Giáo dục đạo đức Nhật Bản: Học làm người mọi nơi, mọi lúc

Khác với nhiều nước giáo dục đạo đức chủ yếu thông qua một môn học, Nhật Bản “dạy người” qua tất cả các môn cũng như trong sinh hoạt hàng ngày.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Hoạt hình Nhật được mong chờ nhất 2016 đến Việt Nam
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Giáo dục lòng yêu nước: Kinh nghiệm từ Nhật Bản và Nga

Chương trình giáo dục đạo đức khung được xây dựng trên nền tảng luật pháp quốc gia, với bộ tiêu chuẩn mà tất cả các trường từ công lập đến tư thục đều phải thực hiện.

Hình thành thói quen từ nhỏ

Theo Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, và Công nghệ Nhật Bản (MEXT), mục đích của môn đạo đức tại các trường tiểu học bao gồm giảng dạy về hành vi trong đời sống, cảm nhận và phán đoán, phát triển nhân cách và thái độ sáng tạo, tầm quan trọng của cách ứng xử văn minh trong xây dựng đất nước. Lên cấp hai, các chủ đề được mở rộng cho phù hợp với sự phát triển tâm lý của học sinh, như cách phản ứng đối với lời phê bình, hiểu biết và tôn trọng giới tính, tôn trọng sự thật...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc
Học sinh Nhật Bản học lễ phép ngay từ khi còn nhỏ. (Nguồn: BBC)

Thực ra, từ mẫu giáo trẻ em đã được học các quy tắc ứng xử căn bản, rèn luyện thực hành đạo đức ngay trong các hoạt động hàng ngày như cách ứng xử với mọi người, giúp đỡ các bạn, vệ sinh trường lớp... Ví dụ, về việc chào hỏi, các em được dạy phải chào hỏi ba mẹ khi thức dậy, trước khi đi học. Trước khi ăn cơm phải nói câu “Xin mời” (Itadakimasu), rời nhà phải nói “Con xin phép đi” (Ittekimasu) hay “Con đã về” (Tadaima) khi trở về. Gặp ai quen biết đều phải chào hỏi.

Học sinh bắt buộc phải tham gia vệ sinh lớp học và những nơi công cộng trong trường từ cấp 1 đến cấp 3. Việc này không những tạo ra một môi trường và bầu không khí học tập tốt mà còn giáo dục nhiều mặt như giá trị, kỹ năng, tinh thần hợp tác, đoàn kết, tinh thần trách nhiệm, tính kỷ luật trong lao động... Không chỉ thế, học sinh Tiểu học còn có bài tập nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi, cây trồng hàng ngày, thậm chỉ ngay cả trong kỳ nghỉ hè. Như thế, các em không chỉ được thực hành môn khoa học, mà còn hình thành thói quen gắn bó với thiên nhiên, biết yêu quý cuộc sống.

Để giáo dục các em có tinh thần hướng thiện, nhà trường thường xuyên tổ chức đến thăm các cơ sở nuôi dưỡng người già, trẻ mồ côi, tật nguyền... hay tham gia hoạt động từ thiện khi thiên tai, hỏa hoạn... Việc bắt buộc học sử dụng nhạc cụ trong trường học cũng là cách để các em biết thưởng thức nghệ thuật, từ đó có tâm hồn hài hòa và nhân văn hơn.

Không đánh giá bằng điểm số

Đạo đức của học sinh Nhật Bản không bị đánh giá bằng điểm số hay xếp hạng. Đơn giản vì người Nhật quan niệm đạo đức hay nhân cách khó có thể đoán định, đánh giá chỉ thông qua học lực và các hành vi tuân thủ hay không tuân thủ nội quy trường học. Cách đây vài năm, Chính phủ từng dự định chuyển sang đánh giá đạo đức bằng hệ thống xếp hạng, nhưng vấp phải sự phản đối quyết liệt từ cả gia đình học sinh lẫn giáo viên, nên đề án đó đã bị loại bỏ.

