Kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển:

Gặp người Anh hùng của Đoàn tàu không số

Nguyễn Thanh Điệp*
Trong những ngày tháng 10 lịch sử, cả nước đang chuẩn bị kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 - 23/10/2021), chúng tôi tìm về nhà bác Phan Nhạn, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, nguyên là Máy trưởng của Đoàn tàu không số năm xưa.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cựu chiến binh,Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Phan Nhạn thăm lại bến K15 Đồ Sơn, Hải Phòng.
Cựu chiến binh, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Phan Nhạn thăm lại bến K15 Đồ Sơn, Hải Phòng.

Bác cùng với các đồng đội đã đưa 15 chuyến tàu không số vượt biển khơi vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam, góp phần làm nên huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển.

Trong căn nhà đầy ắp những kỷ niệm tại số 3A ngõ 117, đường Lý Nam Đế, phường Phước Long, Nha Trang, bác Phan Nhạn say sưa kể về quãng đời oanh liệt mà hào hùng của mình, trong đó có nhiều trận chiến không cân sức khi tàu của bác giáp mặt kẻ thù. Đang say sưa kể, giọng bác bỗng chùng xuống và xúc động khi nhắc tới các đồng đội hy sinh trên biển, hòa mình vào biển cả mãi không ngày trở về…

Sinh ra và lớn lên trên quê hương đất võ Bình Định, cũng như bao người con miền Nam lúc bấy giờ, bác hăng hái lên đường tham gia nhập ngũ, năm 1954 tập kết ra Bắc.

Sau đó, bác được cấp trên cử đi học văn hóa và đào tạo lớp cơ điện tàu thủy, 8 năm sau bác được cấp trên điều về công tác tại Đoàn 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân), đảm nhiệm cương vị Máy trưởng của các con tàu thuộc “Đoàn tàu không số” để vận chuyển vũ khí cho chiến trường miền Nam.

Trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ thì nhiều lần tàu bác bị địch bủa vây, nhưng bác và đồng đội vẫn mưu trí thoát khỏi vòng vây địch. Bác cùng đồng đội đã trải qua nhiều thời khắc nguy hiểm cận kề khi cái chết và sự sống chỉ trong gang tấc.

Nhấp một chén trà đặc, bác Phan Nhạn say sưa kể, trong số các chuyến vượt biển thì bác nhớ nhất là chuyến chở 25 tấn vũ khí vào Vàm Lũng, Cà Mau.

Theo kế hoạch, 23 giờ ngày 16/10/1962 tại bến K15 Đồ Sơn, con tàu gỗ Phương Đông 2 của bác do đồng chí Nguyễn Giạt làm thuyền trưởng nhổ neo xuất phát. Trước lúc lên đường, các đồng chí Phạm Văn Đồng, Phạm Hùng, Trần Văn Trà, Ung Văn Khiêm đến chia tay đoàn.

Anh Phạm Hùng nói: “Các đồng chí chuẩn bị thực hiện một nhiệm vụ vô cùng lớn lao, vinh quang và nguy hiểm, phía trước miền Nam và Quân Giải phóng đang từng ngày, từng giờ ngóng chờ các đồng chí”.

Những cái bắt tay, ôm hôn nồng ấm của các đồng chí lãnh đạo như tiếp thêm sức mạnh và lòng vững tin cho bác và cán bộ, chiến sĩ trên tàu.

Thay cho điều muốn nói, thuyền trưởng Nguyễn Giạt nhìn các cán bộ, chiến sĩ giơ cao cánh tay rắn rỏi và đồng thanh hô: “Quyết tâm!”. Trên con tàu lịch sử ấy, những gương mặt còn rất trẻ như Huỳnh Văn Lân, Nguyễn Hấn, Tư Đạo, Nguyễn Ngọc… cùng với bác hồn nhiên ra trận với bầu máu nóng tuổi đôi mươi.

Lấy khăn lau vội mồ hôi, bác say sưa kể tiếp, do có 3 đồng chí quê Nam Bộ là Ba Trung, Năm Công và Sáu Danh sẽ làm hoa tiêu nên chuyến đi có phần thuận lợi.

Sau hơn 2 ngày, 3 đêm trên biển, luồn lách, tránh tàu địch, đến vĩ tuyến 17 thì tàu mất liên lạc với đất liền.

