Giáo dục đạo đức Nhật Bản: Học làm người mọi nơi, mọi lúc

Khác với nhiều nước giáo dục đạo đức chủ yếu thông qua một môn học, Nhật Bản “dạy người” qua tất cả các môn cũng như trong sinh hoạt hàng ngày.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Hoạt hình Nhật được mong chờ nhất 2016 đến Việt Nam
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Giáo dục lòng yêu nước: Kinh nghiệm từ Nhật Bản và Nga

Chương trình giáo dục đạo đức khung được xây dựng trên nền tảng luật pháp quốc gia, với bộ tiêu chuẩn mà tất cả các trường từ công lập đến tư thục đều phải thực hiện.

Hình thành thói quen từ nhỏ

Theo Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, và Công nghệ Nhật Bản (MEXT), mục đích của môn đạo đức tại các trường tiểu học bao gồm giảng dạy về hành vi trong đời sống, cảm nhận và phán đoán, phát triển nhân cách và thái độ sáng tạo, tầm quan trọng của cách ứng xử văn minh trong xây dựng đất nước. Lên cấp hai, các chủ đề được mở rộng cho phù hợp với sự phát triển tâm lý của học sinh, như cách phản ứng đối với lời phê bình, hiểu biết và tôn trọng giới tính, tôn trọng sự thật...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc
Học sinh Nhật Bản học lễ phép ngay từ khi còn nhỏ. (Nguồn: BBC)

Thực ra, từ mẫu giáo trẻ em đã được học các quy tắc ứng xử căn bản, rèn luyện thực hành đạo đức ngay trong các hoạt động hàng ngày như cách ứng xử với mọi người, giúp đỡ các bạn, vệ sinh trường lớp... Ví dụ, về việc chào hỏi, các em được dạy phải chào hỏi ba mẹ khi thức dậy, trước khi đi học. Trước khi ăn cơm phải nói câu “Xin mời” (Itadakimasu), rời nhà phải nói “Con xin phép đi” (Ittekimasu) hay “Con đã về” (Tadaima) khi trở về. Gặp ai quen biết đều phải chào hỏi.

Học sinh bắt buộc phải tham gia vệ sinh lớp học và những nơi công cộng trong trường từ cấp 1 đến cấp 3. Việc này không những tạo ra một môi trường và bầu không khí học tập tốt mà còn giáo dục nhiều mặt như giá trị, kỹ năng, tinh thần hợp tác, đoàn kết, tinh thần trách nhiệm, tính kỷ luật trong lao động... Không chỉ thế, học sinh Tiểu học còn có bài tập nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi, cây trồng hàng ngày, thậm chỉ ngay cả trong kỳ nghỉ hè. Như thế, các em không chỉ được thực hành môn khoa học, mà còn hình thành thói quen gắn bó với thiên nhiên, biết yêu quý cuộc sống.

Để giáo dục các em có tinh thần hướng thiện, nhà trường thường xuyên tổ chức đến thăm các cơ sở nuôi dưỡng người già, trẻ mồ côi, tật nguyền... hay tham gia hoạt động từ thiện khi thiên tai, hỏa hoạn... Việc bắt buộc học sử dụng nhạc cụ trong trường học cũng là cách để các em biết thưởng thức nghệ thuật, từ đó có tâm hồn hài hòa và nhân văn hơn.

Không đánh giá bằng điểm số

Đạo đức của học sinh Nhật Bản không bị đánh giá bằng điểm số hay xếp hạng. Đơn giản vì người Nhật quan niệm đạo đức hay nhân cách khó có thể đoán định, đánh giá chỉ thông qua học lực và các hành vi tuân thủ hay không tuân thủ nội quy trường học. Cách đây vài năm, Chính phủ từng dự định chuyển sang đánh giá đạo đức bằng hệ thống xếp hạng, nhưng vấp phải sự phản đối quyết liệt từ cả gia đình học sinh lẫn giáo viên, nên đề án đó đã bị loại bỏ.