Thay vào đó, giáo viên thường xuyên nhận xét và trao đổi với gia đình về các hoạt động cũng như tình trạng tâm sinh lý của học sinh ở trường. Nếu phát hiện những điểm bất thường, giáo viên sẽ gặp riêng học sinh hoặc nếu cần là phụ huynh, để đưa ra tư vấn định hướng. Đương nhiên những nhận xét của giáo viên sẽ không phải “hạnh kiểm tốt/khá/trung bình/yếu/kém”, mà sẽ là “tuân thủ nội quy” hay “vi phạm nội quy”, “lạc quan, vui vẻ”, “cô đơn, không có bạn”, “hướng nội” hay “hướng ngoại”... Ở Nhật không có thi học sinh giỏi và cũng không công bố công khai thành tích học tập. Các kỳ thi có tính chất cạnh tranh thường là thi đấu thể thao, sáng tạo nghệ thuật hay nghiên cứu khoa học.

Sự tiến bộ không chỉ dựa vào điểm số bài kiểm tra hay bài tập. Khi đánh giá, giáo viên phải chú ý tới cả thái độ, mối quan tâm, sự hứng thú lẫn các kỹ năng của học sinh. Thêm nữa, giáo viên có xu hướng chú trọng đánh giá những sản phẩm mà các em tự tạo ra trong quá trình học tập như tranh vẽ, tập san, sản phẩm thủ công...

Một câu chuyện điển hình về giáo dục ý thức tự giác đóng góp cho xã hội của người Nhật: Anh Oshima Mituteru, người Nhật, 34 tuổi, làm việc tại quận 3, thành phố Hồ Chí Minh sáng nào cũng nhặt rác trên những con đường quanh nơi anh ở. Có người hỏi: “Tại sao anh làm như thế?” Anh trả lời: “Thay đổi môi trường dù một chút cũng mang đến cho tôi cảm giác hạnh phúc”.
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Mỹ, Nhật nhất trí theo dõi chặt chẽ tàu sân bay Trung Quốc

Ngày 27/12 Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nhất trí theo dõi chặt chẽ các hoạt động của ...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Thực tập sinh tại Nhật Bản có thể nhận hỗ trợ vốn lên đến 1 tỷ đồng

Nhật Bản sẽ mở rộng diện đối tượng tiếp nhận đối với thực tập sinh, đồng thời tạo điều kiện ra hạn thị thực nhập ...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Cải tạo chung cư cũ ở Nhật Bản: Đồng bộ và quy mô

Không chỉ riêng Việt Nam mà rất nhiều nước phát triển, trong đó có Nhật Bản cũng đã từng phải đối mặt với vấn đề ...

(theo daibieunhandan.vn)

Đọc thêm

Top 5 xe SUV hạng B bán chạy nhất tháng 4/2026: VinFast VF 6 vươn lên dẫn đầu

Top 5 xe SUV hạng B bán chạy nhất tháng 4/2026: VinFast VF 6 vươn lên dẫn đầu

Top 5 xe SUV hạng B bán chạy nhất tháng 4/2026 tại Việt Nam, VinFast VF 6 vươn lên dẫn đầu với 2.704 chiếc bán ra, xếp thứ 2 là ...
Cuộc hẹn xóa nhòa khoảng cách với nghệ thuật hàn lâm

Cuộc hẹn xóa nhòa khoảng cách với nghệ thuật hàn lâm

Ngày 16/5, tại Bảo tàng Văn học Việt Nam, chương trình giao lưu “Âm nhạc thay đổi cuộc sống” đã đưa nghệ thuật hàn lâm đến gần công chúng qua ...
Lộ diện hai cặp bán kết U17 châu Á 2026

Lộ diện hai cặp bán kết U17 châu Á 2026

Bốn đội bóng góp mặt ở vòng bán kết Giải U17 châu Á 2026 đã được xác định gồm U17 Australia, U17 Trung Quốc, U17 Nhật Bản và đương kim ...
Dấu chân cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Quảng Tây đến Quảng Châu

Dấu chân cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Quảng Tây đến Quảng Châu

Giai đoạn hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trung Quốc có ý nghĩa đối với quá trình hình thành tư tưởng và con đường cách ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 18/5/2026: Sư Tử sự nghiệp tiến triển tốt

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 18/5/2026: Sư Tử sự nghiệp tiến triển tốt

Tử vi hôm nay 18/5/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 18/5 và sáng 19/5: Lịch thi đấu Ngoại hạng Anh - Arsenal vs Burnley

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 18/5 và sáng 19/5: Lịch thi đấu Ngoại hạng Anh - Arsenal vs Burnley

