Giáo dục đạo đức Nhật Bản: Học làm người mọi nơi, mọi lúc

Khác với nhiều nước giáo dục đạo đức chủ yếu thông qua một môn học, Nhật Bản “dạy người” qua tất cả các môn cũng như trong sinh hoạt hàng ngày.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Hoạt hình Nhật được mong chờ nhất 2016 đến Việt Nam
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Giáo dục lòng yêu nước: Kinh nghiệm từ Nhật Bản và Nga

Chương trình giáo dục đạo đức khung được xây dựng trên nền tảng luật pháp quốc gia, với bộ tiêu chuẩn mà tất cả các trường từ công lập đến tư thục đều phải thực hiện.

Hình thành thói quen từ nhỏ

Theo Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, và Công nghệ Nhật Bản (MEXT), mục đích của môn đạo đức tại các trường tiểu học bao gồm giảng dạy về hành vi trong đời sống, cảm nhận và phán đoán, phát triển nhân cách và thái độ sáng tạo, tầm quan trọng của cách ứng xử văn minh trong xây dựng đất nước. Lên cấp hai, các chủ đề được mở rộng cho phù hợp với sự phát triển tâm lý của học sinh, như cách phản ứng đối với lời phê bình, hiểu biết và tôn trọng giới tính, tôn trọng sự thật...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc
Học sinh Nhật Bản học lễ phép ngay từ khi còn nhỏ. (Nguồn: BBC)

Thực ra, từ mẫu giáo trẻ em đã được học các quy tắc ứng xử căn bản, rèn luyện thực hành đạo đức ngay trong các hoạt động hàng ngày như cách ứng xử với mọi người, giúp đỡ các bạn, vệ sinh trường lớp... Ví dụ, về việc chào hỏi, các em được dạy phải chào hỏi ba mẹ khi thức dậy, trước khi đi học. Trước khi ăn cơm phải nói câu “Xin mời” (Itadakimasu), rời nhà phải nói “Con xin phép đi” (Ittekimasu) hay “Con đã về” (Tadaima) khi trở về. Gặp ai quen biết đều phải chào hỏi.

Học sinh bắt buộc phải tham gia vệ sinh lớp học và những nơi công cộng trong trường từ cấp 1 đến cấp 3. Việc này không những tạo ra một môi trường và bầu không khí học tập tốt mà còn giáo dục nhiều mặt như giá trị, kỹ năng, tinh thần hợp tác, đoàn kết, tinh thần trách nhiệm, tính kỷ luật trong lao động... Không chỉ thế, học sinh Tiểu học còn có bài tập nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi, cây trồng hàng ngày, thậm chỉ ngay cả trong kỳ nghỉ hè. Như thế, các em không chỉ được thực hành môn khoa học, mà còn hình thành thói quen gắn bó với thiên nhiên, biết yêu quý cuộc sống.

Để giáo dục các em có tinh thần hướng thiện, nhà trường thường xuyên tổ chức đến thăm các cơ sở nuôi dưỡng người già, trẻ mồ côi, tật nguyền... hay tham gia hoạt động từ thiện khi thiên tai, hỏa hoạn... Việc bắt buộc học sử dụng nhạc cụ trong trường học cũng là cách để các em biết thưởng thức nghệ thuật, từ đó có tâm hồn hài hòa và nhân văn hơn.

Không đánh giá bằng điểm số

Đạo đức của học sinh Nhật Bản không bị đánh giá bằng điểm số hay xếp hạng. Đơn giản vì người Nhật quan niệm đạo đức hay nhân cách khó có thể đoán định, đánh giá chỉ thông qua học lực và các hành vi tuân thủ hay không tuân thủ nội quy trường học. Cách đây vài năm, Chính phủ từng dự định chuyển sang đánh giá đạo đức bằng hệ thống xếp hạng, nhưng vấp phải sự phản đối quyết liệt từ cả gia đình học sinh lẫn giáo viên, nên đề án đó đã bị loại bỏ.