Chi bộ triệu tập cuộc họp, thuyền trưởng thông báo “Máy vô tuyến điện bị sự cố, tàu quay về hay tiếp tục lên đường”?

Mọi người quyết tâm cùng hô “Lên đường!”.

Thông suốt tư tưởng, tàu chuyển phương án, ban ngày ngụy trang giả làm tàu đánh cá, đêm len lỏi và tăng tốc di chuyển nhanh.

Thời tiết phương Nam vào mùa gió chướng, sóng to cấp 5 cấp 6, anh em không nấu ăn được, chỉ có lương khô và nước để cầm hơi.

Vào lúc 18 giờ ngày thứ năm của chuyến hải trình, tàu đã qua Cù Lao Thu, Phan Thiết.

Đến 22 giờ 30 phút, thủy thủ trực ca phát hiện từ xa 3 chiếc tàu tuần tra của Mỹ đang lao tới. Toàn tàu hội ý và nhận định tình hình, có thể tàu mình đã bị địch phát hiện, nghi ngờ. Thuyền trưởng lệnh sẵn sàng chiến đấu, tầm nhìn xa cự ly giữa hai bên khoảng hơn 5 hải lý.

Thuyền trưởng Giạt ra lệnh: “Phải 45 độ, tất cả vào vị trí sẵn sàng chiến đấu!”. Sau hơn 20 phút tình hình trở lại bình thường bởi tàu địch không phát hiện được, vì tàu không bật đèn, toàn tàu thở phào.

Sau 7 ngày lênh đênh trên biển, sáng ngày 22/10, tàu đến vùng biển Cà Mau. Lợi dụng cơn mưa bất chợt, tàu chuyển hướng vào bờ. Lại nỗi lo nữa. Sắp vô bến rồi mà vẫn chưa bắt được tín hiệu của đất liền.

Bác Phan Nhạn (người đứng giữa) cùng đồng đội năm 1965.
Bác Phan Nhạn (người đứng giữa) cùng đồng đội năm 1965.

Toàn tàu căng mắt dõi về bốn hướng cảnh giác và tìm đồng đội. 4 giờ 15 phút, anh em phát hiện có một chiếc ghe đánh cá, thấy tàu mình họ bỏ chạy. Tàu tăng tốc đuổi theo, cặp bám được ghe của họ. Biết là tàu của đằng mình, chiếc ghe đã dẫn đoàn vào được lạch Gành Hào.

Lúc đó là 5 giờ ngày 23/10.

Đồng chí Tư Đức, thủ trưởng đơn vị 962, Quân khu 9 ra đón, tâm sự: Đã mấy ngày nay tàu của chúng tôi cứ đêm ngày vào ra phía mũi dõi tìm, lòng cồn cào lo lắng, thật vui mừng khôn xiết khi tàu mình cập bến được an toàn.

Chuyến đi đầu tiên của tàu Phương Đông 2 đã đưa 25 tấn vũ khí về Vàm Lũng, Cà Mau.

60 năm đã trôi qua nhưng ký ức về những tháng ngày cùng đồng đội chống chọi với đạn bom kẻ thù và sóng gió đại dương vẫn vẹn nguyên trong tâm trí cựu chiến binh Phan Nhạn.

Sau ngày đất nước thống nhất, bác Nhạn vào định cư ở thành phố biển Nha Trang, tiếp tục tham gia công tác xã hội và kinh qua nhiều chức vụ khác nhau.

Những cống hiến không mệt mỏi của bác đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận, phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều Huân, Huy chương cao quý khác.


*Khoa Hàng hải-Học viện Hải quân

Khu KTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn - điểm sáng phát triển kinh tế tỉnh Lạng Sơn

Khu KTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn - điểm sáng phát triển kinh tế tỉnh Lạng Sơn

“Tập trung phát triển nhanh kinh tế cửa khẩu” là 1 trong 5 trọng tâm trong Chương trình hành động của BCH Đảng bộ tỉnh ...

Số ca mắc Covid-19 liên tục thấp, Campuchia hy vọng mở cửa trở lại hoàn toàn nền kinh tế

Số ca mắc Covid-19 liên tục thấp, Campuchia hy vọng mở cửa trở lại hoàn toàn nền kinh tế

Campuchia ghi nhận 9 ngày liên tục đầu tháng 10/2021 có số ca mắc Covid-19 ở mức thấp, chỉ quanh ngưỡng 200 ca/ngày. Điều này ...

