Giáo dục đạo đức Nhật Bản: Học làm người mọi nơi, mọi lúc

Khác với nhiều nước giáo dục đạo đức chủ yếu thông qua một môn học, Nhật Bản “dạy người” qua tất cả các môn cũng như trong sinh hoạt hàng ngày.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Hoạt hình Nhật được mong chờ nhất 2016 đến Việt Nam
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Giáo dục lòng yêu nước: Kinh nghiệm từ Nhật Bản và Nga

Chương trình giáo dục đạo đức khung được xây dựng trên nền tảng luật pháp quốc gia, với bộ tiêu chuẩn mà tất cả các trường từ công lập đến tư thục đều phải thực hiện.

Hình thành thói quen từ nhỏ

Theo Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, và Công nghệ Nhật Bản (MEXT), mục đích của môn đạo đức tại các trường tiểu học bao gồm giảng dạy về hành vi trong đời sống, cảm nhận và phán đoán, phát triển nhân cách và thái độ sáng tạo, tầm quan trọng của cách ứng xử văn minh trong xây dựng đất nước. Lên cấp hai, các chủ đề được mở rộng cho phù hợp với sự phát triển tâm lý của học sinh, như cách phản ứng đối với lời phê bình, hiểu biết và tôn trọng giới tính, tôn trọng sự thật...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc
Học sinh Nhật Bản học lễ phép ngay từ khi còn nhỏ. (Nguồn: BBC)

Thực ra, từ mẫu giáo trẻ em đã được học các quy tắc ứng xử căn bản, rèn luyện thực hành đạo đức ngay trong các hoạt động hàng ngày như cách ứng xử với mọi người, giúp đỡ các bạn, vệ sinh trường lớp... Ví dụ, về việc chào hỏi, các em được dạy phải chào hỏi ba mẹ khi thức dậy, trước khi đi học. Trước khi ăn cơm phải nói câu “Xin mời” (Itadakimasu), rời nhà phải nói “Con xin phép đi” (Ittekimasu) hay “Con đã về” (Tadaima) khi trở về. Gặp ai quen biết đều phải chào hỏi.

Học sinh bắt buộc phải tham gia vệ sinh lớp học và những nơi công cộng trong trường từ cấp 1 đến cấp 3. Việc này không những tạo ra một môi trường và bầu không khí học tập tốt mà còn giáo dục nhiều mặt như giá trị, kỹ năng, tinh thần hợp tác, đoàn kết, tinh thần trách nhiệm, tính kỷ luật trong lao động... Không chỉ thế, học sinh Tiểu học còn có bài tập nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi, cây trồng hàng ngày, thậm chỉ ngay cả trong kỳ nghỉ hè. Như thế, các em không chỉ được thực hành môn khoa học, mà còn hình thành thói quen gắn bó với thiên nhiên, biết yêu quý cuộc sống.

Để giáo dục các em có tinh thần hướng thiện, nhà trường thường xuyên tổ chức đến thăm các cơ sở nuôi dưỡng người già, trẻ mồ côi, tật nguyền... hay tham gia hoạt động từ thiện khi thiên tai, hỏa hoạn... Việc bắt buộc học sử dụng nhạc cụ trong trường học cũng là cách để các em biết thưởng thức nghệ thuật, từ đó có tâm hồn hài hòa và nhân văn hơn.

Không đánh giá bằng điểm số

Đạo đức của học sinh Nhật Bản không bị đánh giá bằng điểm số hay xếp hạng. Đơn giản vì người Nhật quan niệm đạo đức hay nhân cách khó có thể đoán định, đánh giá chỉ thông qua học lực và các hành vi tuân thủ hay không tuân thủ nội quy trường học. Cách đây vài năm, Chính phủ từng dự định chuyển sang đánh giá đạo đức bằng hệ thống xếp hạng, nhưng vấp phải sự phản đối quyết liệt từ cả gia đình học sinh lẫn giáo viên, nên đề án đó đã bị loại bỏ.