Thay vào đó, giáo viên thường xuyên nhận xét và trao đổi với gia đình về các hoạt động cũng như tình trạng tâm sinh lý của học sinh ở trường. Nếu phát hiện những điểm bất thường, giáo viên sẽ gặp riêng học sinh hoặc nếu cần là phụ huynh, để đưa ra tư vấn định hướng. Đương nhiên những nhận xét của giáo viên sẽ không phải “hạnh kiểm tốt/khá/trung bình/yếu/kém”, mà sẽ là “tuân thủ nội quy” hay “vi phạm nội quy”, “lạc quan, vui vẻ”, “cô đơn, không có bạn”, “hướng nội” hay “hướng ngoại”... Ở Nhật không có thi học sinh giỏi và cũng không công bố công khai thành tích học tập. Các kỳ thi có tính chất cạnh tranh thường là thi đấu thể thao, sáng tạo nghệ thuật hay nghiên cứu khoa học.

Sự tiến bộ không chỉ dựa vào điểm số bài kiểm tra hay bài tập. Khi đánh giá, giáo viên phải chú ý tới cả thái độ, mối quan tâm, sự hứng thú lẫn các kỹ năng của học sinh. Thêm nữa, giáo viên có xu hướng chú trọng đánh giá những sản phẩm mà các em tự tạo ra trong quá trình học tập như tranh vẽ, tập san, sản phẩm thủ công...

Một câu chuyện điển hình về giáo dục ý thức tự giác đóng góp cho xã hội của người Nhật: Anh Oshima Mituteru, người Nhật, 34 tuổi, làm việc tại quận 3, thành phố Hồ Chí Minh sáng nào cũng nhặt rác trên những con đường quanh nơi anh ở. Có người hỏi: “Tại sao anh làm như thế?” Anh trả lời: “Thay đổi môi trường dù một chút cũng mang đến cho tôi cảm giác hạnh phúc”.
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Mỹ, Nhật nhất trí theo dõi chặt chẽ tàu sân bay Trung Quốc

Ngày 27/12 Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nhất trí theo dõi chặt chẽ các hoạt động của ...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Thực tập sinh tại Nhật Bản có thể nhận hỗ trợ vốn lên đến 1 tỷ đồng

Nhật Bản sẽ mở rộng diện đối tượng tiếp nhận đối với thực tập sinh, đồng thời tạo điều kiện ra hạn thị thực nhập ...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Cải tạo chung cư cũ ở Nhật Bản: Đồng bộ và quy mô

Không chỉ riêng Việt Nam mà rất nhiều nước phát triển, trong đó có Nhật Bản cũng đã từng phải đối mặt với vấn đề ...

(theo daibieunhandan.vn)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 10/1/2026: Xử Nữ có tin vui tài chính

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 10/1/2026: Xử Nữ có tin vui tài chính

Tử vi hôm nay 10/1/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 10/1/2026, Lịch vạn niên ngày 10 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 10/1/2026, Lịch vạn niên ngày 10 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 10/1. Lịch âm hôm nay 10/1/2026? Âm lịch hôm nay 10/1. Lịch vạn niên 10/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 10/1/2026: Tuổi Dần công việc tăng lương

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 10/1/2026: Tuổi Dần công việc tăng lương

Xem tử vi 10/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 10/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Khan Academy Vietnam đồng hành cùng Học viện Ngoại giao thúc đẩy ứng dụng AI trong giảng dạy

Khan Academy Vietnam đồng hành cùng Học viện Ngoại giao thúc đẩy ứng dụng AI trong giảng dạy

Ngày 7/1, Học viện Ngoại giao (DAV) phối hợp cùng The Vietnam Foundation và Khan Academy Vietnam (KAV) tổ chức tọa đàm với chủ đề “Giới thiệu và thực hành ...
KARLOVY VARY: Điểm hẹn giao thoa văn hoá Việt Nam tại châu Âu

KARLOVY VARY: Điểm hẹn giao thoa văn hoá Việt Nam tại châu Âu

Trong khuôn khổ các hoạt động thúc đẩy giao lưu văn hóa và quảng bá hình ảnh Việt Nam tại châu Âu, ông Phạm Gia Hậu – Phó Chủ tịch ...
HASI: 'Tiếp sức' để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tự tin 'go global'

HASI: 'Tiếp sức' để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tự tin 'go global'

Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ TP.HCM (HASI) đóng vai trò then chốt trong việc tiếp sức cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ hội nhập chuỗi giá trị toàn ...
Trung Quốc tăng tốc sản xuất tiêm kích tàng hình J-35

