Kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển:

Gặp người Anh hùng của Đoàn tàu không số

Nguyễn Thanh Điệp*
Trong những ngày tháng 10 lịch sử, cả nước đang chuẩn bị kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 - 23/10/2021), chúng tôi tìm về nhà bác Phan Nhạn, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, nguyên là Máy trưởng của Đoàn tàu không số năm xưa.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cựu chiến binh,Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Phan Nhạn thăm lại bến K15 Đồ Sơn, Hải Phòng.
Cựu chiến binh, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Phan Nhạn thăm lại bến K15 Đồ Sơn, Hải Phòng.

Bác cùng với các đồng đội đã đưa 15 chuyến tàu không số vượt biển khơi vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam, góp phần làm nên huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển.

Trong căn nhà đầy ắp những kỷ niệm tại số 3A ngõ 117, đường Lý Nam Đế, phường Phước Long, Nha Trang, bác Phan Nhạn say sưa kể về quãng đời oanh liệt mà hào hùng của mình, trong đó có nhiều trận chiến không cân sức khi tàu của bác giáp mặt kẻ thù. Đang say sưa kể, giọng bác bỗng chùng xuống và xúc động khi nhắc tới các đồng đội hy sinh trên biển, hòa mình vào biển cả mãi không ngày trở về…

Sinh ra và lớn lên trên quê hương đất võ Bình Định, cũng như bao người con miền Nam lúc bấy giờ, bác hăng hái lên đường tham gia nhập ngũ, năm 1954 tập kết ra Bắc.

Sau đó, bác được cấp trên cử đi học văn hóa và đào tạo lớp cơ điện tàu thủy, 8 năm sau bác được cấp trên điều về công tác tại Đoàn 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân), đảm nhiệm cương vị Máy trưởng của các con tàu thuộc “Đoàn tàu không số” để vận chuyển vũ khí cho chiến trường miền Nam.

Trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ thì nhiều lần tàu bác bị địch bủa vây, nhưng bác và đồng đội vẫn mưu trí thoát khỏi vòng vây địch. Bác cùng đồng đội đã trải qua nhiều thời khắc nguy hiểm cận kề khi cái chết và sự sống chỉ trong gang tấc.

Nhấp một chén trà đặc, bác Phan Nhạn say sưa kể, trong số các chuyến vượt biển thì bác nhớ nhất là chuyến chở 25 tấn vũ khí vào Vàm Lũng, Cà Mau.

Theo kế hoạch, 23 giờ ngày 16/10/1962 tại bến K15 Đồ Sơn, con tàu gỗ Phương Đông 2 của bác do đồng chí Nguyễn Giạt làm thuyền trưởng nhổ neo xuất phát. Trước lúc lên đường, các đồng chí Phạm Văn Đồng, Phạm Hùng, Trần Văn Trà, Ung Văn Khiêm đến chia tay đoàn.

Anh Phạm Hùng nói: “Các đồng chí chuẩn bị thực hiện một nhiệm vụ vô cùng lớn lao, vinh quang và nguy hiểm, phía trước miền Nam và Quân Giải phóng đang từng ngày, từng giờ ngóng chờ các đồng chí”.

Những cái bắt tay, ôm hôn nồng ấm của các đồng chí lãnh đạo như tiếp thêm sức mạnh và lòng vững tin cho bác và cán bộ, chiến sĩ trên tàu.

Thay cho điều muốn nói, thuyền trưởng Nguyễn Giạt nhìn các cán bộ, chiến sĩ giơ cao cánh tay rắn rỏi và đồng thanh hô: “Quyết tâm!”. Trên con tàu lịch sử ấy, những gương mặt còn rất trẻ như Huỳnh Văn Lân, Nguyễn Hấn, Tư Đạo, Nguyễn Ngọc… cùng với bác hồn nhiên ra trận với bầu máu nóng tuổi đôi mươi.

Lấy khăn lau vội mồ hôi, bác say sưa kể tiếp, do có 3 đồng chí quê Nam Bộ là Ba Trung, Năm Công và Sáu Danh sẽ làm hoa tiêu nên chuyến đi có phần thuận lợi.

Sau hơn 2 ngày, 3 đêm trên biển, luồn lách, tránh tàu địch, đến vĩ tuyến 17 thì tàu mất liên lạc với đất liền.

Chi bộ triệu tập cuộc họp, thuyền trưởng thông báo “Máy vô tuyến điện bị sự cố, tàu quay về hay tiếp tục lên đường”?

