Giải cứu những dòng sông

Một nhóm nhà hoạt động đang đấu tranh nhằm “giải thoát” 45 dòng sông ở thủ đô Mexico City của Mexico.

TIN LIÊN QUAN
	Mexico: Cảng nước sâu Lázaro Cárdenas mở đường thủy tới Việt Nam và Chile
	Khai trương Văn phòng mới của Thương vụ Việt Nam tại Mexico

Hàng triệu xe cộ lưu thông hàng ngày phía bên trên con sông ở thành phố Mexico, một trong những con sông lớn nhất trong khu vực. Sông Piedad được xây bịt kín vào năm 1942, hiện đang chảy ngầm dưới một xa lộ lớn mang tên Miguel Alemán Viaduct.

Bản thân thành phố Mexico cũng đang gặp phải tình trạng quá tải khi tốc độ di chuyển xe vào giờ cao điểm chỉ đạt khoảng 6 km/giờ.

Trước thực trạng trên, một nhóm các chuyên gia đang đề xuất giải pháp xử lý sự hỗn loạn giao thông và ô nhiễm môi trường là phải “trở về với quá khứ”, dỡ bỏ cầu vượt và mở cho các con sông lộ thiên.

Hình ảnh dòng sông Piedad sau khi được cải tạo.

Quá trình “giải cứu” 45 dòng sông đang bị ẩn giấu trong lòng thủ đô, trong đó có sông Piedad được nhóm các nhà khoa học, các nhà thiết kế, quy hoạch đô thị, môi trường và các nghệ sĩ khởi động từ 7 năm trước. Theo kế hoạch, ở giai đoạn đầu tiên, người ta sẽ tiến hành việc mở khoảng hơn 10km của sông Piedad, con sông này hiện là một phần của một hệ thống cống thoát nước. Theo đề nghị của nhóm, việc mở lộ thiên con sông sẽ tạo ra một tuyến hành lang đông - tây từ khu vực Santa Fe tới sân bay thành phố Mexico. Hành lang sẽ loại bỏ làn xe trung tâm hiện nay (thay vào đó là lưu thông đường thủy) và chỉ giữ lại các làn xe hai bên cho xe cộ giao thông.

Hành lang sẽ bao gồm các phương tiện giao thông công cộng, một đường tàu điện ngầm, làn đường xe đạp, đường đi bộ và không gian xanh. Chi phí của nó sẽ vào khoảng 863 triệu USD.

Hệ thống tích hợp

Các con sông tại thành phố Mexico chỉ có vai trò thoát nước thải, do đó, đã trở nên ô nhiễm nặng nề trong thế kỷ qua.

Nếu như năm 1952, thành phố Mexico chỉ có 3,5 triệu dân và cứ 82 người có 1 xe hơi, hiện tại số dân đã lên tới 22 triệu người và cứ 5 người dân có một chiếc xe. Theo kiến trúc sư Montanana, dự án sẽ tạo ra một hệ thống tích hợp để quản lý và xử lý nước, tách nước mưa từ nước thoát và đưa nước sạch trở về sông. Việc khôi phục dòng sông cũng sẽ mở rộng không gian xanh theo tiêu chuẩn toàn cầu là 16 m2/người. Khu phố lớn nhất tại thành phố Mexico, Iztapalapa hiện chỉ có 5 m2/người.

"Chúng ta cần phải cải tạo lại kiến trúc thành phố để có một mối quan hệ cộng sinh nhiều hơn với các khu rừng và các con sông” - kiến trúc sư Elias Cattan, một người ủng hộ dự án cải tạo nói.

Mô hình sông chảy qua thành phố đã có ở Seoul, Hàn Quốc, nơi người ta khôi phục con sông Cheonggyechon, vốn đã được bao phủ bởi một đường cao tốc. Các thành phố như Singapore, Madrid, Los Angeles, Portland và Caracas đều có những sáng kiến để phục hồi các con sông.

Tại Mexico, Montanana cũng đã làm việc về các đề xuất để làm sống lại sông Sabina tại Tuxtla, sông Atoyac tại Puebla và sông Tizates ở Valle de Bravo. Nhưng chưa đề xuất nào nhận được hỗ trợ của chính phủ để tiếp tục.

Tuy nhiên ông Montanana vẫn hy vọng "sớm hay muộn, chúng ta sẽ lại thấy một dòng sông chảy qua thành phố này".

Tình trạng chung

Mexico không phải là nơi duy nhất trên thế giới đối mặt với tình trạng ô nhiễm sông ngòi.

Ở Mỹ, các thành phố thuộc hạt Durango và La Plata, bang Colorado đã phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp, sau khi một đội nhân viên của Cục Bảo vệ môi trường Mỹ vô tình khiến hơn 3,8 triệu lít nước thải từ khu mỏ bỏ hoang "Vua vàng" tràn vào con sông Animas tháng 8 năm 2015, khiến nước sông ngả màu vàng và ô nhiễm nghiêm trọng.

Sau khi sử dụng thiết bị hạng nặng chuyên dụng để vào hầm mỏ, thay vì xử lý nguồn nước bị ô nhiễm bên trong, đội nhân viên môi trường đã đổ nhầm lượng nước thải này ra sông.

Trước sự cố, con sông này là nguồn nước sinh hoạt cho người dân. Để đảm bảo an toàn, chính quyền địa phương đã tạm thời sử dụng nước từ sông Floria để thay thế nguồn cấp nước. Họ đã cảnh báo người dân tạm ngưng mọi sinh hoạt, vui chơi giải trí gần con sông bị ô nhiễm.

Ở Trung Quốc, một lượng lớn nước thải sinh hoạt và công nghiệp ở các thành phố và thị trấn chưa qua xử lý hàng năm vẫn được đổ vào các con sông. Hậu quả là nước sông ngày càng trở nên ô nhiễm.

Sông Hoàng Hà, con sông dài thứ 2 ở Trung Quốc, có vai trò rất quan trọng đối với người dân nước này. Đây chính là nguồn cung cấp nước lớn nhất cho hàng triệu người dân ở phía Bắc Trung Quốc nhưng hiện giờ đã bị ô nhiễm nặng nề bởi sự cố tràn dầu và các chất thải công nghiệp.

Sông Marilao ở Philippines đang bị ô nhiễm nặng do rác thải sinh hoạt và nước thải từ các xưởng thuộc da, tinh chế kim loại, đúc chì. Nước sông Marilao chứa rất nhiều hóa chất gây độc hại cho sức khỏe con người. Các chất ô nhiễm này gây ra các vấn đề về sức khỏe và còn gây hại cho ngành đánh bắt hải sản tại vịnh Manila.

Chính quyền địa phương đã có những biện pháp can thiệp, nhưng sông Marilao vẫn hàng ngày hứng chịu rác thải của các hộ dân ven sông và các chất thải do sản xuất vẫn xả trộm ra sông.