Trung Quốc tăng tốc sản xuất tiêm kích tàng hình J-35

Trung Quốc đang cho thấy tham vọng mở rộng năng lực sản xuất máy bay quân sự khi công bố kế hoạch tăng gấp đôi sản lượng trong vòng 3 đến 5 năm tới.
Bộ Công an tiếp nhận trụ sở Trung tâm đào tạo và phát triển năng lực gìn giữ hòa bình

Bộ Công an tiếp nhận trụ sở Trung tâm đào tạo và phát triển năng lực gìn giữ hòa bình

Bộ Công an phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ bàn giao, tiếp nhận trụ sở Trung tâm đào tạo và phát triển năng lực gìn giữ hòa bình Bộ ...
Trao quyết định của Chủ tịch nước cho 3 sĩ quan Công an nhân dân tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Trao quyết định của Chủ tịch nước cho 3 sĩ quan Công an nhân dân tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Sáng 9/1, Bộ Công an đã tổ chức lễ trao Quyết định của Chủ tịch nước cử 3 sĩ quan Công an nhân dân tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ...
Đại hội XIV của Đảng: Bảo đảm an toàn giao thông và mỹ quan đô thị, Hà Nội tạm dừng thi công đào, hè đường từ ngày 16/1

Đại hội XIV của Đảng: Bảo đảm an toàn giao thông và mỹ quan đô thị, Hà Nội tạm dừng thi công đào, hè đường từ ngày 16/1

Phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, dịp nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Hà Nội đề nghị tạm dừng thi công đào đường, hè đường.
Những hình ảnh ấn tượng nhất năm 2025 về người phụ nữ

Những hình ảnh ấn tượng nhất năm 2025 về người phụ nữ

Một số bức ảnh ấn tượng do các nữ nhiếp ảnh gia đến từ các nước Nam Bán cầu thực hiện, ghi lại những khoảnh khắc của đời sống thường nhật và nghệ thuật.
Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026: Hai mức quà tặng cho người có công với cách mạng

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026: Hai mức quà tặng cho người có công với cách mạng

Có hai mức quà tặng cho người có công với cách mạng nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 là 300.000 đồng/suất và mức 600.000 đồng/suất.
Bạn có đang sử dụng thực phẩm chức năng đúng cách?

Bạn có đang sử dụng thực phẩm chức năng đúng cách?

Thực phẩm chức năng đang trở thành thói quen hằng ngày của nhiều người, nhưng các chuyên gia cảnh báo dùng sai liều vừa “phí tiền” vừa rủi ro.
Những lưu ý trong phòng bệnh đường hô hấp vào mùa lạnh

Những lưu ý trong phòng bệnh đường hô hấp vào mùa lạnh

Để phòng bệnh viêm đường hô hấp trong thời tiết lạnh, điều quan trọng nhất là giữ ấm cơ thể và vệ sinh môi trường sống.
Bổ sung trái cây giàu vitamin có thể làm chậm quá trình tóc bạc sớm

Bổ sung trái cây giàu vitamin có thể làm chậm quá trình tóc bạc sớm

Tóc bạc sớm không chỉ là dấu hiệu của tuổi tác mà còn phản ánh tình trạng sức khỏe và lối sống.
Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật mới: Tăng cường chăm sóc sức khỏe, hoàn thiện thể chế

Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật mới: Tăng cường chăm sóc sức khỏe, hoàn thiện thể chế

Chiều 5/1, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật được Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV thông ...
Sống lành mạnh giúp trẻ hoá não bộ tới 8 năm

Sống lành mạnh giúp trẻ hoá não bộ tới 8 năm

Các chuyên gia thần kinh tại Israel nhấn mạnh thông điệp rằng sức khỏe não bộ không chỉ phụ thuộc vào tuổi tác mà còn chịu tác động lớn từ thói quen sinh hoạt.
Chuyên gia lão hóa chia sẻ 3 thói quen tuyệt vời giúp tăng tuổi thọ

Chuyên gia lão hóa chia sẻ 3 thói quen tuyệt vời giúp tăng tuổi thọ

Tiến sĩ nghiên cứu tuổi thọ Thomas Rando duy trì chạy bộ, nhịn ăn gián đoạn và duy trì các mối quan hệ xã hội để lão hóa khỏe mạnh.
Phiên bản di động