Thay vào đó, giáo viên thường xuyên nhận xét và trao đổi với gia đình về các hoạt động cũng như tình trạng tâm sinh lý của học sinh ở trường. Nếu phát hiện những điểm bất thường, giáo viên sẽ gặp riêng học sinh hoặc nếu cần là phụ huynh, để đưa ra tư vấn định hướng. Đương nhiên những nhận xét của giáo viên sẽ không phải “hạnh kiểm tốt/khá/trung bình/yếu/kém”, mà sẽ là “tuân thủ nội quy” hay “vi phạm nội quy”, “lạc quan, vui vẻ”, “cô đơn, không có bạn”, “hướng nội” hay “hướng ngoại”... Ở Nhật không có thi học sinh giỏi và cũng không công bố công khai thành tích học tập. Các kỳ thi có tính chất cạnh tranh thường là thi đấu thể thao, sáng tạo nghệ thuật hay nghiên cứu khoa học.

Sự tiến bộ không chỉ dựa vào điểm số bài kiểm tra hay bài tập. Khi đánh giá, giáo viên phải chú ý tới cả thái độ, mối quan tâm, sự hứng thú lẫn các kỹ năng của học sinh. Thêm nữa, giáo viên có xu hướng chú trọng đánh giá những sản phẩm mà các em tự tạo ra trong quá trình học tập như tranh vẽ, tập san, sản phẩm thủ công...

Một câu chuyện điển hình về giáo dục ý thức tự giác đóng góp cho xã hội của người Nhật: Anh Oshima Mituteru, người Nhật, 34 tuổi, làm việc tại quận 3, thành phố Hồ Chí Minh sáng nào cũng nhặt rác trên những con đường quanh nơi anh ở. Có người hỏi: “Tại sao anh làm như thế?” Anh trả lời: “Thay đổi môi trường dù một chút cũng mang đến cho tôi cảm giác hạnh phúc”.
giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Mỹ, Nhật nhất trí theo dõi chặt chẽ tàu sân bay Trung Quốc

Ngày 27/12 Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nhất trí theo dõi chặt chẽ các hoạt động của ...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Thực tập sinh tại Nhật Bản có thể nhận hỗ trợ vốn lên đến 1 tỷ đồng

Nhật Bản sẽ mở rộng diện đối tượng tiếp nhận đối với thực tập sinh, đồng thời tạo điều kiện ra hạn thị thực nhập ...

giao duc dao duc nhat ban hoc lam nguoi moi noi moi luc Cải tạo chung cư cũ ở Nhật Bản: Đồng bộ và quy mô

Không chỉ riêng Việt Nam mà rất nhiều nước phát triển, trong đó có Nhật Bản cũng đã từng phải đối mặt với vấn đề ...

(theo daibieunhandan.vn)

Đọc thêm

Ngày 7/4, Quốc hội sẽ tiến hành bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ

Ngày 7/4, Quốc hội sẽ tiến hành bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ

Theo chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, ngày 7/4, Quốc hội sẽ tiến hành bầu các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước.
Vì sao châu Á vẫn là tâm điểm thu hút vốn đầu tư giữa lúc FDI toàn cầu chững lại?

Vì sao châu Á vẫn là tâm điểm thu hút vốn đầu tư giữa lúc FDI toàn cầu chững lại?

East Asia Forum đăng bài phân tích "Đầu tư trực tiếp nước ngoài toàn cầu chững lại trong khi dòng vốn đầu tư vào châu Á tăng mạnh". Nội dung ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 7/4/2026: Tuổi Tuất tài chính khó khăn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 7/4/2026: Tuổi Tuất tài chính khó khăn

Xem tử vi 7/4 - tử vi 12 con giáp hôm nay 7/4/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 7/4/2026, Lịch vạn niên ngày 7 tháng 4 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 7/4/2026, Lịch vạn niên ngày 7 tháng 4 năm 2026

Lịch âm 7/4. Lịch âm hôm nay 7/4/2026? Âm lịch hôm nay 7/4. Lịch vạn niên 7/4/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 7/4/2026: Song Tử tài lộc khá tốt

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 7/4/2026: Song Tử tài lộc khá tốt

Tử vi hôm nay 7/4/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Thông tin cá nhân và bài toán an toàn trên sàn thương mại điện tử

Thông tin cá nhân và bài toán an toàn trên sàn thương mại điện tử

Trong bối cảnh thương mại điện tử tăng trưởng nhanh, bảo vệ thông tin cá nhân đang trở thành yếu tố then chốt để duy trì niềm tin người tiêu ...
Cảnh báo cháy rừng cấp nguy hiểm trên cả nước trong tháng 4