Mọi người quyết tâm cùng hô “Lên đường!”.

Thông suốt tư tưởng, tàu chuyển phương án, ban ngày ngụy trang giả làm tàu đánh cá, đêm len lỏi và tăng tốc di chuyển nhanh.

Thời tiết phương Nam vào mùa gió chướng, sóng to cấp 5 cấp 6, anh em không nấu ăn được, chỉ có lương khô và nước để cầm hơi.

Vào lúc 18 giờ ngày thứ năm của chuyến hải trình, tàu đã qua Cù Lao Thu, Phan Thiết.

Đến 22 giờ 30 phút, thủy thủ trực ca phát hiện từ xa 3 chiếc tàu tuần tra của Mỹ đang lao tới. Toàn tàu hội ý và nhận định tình hình, có thể tàu mình đã bị địch phát hiện, nghi ngờ. Thuyền trưởng lệnh sẵn sàng chiến đấu, tầm nhìn xa cự ly giữa hai bên khoảng hơn 5 hải lý.

Thuyền trưởng Giạt ra lệnh: “Phải 45 độ, tất cả vào vị trí sẵn sàng chiến đấu!”. Sau hơn 20 phút tình hình trở lại bình thường bởi tàu địch không phát hiện được, vì tàu không bật đèn, toàn tàu thở phào.

Sau 7 ngày lênh đênh trên biển, sáng ngày 22/10, tàu đến vùng biển Cà Mau. Lợi dụng cơn mưa bất chợt, tàu chuyển hướng vào bờ. Lại nỗi lo nữa. Sắp vô bến rồi mà vẫn chưa bắt được tín hiệu của đất liền.

Bác Phan Nhạn (người đứng giữa) cùng đồng đội năm 1965.
Bác Phan Nhạn (người đứng giữa) cùng đồng đội năm 1965.

Toàn tàu căng mắt dõi về bốn hướng cảnh giác và tìm đồng đội. 4 giờ 15 phút, anh em phát hiện có một chiếc ghe đánh cá, thấy tàu mình họ bỏ chạy. Tàu tăng tốc đuổi theo, cặp bám được ghe của họ. Biết là tàu của đằng mình, chiếc ghe đã dẫn đoàn vào được lạch Gành Hào.

Lúc đó là 5 giờ ngày 23/10.

Đồng chí Tư Đức, thủ trưởng đơn vị 962, Quân khu 9 ra đón, tâm sự: Đã mấy ngày nay tàu của chúng tôi cứ đêm ngày vào ra phía mũi dõi tìm, lòng cồn cào lo lắng, thật vui mừng khôn xiết khi tàu mình cập bến được an toàn.

Chuyến đi đầu tiên của tàu Phương Đông 2 đã đưa 25 tấn vũ khí về Vàm Lũng, Cà Mau.

60 năm đã trôi qua nhưng ký ức về những tháng ngày cùng đồng đội chống chọi với đạn bom kẻ thù và sóng gió đại dương vẫn vẹn nguyên trong tâm trí cựu chiến binh Phan Nhạn.

Sau ngày đất nước thống nhất, bác Nhạn vào định cư ở thành phố biển Nha Trang, tiếp tục tham gia công tác xã hội và kinh qua nhiều chức vụ khác nhau.

Những cống hiến không mệt mỏi của bác đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận, phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều Huân, Huy chương cao quý khác.


*Khoa Hàng hải-Học viện Hải quân

Khu KTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn - điểm sáng phát triển kinh tế tỉnh Lạng Sơn

Khu KTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn - điểm sáng phát triển kinh tế tỉnh Lạng Sơn

“Tập trung phát triển nhanh kinh tế cửa khẩu” là 1 trong 5 trọng tâm trong Chương trình hành động của BCH Đảng bộ tỉnh ...

Số ca mắc Covid-19 liên tục thấp, Campuchia hy vọng mở cửa trở lại hoàn toàn nền kinh tế

Số ca mắc Covid-19 liên tục thấp, Campuchia hy vọng mở cửa trở lại hoàn toàn nền kinh tế

Campuchia ghi nhận 9 ngày liên tục đầu tháng 10/2021 có số ca mắc Covid-19 ở mức thấp, chỉ quanh ngưỡng 200 ca/ngày. Điều này ...