Thay vào đó, giáo viên thường xuyên nhận xét và trao đổi với gia đình về các hoạt động cũng như tình trạng tâm sinh lý của học sinh ở trường. Nếu phát hiện những điểm bất thường, giáo viên sẽ gặp riêng học sinh hoặc nếu cần là phụ huynh, để đưa ra tư vấn định hướng. Đương nhiên những nhận xét của giáo viên sẽ không phải “hạnh kiểm tốt/khá/trung bình/yếu/kém”, mà sẽ là “tuân thủ nội quy” hay “vi phạm nội quy”, “lạc quan, vui vẻ”, “cô đơn, không có bạn”, “hướng nội” hay “hướng ngoại”... Ở Nhật không có thi học sinh giỏi và cũng không công bố công khai thành tích học tập. Các kỳ thi có tính chất cạnh tranh thường là thi đấu thể thao, sáng tạo nghệ thuật hay nghiên cứu khoa học.

Sự tiến bộ không chỉ dựa vào điểm số bài kiểm tra hay bài tập. Khi đánh giá, giáo viên phải chú ý tới cả thái độ, mối quan tâm, sự hứng thú lẫn các kỹ năng của học sinh. Thêm nữa, giáo viên có xu hướng chú trọng đánh giá những sản phẩm mà các em tự tạo ra trong quá trình học tập như tranh vẽ, tập san, sản phẩm thủ công...

Một câu chuyện điển hình về giáo dục ý thức tự giác đóng góp cho xã hội của người Nhật: Anh Oshima Mituteru, người Nhật, 34 tuổi, làm việc tại quận 3, thành phố Hồ Chí Minh sáng nào cũng nhặt rác trên những con đường quanh nơi anh ở. Có người hỏi: “Tại sao anh làm như thế?” Anh trả lời: “Thay đổi môi trường dù một chút cũng mang đến cho tôi cảm giác hạnh phúc”.
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Mỹ, Nhật nhất trí theo dõi chặt chẽ tàu sân bay Trung Quốc

Ngày 27/12 Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nhất trí theo dõi chặt chẽ các hoạt động của ...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Thực tập sinh tại Nhật Bản có thể nhận hỗ trợ vốn lên đến 1 tỷ đồng

Nhật Bản sẽ mở rộng diện đối tượng tiếp nhận đối với thực tập sinh, đồng thời tạo điều kiện ra hạn thị thực nhập ...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Cải tạo chung cư cũ ở Nhật Bản: Đồng bộ và quy mô

Không chỉ riêng Việt Nam mà rất nhiều nước phát triển, trong đó có Nhật Bản cũng đã từng phải đối mặt với vấn đề ...

(theo daibieunhandan.vn)

Đọc thêm

IMF yêu cầu Anh không nhắm mục tiêu vào ngân hàng khi cải cách

IMF yêu cầu Anh không nhắm mục tiêu vào ngân hàng khi cải cách

IMF yêu cầu Anh không nhắm mục tiêu vào ngân hàng khi cải cách
Nông dân châu Âu chuyển đổi cây trồng để thích ứng thời tiết cực đoan

Nông dân châu Âu chuyển đổi cây trồng để thích ứng thời tiết cực đoan

Nông dân châu Âu chuyển đổi cây trồng để thích ứng thời tiết cực đoan
Cập nhật bảng giá xe Honda CBR150R mới nhất tháng 10/2026

Cập nhật bảng giá xe Honda CBR150R mới nhất tháng 10/2026

Bảng giá xe Honda CBR150R mới nhất tháng 10/2026 tại các đại lý trên cả nước sẽ được cập nhật chi tiết trong bài viết dưới đây.
Bầu cử giữa kỳ Mỹ tránh nhắc đến khủng hoảng khí hậu

Bầu cử giữa kỳ Mỹ tránh nhắc đến khủng hoảng khí hậu

Bầu cử giữa kỳ Mỹ xuất hiện hiện tượng tránh nhắc đến khủng hoảng khí hậu
Ukraine đề nghị Liên minh Châu Âu viện trợ bổ sung 79 tỷ USD

Ukraine đề nghị Liên minh Châu Âu viện trợ bổ sung 79 tỷ USD

Ukraine đề nghị Liên minh Châu Âu viện trợ bổ sung 79 tỷ USD
Người phát ngôn Nhà Trắng Katie Zacharia bị sa thải sau 5 ngày

Người phát ngôn Nhà Trắng Katie Zacharia bị sa thải sau 5 ngày

Thư ký Báo chí Nhà Trắng Katie Zacharia đã chính thức rời khỏi vị trí chỉ sau năm ngày nhậm chức, tạo ra kỷ lục về nhiệm kỳ ngắn nhất.
Số người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản đạt mức cao kỷ lục

Số người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản đạt mức cao kỷ lục

Ngày 16/10, Cơ quan Dịch vụ Xuất nhập cảnh Nhật Bản công bố số liệu cho thấy số người nước ngoài cư trú tại nước này đạt mức kỷ lục 4,28 triệu người.
Những loại cây nào sẽ thay thế sau khi di dời hoa sữa ở Hà Nội?