(theo Kinh tế&Đô thị)

Đọc thêm

Cập nhật bảng giá xe hãng Hongqi mới nhất tháng 10/2026

Cập nhật bảng giá xe hãng Hongqi mới nhất tháng 10/2026

Bảng giá xe ô tô hãng Hongqi của các dòng H9, E-HS9 được cập nhật chi tiết nhất trong bài viết dưới đây.
Top 5 mẫu xe VinFast bán chạy nhất tháng 9/2026: VinFast VF 3 tiếp tục lập đỉnh

Top 5 mẫu xe VinFast bán chạy nhất tháng 9/2026: VinFast VF 3 tiếp tục lập đỉnh

Top 5 mẫu xe VinFast bán chạy nhất tháng 9/2026 tại Việt Nam, VinFast VF 3 dẫn đầu với 6.474 chiếc bán ra, xếp thứ 2 là Limo Green.
Định hình tương lai ngành du lịch MICE với các giải pháp thực tiễn cho thị trường toàn cầu

Định hình tương lai ngành du lịch MICE với các giải pháp thực tiễn cho thị trường toàn cầu

Hội nghị Thượng đỉnh MICE Toàn cầu lần thứ tư dự kiến thu hút hơn 3.000 đại biểu và khách tham quan chuyên ngành đến từ hơn 40 quốc gia.
Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 17/10/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 17/10/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 17/10/2026.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 17/10/2026: Bảo Bình chuyện tình suôn sẻ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 17/10/2026: Bảo Bình chuyện tình suôn sẻ

Tử vi hôm nay 17/10/2026 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 17/10 và sáng 18/10: Lịch thi đấu Ngoại hạng Anh - Man City vs Ipswich Town; V-League - Thanh Hóa vs Nam Định

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 17/10 và sáng 18/10: Lịch thi đấu Ngoại hạng Anh - Man City vs Ipswich Town; V-League - Thanh Hóa vs Nam Định

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 17/10 và sáng 18/10: Lịch thi đấu Ngoại hạng Anh - Newcastle vs Aston Villa; V-League - Thanh Hóa vs Nam Định...
PGS.TS. Trần Thành Nam: Thanh niên cần làm chủ công nghệ, nuôi dưỡng trách nhiệm công dân số

PGS.TS. Trần Thành Nam: Thanh niên cần làm chủ công nghệ, nuôi dưỡng trách nhiệm công dân số

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội để thanh niên phát huy năng lực nhưng cũng đặt ra yêu cầu về đạo đức và trách nhiệm xã hội.
Sách MOVE UP 1-5: Xây nền tảng tiếng Anh cho học sinh tiểu học trong kỷ nguyên hội nhập

Sách MOVE UP 1-5: Xây nền tảng tiếng Anh cho học sinh tiểu học trong kỷ nguyên hội nhập

Trong bối cảnh tiếng Anh ngày càng đóng vai trò quan trọng, việc xây dựng nền tảng ngôn ngữ từ bậc tiểu học có ý nghĩa thiết thực đối với học sinh.
Sôi động ngày hội của sinh viên báo chí: Tôn vinh tài năng, kết nối sức trẻ

Sôi động ngày hội của sinh viên báo chí: Tôn vinh tài năng, kết nối sức trẻ

Tối 13/10, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức lễ trao Giải Báo chí Sóng trẻ lần thứ XI và đêm nhạc hội chào tân sinh viên khóa 46 IJC Festival 2026.
Hà Nội: Hơn 3.300 học sinh đoạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi thành phố

Hà Nội: Hơn 3.300 học sinh đoạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi thành phố

Theo kết quả vừa được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố, có 3.331 thí sinh đoạt giải trong kỳ thi chọn học sinh giỏi thành phố.
Trách nhiệm thanh niên thời đại số

Trách nhiệm thanh niên thời đại số

AI, chuyển đổi số mở ra nhiều cơ hội, thách thức, đòi hỏi thanh niên không ngừng đổi mới, vững bản lĩnh, sống nhân ái...
Việt Nam và Anh thúc đẩy hợp tác giáo dục gắn với nhu cầu nhân lực

Việt Nam và Anh thúc đẩy hợp tác giáo dục gắn với nhu cầu nhân lực

Bộ Giáo dục Anh tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác với Việt Nam trong giáo dục, phát triển kỹ năng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Chuyển đổi xanh giao thông: Tuyến buýt 31 Hà Nội dùng 100% xe điện