(theo Kinh tế&Đô thị)

Đọc thêm

Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ phê duyệt dự luật về Biển Đông

Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ phê duyệt dự luật về Biển Đông

Sự luật Chiến lược Biển Đông do 2 Thượng nghị sĩ Mỹ đề xuất sẽ được trình lên toàn thể Thượng viện xem xét.
Trung Nguyên Legend – Hành trình 30 năm liên tục sáng tạo và phụng sự bằng khát vọng lớn

Trung Nguyên Legend – Hành trình 30 năm liên tục sáng tạo và phụng sự bằng khát vọng lớn

Ngày 16/6, nhân kỷ niệm 30 năm sáng tạo và phụng sự (16.6/1996 – 16/6/2026), Trung Nguyên Legend chính thức khai trương không gian Cà phê Thế giới Trung Nguyên ...
Bữa tối ở Versailles, không khí dãy Alps và thỏa thuận Mỹ-Iran: Những điều 'níu chân' Tổng thống Trump tại Hội nghị G7

Bữa tối ở Versailles, không khí dãy Alps và thỏa thuận Mỹ-Iran: Những điều 'níu chân' Tổng thống Trump tại Hội nghị G7

Lần đầu tiên trong hai nhiệm kỳ tổng thống, Tổng thống Trump đã tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 tuần này mà không làm mọi thứ đổ vỡ.
Phía bên kia thành phố tập 15: Khuê và anh trai Tuyết Lan có ẩn chứa bí mật gì?

Phía bên kia thành phố tập 15: Khuê và anh trai Tuyết Lan có ẩn chứa bí mật gì?

Phía bên kia thành phố tập 15, Khuê hoảng hốt khi vô tình nhìn thấy ảnh của Tuyết Lan trên điện thoại...
Việt Nam-Nhật Bản tăng cường hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia

Việt Nam-Nhật Bản tăng cường hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia

Bộ Công an, Cơ quan Cảnh sát quốc gia Nhật Bản thống nhất tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.
Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV thành công tốt đẹp, tạo động lực mới cho công tác Hội và phong trào phụ nữ

Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV thành công tốt đẹp, tạo động lực mới cho công tác Hội và phong trào phụ nữ

Thành công của Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV không chỉ thể hiện ở các quyết sác về công tác Hội, mà còn mở ra ...
Lịch công bố điểm thi, điểm chuẩn vào lớp 10 Hà Nội năm 2026 mới nhất

Lịch công bố điểm thi, điểm chuẩn vào lớp 10 Hà Nội năm 2026 mới nhất

Dự kiến chiều 19/6, Sở GD&ĐT Hà Nội sẽ công bố điểm thi tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027.
Cần giúp trẻ trở thành công dân số có trách nhiệm

Cần giúp trẻ trở thành công dân số có trách nhiệm

Một đứa trẻ hạnh phúc không phải đứng ngoài công nghệ, mà được trang bị năng lực để sống an toàn, nhân văn và có trách nhiệm trong thế giới số.
Phường Nam Định - giữ lửa 'đất học' Thành Nam trên hành trình phát triển mới

Phường Nam Định - giữ lửa 'đất học' Thành Nam trên hành trình phát triển mới

Không phải ngẫu nhiên mà Nam Định từ lâu được nhắc đến như một 'đất học' của cả nước.
Cập nhật lịch công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 Hà Nội năm 2026

Cập nhật lịch công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 Hà Nội năm 2026

Hà Nội sẽ công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 năm 2026 vào tối 19/6 trên cổng thông tin của Sở GD&ĐT và cổng tuyển sinh đầu cấp của thành phố.
TP. Hồ Chí Minh: Lịch công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 mới nhất

TP. Hồ Chí Minh: Lịch công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 mới nhất

TP. Hồ Chí Minh chuẩn bị công bố điểm thi tuyển sinh lớp 10 cho hơn 151.000 thí sinh. Dự kiến công bố trước ngày 19/6.
Tuyển sinh đại học 2026: Chọn ngành, chọn tương lai

Tuyển sinh đại học 2026: Chọn ngành, chọn tương lai

Mùa tuyển sinh 2026, điều quan trọng nhất đối với thí sinh không phải là đăng ký được bao nhiêu nguyện vọng hay vào được trường nào nổi tiếng...
Những tiết học 'không lời' đặc biệt

Những tiết học 'không lời' đặc biệt

Giữa Thủ đô Hà Nội, có một lớp học nhỏ dành cho trẻ khiếm thính đã trở thành nơi gặp gỡ của những người trẻ đến từ hai nền văn hóa khác nhau.
Hơn một thế kỷ song hành cùng dân tộc