Những loại cây nào sẽ thay thế sau khi di dời hoa sữa ở Hà Nội?

Hà Nội định hướng thay dần hoa sữa trồng quá dày, ảnh hưởng đến cư dân bằng các loài cây phù hợp với quy hoạch từng tuyến phố.
Khói mù độc hại bao trùm, Indonesia tung biện pháp lạ đối phó

Khói mù độc hại bao trùm, Indonesia tung biện pháp lạ đối phó

Indonesia thử nghiệm rải đá khô từ máy bay nhằm giảm khói mù do cháy rừng, trong bối cảnh ô nhiễm không khí lan rộng.
Giảm lãng phí thực phẩm để bảo vệ môi trường

Giảm lãng phí thực phẩm để bảo vệ môi trường

Lựa chọn chế độ ăn uống bổ dưỡng, đa dạng và giảm thiểu lãng phí, có thể góp phần định hình một hệ thống nông nghiệp thực phẩm bền vững hơn.
Chuyển đổi xanh giao thông: Tuyến buýt 31 Hà Nội dùng 100% xe điện

Chuyển đổi xanh giao thông: Tuyến buýt 31 Hà Nội dùng 100% xe điện

Tổng công ty Vận tải Hà Nội thay thế xe buýt sử dụng nhiên liệu truyền thống bằng xe buýt điện nhằm giảm phát thải, nâng cao chất lượng dịch vụ.
Những người mẹ trong lòng Tổ quốc

Những người mẹ trong lòng Tổ quốc

Bà Đặng Ái Việt đã vẽ các Mẹ Việt Nam Anh hùng bằng lòng biết ơn của người từng đi qua chiến tranh.
Cơ chế mới mở ra hy vọng điều trị ung thư và tổn thương cơ tim

Cơ chế mới mở ra hy vọng điều trị ung thư và tổn thương cơ tim

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Ben-Gurion ở Israel xác định được hai loại protein có vai trò bảo vệ tế bào ung thư trước tác động của hóa trị.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương: Phát huy thế mạnh chuyên sâu, từng bước mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương: Phát huy thế mạnh chuyên sâu, từng bước mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương đang từng bước xây dựng hướng phát triển chuyên sâu phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và nhu cầu thực tiễn.
6 món ăn nhẹ buổi tối giúp ngủ ngon hơn

6 món ăn nhẹ buổi tối giúp ngủ ngon hơn

Chuối, sữa ấm, sữa chua không đường hay một nắm hạt bí là những lựa chọn ăn nhẹ hỗ trợ giấc ngủ khi dùng đúng cách.
Một số kết quả thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Duy trì nguồn lực khám sức khỏe miễn phí và chuyển đổi số y tế toàn quốc

Một số kết quả thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Duy trì nguồn lực khám sức khỏe miễn phí và chuyển đổi số y tế toàn quốc

Trên 75% cơ sở khám, chữa bệnh công bố triển khai bệnh án điện tử; 100% dữ liệu khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế kết nối Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Những phục hồi kỳ diệu của cơ thể khi từ bỏ thói quen uống rượu

Những phục hồi kỳ diệu của cơ thể khi từ bỏ thói quen uống rượu

Sau một tháng bỏ rượu bia, cơ thể có nhiều thay đổi như gan khỏe hơn, ngủ ngon, tiêu hóa tốt hơn hay bắt đầu giảm nguy cơ mắc các loại ung thư.
Ấm áp nghĩa tình, chăm lo toàn diện cho các bà mẹ đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Gào, tỉnh Gia Lai

Ấm áp nghĩa tình, chăm lo toàn diện cho các bà mẹ đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Gào, tỉnh Gia Lai

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Chương trình hỗ trợ 'Phụ nữ mang thai có hoàn cảnh khó khăn' tại xã Gào.
Phiên bản di động