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 18/5 và sáng 19/5: Lịch thi đấu Ngoại hạng Anh - Arsenal vs Burnley; Hạng 2 Tây Ban Nha - Leganes vs Huesca...
Chế độ ăn uống có thể là nguyên nhân âm thầm gây bệnh tim mạch

Chế độ ăn uống có thể là nguyên nhân âm thầm gây bệnh tim mạch

Không hút thuốc, không uống rượu, không thừa cân nhưng vẫn mắc nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc suy tim là tình trạng ngày càng phổ biến.
Trà bạc hà giúp giảm đầy bụng sau bữa tối

Trà bạc hà giúp giảm đầy bụng sau bữa tối

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trà bạc hà có thể hỗ trợ cải thiện đáng kể tình trạng đầy bụng, chướng hơi, đặc biệt khi ăn quá no.
Người hưởng lương hưu đi làm không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Người hưởng lương hưu đi làm không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Có 3 nhóm không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, gồm người đang hưởng lương hưu, lao động giúp việc gia đình và một số chức danh quản lý đã đủ tuổi nghỉ hưu.
Bộ Công Thương ban hành khung giá phát điện thủy điện năm 2026

Bộ Công Thương ban hành khung giá phát điện thủy điện năm 2026

Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định số 1127/QĐ-BCT quy định khung giá phát điện năm 2026 đối với các nhà máy thủy điện, với mức giá từ 0 - 1.110 đồng/kWh.
Kiên trì mục tiêu chuyển đổi xăng sinh học E10

Kiên trì mục tiêu chuyển đổi xăng sinh học E10

Việt Nam đang bắt kịp xu hướng của thế giới khi triển khai xăng sinh học E10, đồng thời có thể nâng lên xăng E15 hoặc E20...
Mô hình cà phê Internet hồi sinh tại châu Á

Mô hình cà phê Internet hồi sinh tại châu Á

Tưởng như đã lỗi thời, mô hình cà phê Internet đang dần hồi sinh ở các nước châu Á, tạo không gian giải trí, nghỉ ngơi giá rẻ cho người dùng.
Virus Hanta xuất hiện trên tàu MV Hondius, Canada cách ly nhiều người

Virus Hanta xuất hiện trên tàu MV Hondius, Canada cách ly nhiều người

Giới chức y tế Canada ngày 16/5 thông báo một hành khách trên tàu du lịch MV Hondius đã có kết quả dương tính sơ bộ với biến thể Andes của virus Hanta.
WHO ban bố tình trạng y tế khẩn cấp quốc tế do Ebola bùng phát

WHO ban bố tình trạng y tế khẩn cấp quốc tế do Ebola bùng phát

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 17/5 tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola tại Congo và Uganda là “tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây lo ngại quốc tế”.
Vỏ chanh và những lợi ích sức khỏe nhưng cần dùng đúng cách

Vỏ chanh và những lợi ích sức khỏe nhưng cần dùng đúng cách

Vỏ chanh không phải là phần bỏ đi như nhiều người vẫn nghĩ. Nếu biết tận dụng hợp lý, đây sẽ là một nguyên liệu tự nhiên hữu ích cho sức khỏe.
Lương y - Tiến sĩ danh dự Nguyễn Bá Nho và hành trình phát triển Đông Nam Dược Sóc Sơn

Lương y - Tiến sĩ danh dự Nguyễn Bá Nho và hành trình phát triển Đông Nam Dược Sóc Sơn

Lương y - Tiến sĩ danh dự Nguyễn Bá Nho là một trong những người có nhiều năm gắn bó với lĩnh vực đông y, đồng thời dành nhiều tâm huyết cho việc phát triển ...
Chuyên gia dinh dưỡng chỉ tên 4 loại thực phẩm có hại cho thận

Chuyên gia dinh dưỡng chỉ tên 4 loại thực phẩm có hại cho thận

Thịt chế biến sẵn, đồ ăn đóng gói hay nước ngọt nhiều đường là những thực phẩm chuyên gia cảnh báo sẽ tàn phá thận nếu tiêu thụ thường xuyên.
Uống nước dừa đúng cách: Bổ sung điện giải, không lo tăng cân

Uống nước dừa đúng cách: Bổ sung điện giải, không lo tăng cân

Nước dừa là thức uống giải khát được nhiều người yêu thích trong mùa Hè nhờ vị thanh mát, giàu khoáng chất và khả năng bổ sung nước, điện giải.
Phiên bản di động