Hơn một thế kỷ song hành cùng dân tộc

Báo chí cách mạng Việt Nam đã và đang đồng hành cùng dân tộc, góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước và khát vọng phát triển qua hơn một thế kỷ.
Lan toả tinh thần báo chí Việt Nam: Trung thành, sáng tạo, trách nhiệm trong kỷ nguyên mới

Lan toả tinh thần báo chí Việt Nam: Trung thành, sáng tạo, trách nhiệm trong kỷ nguyên mới

Trung thành, sáng tạo, trách nhiệm là phẩm chất của nhà báo hiện nay mà Hội Nhà báo Việt Nam đang đặt ra để cùng thực hiện.
Vì sao khủng hoảng nhân khẩu học của Nhật Bản không thể giải quyết chỉ bằng khía cạnh tài chính?

Vì sao khủng hoảng nhân khẩu học của Nhật Bản không thể giải quyết chỉ bằng khía cạnh tài chính?

Bất chấp việc thực hiện các chính sách hỗ trợ gia đình và lao động nhập cư, Nhật Bản vẫn tiếp tục đối mặt với tình trạng dân số giảm.
Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV: Lộ trình cấm và hạn chế xe tại Hà Nội ngày 17-18/6

Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV: Lộ trình cấm và hạn chế xe tại Hà Nội ngày 17-18/6

Công an thành phố Hà Nội thông báo phân luồng giao thông phục vụ Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV.
Tư liệu lưu trữ Pháp hé mở sự thật ít người biết về vai trò của vua Quang Trung trong tiến trình thống nhất đất nước

Tư liệu lưu trữ Pháp hé mở sự thật ít người biết về vai trò của vua Quang Trung trong tiến trình thống nhất đất nước

Nhóm nghiên cứu do kỹ sư Vũ Đình Thanh cho rằng bài toán lương thực đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với cục diện lịch sử giai đoạn 1787–1792 thời Tây Sơn.
CHDC Congo chìm trong khủng hoảng kép: Dịch Ebola lan rộng giữa làn đạn xung đột, LHQ phát đi cảnh báo nóng

CHDC Congo chìm trong khủng hoảng kép: Dịch Ebola lan rộng giữa làn đạn xung đột, LHQ phát đi cảnh báo nóng

Bạo lực tại miền Đông CHDC Congo đang làm gián đoạn nỗ lực chống Ebola, đẩy cuộc khủng hoảng nhân đạo tại khu vực thêm trầm trọng.
Món ăn sáng lý tưởng để hạ cholesterol, bảo vệ tim mạch

Món ăn sáng lý tưởng để hạ cholesterol, bảo vệ tim mạch

Yến mạch ngâm qua đêm cùng chuối, hạt chia, sữa chua Hy Lạp được chuyên gia gợi ý giúp duy trì mức LDL ở ngưỡng khỏe mạnh.
Bí quyết chọn gối chuẩn để tránh xa bệnh tật

Bí quyết chọn gối chuẩn để tránh xa bệnh tật

Chọn sai gối không chỉ gây đau cổ, mất ngủ mà còn có thể âm thầm làm tổn thương mạch máu, gây hại làn da, hô hấp.
7 thói quen vàng giúp người Nhật liên tục dẫn đầu về tuổi thọ

7 thói quen vàng giúp người Nhật liên tục dẫn đầu về tuổi thọ

Ăn no 8 phần, ưu tiên cá biển sâu, thực phẩm lên men, sống điều độ giúp người Nhật dù ít vận động vẫn có tuổi thọ cao và tỷ lệ mắc ung thư thấp.
Chỉ 2 phút thiền, não bộ đã bắt đầu thay đổi

Chỉ 2 phút thiền, não bộ đã bắt đầu thay đổi

Nghiên cứu trên hơn 100 người cho thấy sóng não bắt đầu thay đổi chỉ sau vài phút thiền quan sát hơi thở, phản ánh trạng thái thư giãn và tập trung hơn.
Không cần tập nặng, bệnh nhân ung thư vẫn có thể cải thiện thể trạng khi hóa trị

Không cần tập nặng, bệnh nhân ung thư vẫn có thể cải thiện thể trạng khi hóa trị

Đi bộ và các bài tập nhẹ tại nhà có thể giúp bệnh nhân ung thư đang hóa trị giảm mệt mỏi, cải thiện thể lực và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Phiên bản di động