Cảnh báo cháy rừng cấp nguy hiểm trên cả nước trong tháng 4

Người dân tuyệt đối không đốt lửa, không hút thuốc trong và gần rừng trong mùa khô nắng nóng, nhất là trong tháng 4.
Bồ Đào Nha nằm trong nhóm quốc gia EU có tỷ lệ người làm việc gần 50 giờ/tuần cao nhất

Bồ Đào Nha nằm trong nhóm quốc gia EU có tỷ lệ người làm việc gần 50 giờ/tuần cao nhất

Phân tích của Randstad Research cho thấy Bồ Đào Nha thuộc nhóm nước EU có tỷ lệ lao động làm việc kéo dài cao.
Paris (Pháp) - 'thành phố xe đạp' chuyển mình sống xanh

Paris (Pháp) - 'thành phố xe đạp' chuyển mình sống xanh

Dưới thời Thị trưởng Anne Hidalgo, thủ đô Paris của Pháp đã trải qua quá trình chuyển đổi mạnh mẽ trong quy hoạch giao thông đô thị.
Lần đầu tiên tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân trên cả nước

Lần đầu tiên tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân trên cả nước

Lần đầu tiên, Ngày Sức khỏe toàn dân được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước.
Trung Quốc: Nguy cơ lũ lụt và hạn hán cực đoan năm 2026

Trung Quốc: Nguy cơ lũ lụt và hạn hán cực đoan năm 2026

Các cơ quan thủy lợi trên khắp Trung Quốc đang đẩy mạnh công tác chuẩn bị phòng chống lũ lụt cho một năm được dự báo là đầy thách thức.
Parkour cho người trên 60 tuổi: Khi 'nghệ thuật di chuyển' trở thành chìa khóa sống khỏe và độc lập

Parkour cho người trên 60 tuổi: Khi 'nghệ thuật di chuyển' trở thành chìa khóa sống khỏe và độc lập

Parkour – bộ môn từng gắn với hình ảnh mạo hiểm của giới trẻ – đang được “tái định nghĩa” tại nhiều quốc gia như một phương pháp vận động hiệu quả cho người trên ...
Lan tỏa thông điệp ‘Lá phổi xanh - Sống an lành’ trong giới trẻ

Lan tỏa thông điệp ‘Lá phổi xanh - Sống an lành’ trong giới trẻ

Mỗi bạn trẻ cần nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ ‘lá phổi’ của bản thân và cộng đồng.
Ba lý do nên uống nước lọc vào buổi sáng

Ba lý do nên uống nước lọc vào buổi sáng

Nước lọc được xem là thức uống buổi sáng tốt nhất nhờ hỗ trợ duy trì đủ nước cho cơ thể và cải thiện lưu thông máu.
Ra mắt Ứng dụng Dinh dưỡng Việt

Ra mắt Ứng dụng Dinh dưỡng Việt

Viện Dinh dưỡng giới thiệu VNeNUTRITION, ứng dụng thông minh cung cấp dữ liệu dinh dưỡng chính thống, giúp nâng cao nhận thức và chăm sóc sức khỏe.
Phát hiện vi khuẩn có khả năng bảo vệ cơ thể trước hội chứng Covid-19 kéo dài

Phát hiện vi khuẩn có khả năng bảo vệ cơ thể trước hội chứng Covid-19 kéo dài

Các nhà khoa học Bỉ vừa phát hiện một loại vi khuẩn tồn tại tự nhiên trong vùng mũi – họng có khả năng giúp cơ thể chống lại hội chứng hậu Covid-19 kéo dài.
Lợi ích bất ngờ từ quả lựu trong việc ổn định đường huyết và bảo vệ tim mạch

Lợi ích bất ngờ từ quả lựu trong việc ổn định đường huyết và bảo vệ tim mạch

Lựu không chỉ là trái cây giàu dinh dưỡng, mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, đặc biệt với người mắc bệnh tiểu đường nếu sử dụng đúng cách.
Vi khuẩn trong kim chi có khả năng ‘bắt’ vi nhựa

Vi khuẩn trong kim chi có khả năng ‘bắt’ vi nhựa

Nghiên cứu công bố trên Bioresource Technology cho thấy vi khuẩn từ kim chi có thể liên kết và hỗ trợ cơ thể đào thải vi nhựa.
Phiên bản di động