Chuyển đổi xanh giao thông: Tuyến buýt 31 Hà Nội dùng 100% xe điện

Tổng công ty Vận tải Hà Nội thay thế xe buýt sử dụng nhiên liệu truyền thống bằng xe buýt điện nhằm giảm phát thải, nâng cao chất lượng dịch vụ.
Những người mẹ trong lòng Tổ quốc

Những người mẹ trong lòng Tổ quốc

Bà Đặng Ái Việt đã vẽ các Mẹ Việt Nam Anh hùng bằng lòng biết ơn của người từng đi qua chiến tranh.
Gọi tên hạnh phúc từ những điều bình dị trên đất Việt

Gọi tên hạnh phúc từ những điều bình dị trên đất Việt

Những người nước ngoài tại Việt Nam dần tìm thấy hạnh phúc không phải ở một đích đến hoàn hảo, mà trong chính hành trình trải nghiệm và thích nghi.
Trang nghiêm và xúc động lễ truy điệu 731 hài cốt liệt sĩ tại TP. Hồ Chí Minh

Trang nghiêm và xúc động lễ truy điệu 731 hài cốt liệt sĩ tại TP. Hồ Chí Minh

Sáng 14/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự lễ viếng, truy điệu 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng.
Lễ cầu siêu và tiễn đưa 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, TP. Hồ Chí Minh

Lễ cầu siêu và tiễn đưa 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, TP. Hồ Chí Minh

Nhiều phật tử, cựu chiến binh và người dân cùng chư tăng cầu nguyện cho các liệt sĩ trước khi hài cốt được đưa về nghĩa trang an táng.
Indonesia thử nghiệm cách cảnh báo động đất bằng một hệ thống đặc biệt

Indonesia thử nghiệm cách cảnh báo động đất bằng một hệ thống đặc biệt

Indonesia đang triển khai dự án thí điểm nhằm tận dụng hệ thống loa tại các nhà thờ Hồi giáo để phát cảnh báo động đất.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương: Phát huy thế mạnh chuyên sâu, từng bước mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương: Phát huy thế mạnh chuyên sâu, từng bước mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương đang từng bước xây dựng hướng phát triển chuyên sâu phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và nhu cầu thực tiễn.
6 món ăn nhẹ buổi tối giúp ngủ ngon hơn

6 món ăn nhẹ buổi tối giúp ngủ ngon hơn

Chuối, sữa ấm, sữa chua không đường hay một nắm hạt bí là những lựa chọn ăn nhẹ hỗ trợ giấc ngủ khi dùng đúng cách.
Một số kết quả thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Duy trì nguồn lực khám sức khỏe miễn phí và chuyển đổi số y tế toàn quốc

Một số kết quả thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Duy trì nguồn lực khám sức khỏe miễn phí và chuyển đổi số y tế toàn quốc

Trên 75% cơ sở khám, chữa bệnh công bố triển khai bệnh án điện tử; 100% dữ liệu khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế kết nối Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Những phục hồi kỳ diệu của cơ thể khi từ bỏ thói quen uống rượu

Những phục hồi kỳ diệu của cơ thể khi từ bỏ thói quen uống rượu

Sau một tháng bỏ rượu bia, cơ thể có nhiều thay đổi như gan khỏe hơn, ngủ ngon, tiêu hóa tốt hơn hay bắt đầu giảm nguy cơ mắc các loại ung thư.
Ấm áp nghĩa tình, chăm lo toàn diện cho các bà mẹ đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Gào, tỉnh Gia Lai

Ấm áp nghĩa tình, chăm lo toàn diện cho các bà mẹ đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Gào, tỉnh Gia Lai

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Chương trình hỗ trợ 'Phụ nữ mang thai có hoàn cảnh khó khăn' tại xã Gào.
Bổ sung vitamin đúng thời điểm trong ngày để đạt hiệu quả tối đa

Bổ sung vitamin đúng thời điểm trong ngày để đạt hiệu quả tối đa

Buổi sáng phù hợp để bổ sung sắt, men vi sinh, L-theanine, chiều hợp uống kẽm, các vitamin tan trong chất béo, tối nên bổ sung omega-3, magie.
Phiên bản di động