến Nga thất bại trên tiền tuyến, trong cuộc xung đột với ...

Thủ tướng Đức tìm cách củng cố quan hệ với 'các bạn truyền thống' của Nga

Thủ tướng Đức tìm cách củng cố quan hệ với 'các bạn truyền thống' của Nga

Người phát ngôn của Thủ tướng Đức, ông Steffen Hebestreit cho biết, ông Olaf Scholz sẽ thăm Uzbekistan và Kazakhstan từ ngày 15-17/9 và tham ...

Quan hệ thương mại EU và Trung Quốc thêm căng, Đức tìm cách ngăn chặn, phát tín hiệu hòa giải

Quan hệ thương mại EU và Trung Quốc thêm căng, Đức tìm cách ngăn chặn, phát tín hiệu hòa giải

Ngày 14/6, hãng tin Bloomberg đưa tin, Đức đang cố gắng ngăn chặn hoặc ít nhất làm giảm nhẹ các mức thuế mới của Liên ...

Iran nối lại quan hệ ngoại giao với một nước Tây Phi sau gần 14 năm cắt đứt quan hệ

Iran nối lại quan hệ ngoại giao với một nước Tây Phi sau gần 14 năm cắt đứt quan hệ

Ngày 29/7, Bộ Ngoại giao Iran thông báo, nước Cộng hòa Hồi giáo đã nối lại quan hệ ngoại giao với Gambia, gần 14 năm ...

Đức lên tiếng về quan hệ thương mại Mỹ - Trung, nhắc đến chiến tranh thương mại và 'kẻ thua cuộc'

Đức lên tiếng về quan hệ thương mại Mỹ - Trung, nhắc đến chiến tranh thương mại và 'kẻ thua cuộc'

Bộ trưởng Tài chính Đức Christian Lindner đã cảnh báo về chiều hướng leo thang trong xung đột thương mại với Trung Quốc.

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Xem tử vi 22/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 22/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 22/11. Lịch âm 22/11/2026? Âm lịch hôm nay 22/11. Lịch vạn niên 22/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và công nghiệp bán dẫn đang được Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ quan ...
Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Mitsubishi Power Asia Pacific khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển năng lượng và kinh ...
Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 'bốc hơi' gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế ...
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Hội người Việt Nam tỉnh Savannakhet, Trường Phổ thông Hữu nghị Lào - Việt của tỉnh phối hợp tổ chức Hội thi ‘Em yêu tiếng Việt’ lần thứ V, năm ...
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Iran ra điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân với Mỹ

Iran ra điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân với Mỹ

Ngoại trưởng Iran cho biết việc đàm phán thỏa thuận hạt nhân với Mỹ chỉ có thể được tiến hành khi các điều kiện của Tehran được đáp ứng.
Philippines bày tỏ lạc quan, tin tưởng Trung Quốc muốn sớm hoàn tất COC

Philippines bày tỏ lạc quan, tin tưởng Trung Quốc muốn sớm hoàn tất COC

Tổng thống Philippines bày tỏ tin tưởng Trung Quốc cũng mong muốn sớm hoàn tất COC sau cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị.
Mỹ-Iran: Tehran đặt điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân, nghị sĩ Dân chủ kêu gọi ngừng cấp ngân sách cho cuộc xung đột

Mỹ-Iran: Tehran đặt điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân, nghị sĩ Dân chủ kêu gọi ngừng cấp ngân sách cho cuộc xung đột

Iran đặt điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân với Mỹ, nghị sĩ Dân chủ kêu gọi ngừng cấp ngân sách cho cuộc chiến.
Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ muốn đạt thỏa thuận hòa bình trước tháng 1, Đức kêu gọi doanh nghiệp tăng đầu tư cho Kiev dù tiềm ẩn nhiều rủi ro

Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ muốn đạt thỏa thuận hòa bình trước tháng 1, Đức kêu gọi doanh nghiệp tăng đầu tư cho Kiev dù tiềm ẩn nhiều rủi ro

Xung đột Nga-Ukraine, chính quyền của Tổng thống Mỹ đã thông báo rằng, Washington muốn Kiev đạt được một thỏa thuận hòa bình với Moscow trước tháng 1 tới.
Tổng thống Trump ca ngợi cuộc gặp 'mang tính bước ngoặt' Mỹ-Trung-Nga, muốn cựu CEO Nvidia được trao cơ hội thứ hai

Tổng thống Trump ca ngợi cuộc gặp 'mang tính bước ngoặt' Mỹ-Trung-Nga, muốn cựu CEO Nvidia được trao cơ hội thứ hai

Tổng thống Trump tổ chức một cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngay sau khi trở về từ chuyến công du châu Á, ông đã nói gì?
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động