Gìn giữ di sản lễ hội bằng sự tự trọng văn hóa

Phương Linh
Xuân về, người Việt lại tìm về các lễ hội như một cách nối dài mạch nguồn văn hóa dân tộc. Tham gia trẩy hội, lắng nghe một làn điệu dân ca, hay dự một cuộc rước, lễ tế… không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là nhu cầu tinh thần được hòa mình vào cộng đồng, được chạm vào văn hóa và gửi gắm ước vọng bình an cho năm mới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Gìn giữ di sản lễ hội bằng sự tự trọng văn hóa
Du khách trẩy hội Chùa Hương. (Ảnh: Phương Linh)

Sáng sớm ngày khai hội mùng 6 Tết, tôi theo dòng người về Chùa Hương. Sương và mưa phùn còn bảng lảng trên mặt suối Yến, những con thuyền nối nhau như một dải lụa mềm trôi giữa núi non.

Tiếng mái chèo khua nước hòa cùng lời gọi nhau í ới của du khách, tiếng chuông chùa vọng xa. Trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu vì sao bao đời nay người Việt vẫn chọn một chuyến đi lễ đầu năm như một cách mở lòng với mùa Xuân.

Ngồi trên thuyền, giữa mênh mang sông nước và núi đá, lòng người dễ lắng lại. Người ta nói chuyện khẽ hơn, ánh mắt cũng dịu đi. Có cụ già chắp tay niệm Phật, có nhóm bạn trẻ tranh thủ ghi lại khoảnh khắc đầu năm.

Thế nhưng, giữa khung cảnh nên thơ ấy, có lúc vẫn nghe thấy những lời mặc cả không vui, một vài du khách phản ánh chuyện bị gợi ý thêm tiền ngoài mức thỏa thuận…

Lễ hội vốn là không gian của niềm tin tín ngưỡng. Người ta tìm đến cửa Phật để cầu bình an, nhưng cũng để tìm lại sự thảnh thơi trong tâm hồn. Chỉ một hành vi chèo kéo hay một khoản thu thiếu minh bạch cũng có thể khiến niềm tin bị tổn thương, không gian tâm linh khó còn trọn vẹn.

Câu chuyện ở Chùa Hương không phải là cá biệt. Báo chí những ngày qua cũng phản ánh tình trạng nhà gửi xe bị tố thu phí cao bất thường tại Chùa Phật Tích, Bắc Ninh. Dù đó chỉ là những hiện tượng cá biệt nhưng cũng đủ để làm vẩn đục cảm xúc của không ít người trên hành trình du Xuân.

Văn minh lễ hội vì thế không phải điều gì quá cao siêu, mà bắt đầu từ sự tự trọng văn hóa. Đó là việc người chèo đò hiểu rằng mình đang chở trên thuyền không chỉ là khách mà là niềm tin của họ.

Đó là việc chủ bãi xe nhận ra rằng vài đồng “chặt chém” có thể đổi lại một tiếng thở dài lan rất xa trên mạng xã hội. Và đó cũng là việc mỗi du khách tự nhắc mình giữ gìn trật tự, không xả rác, không chen lấn, không ứng xử cực đoan khi gặp điều chưa vừa ý.

Nếu nhìn rộng hơn, văn minh lễ hội không chỉ là câu chuyện ứng xử trong vài ngày hội Xuân, mà là thước đo của một xã hội đang trưởng thành về ý thức văn hóa. Khi hàng vạn người cùng hội tụ về một không gian, mọi hành vi cá nhân đều trở thành một phần của hình ảnh chung, đó chính là cách cộng đồng tự bảo vệ di sản của mình trước những biến dạng của đời sống hiện đại.

Xuân Bính Ngọ năm nay, khi nhiều lễ hội lớn mở hội trở lại với quy mô bài bản hơn, các địa phương đã nỗ lực thay đổi hình ảnh lễ hội từ việc công khai giá dịch vụ, lắp camera giám sát đến việc lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Những động thái này cho thấy quyết tâm xây dựng môi trường lễ hội lành mạnh, minh bạch hơn,

Nếu mùa Xuân được coi là mùa của sự khởi đầu, thì lễ hội đầu năm cũng là một dịp khởi đầu cho cách ứng xử mới. Thay vì chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng, mỗi người tham gia lễ hội tự coi mình là một “đại sứ văn hóa”. Một nụ cười thân thiện, một lời nói nhã nhặn, một mức giá niêm yết rõ ràng là những điều tưởng nhỏ bé ấy có thể tạo nên ấn tượng tốt đẹp.

Để rồi khi mùa hội khép lại, điều còn đọng trong lòng du khách chính là cảm giác ấm áp. Họ sẽ nhớ về cảnh đẹp, về tiếng chuông chùa ngân vang, về dòng người hành hương trong trật tự, về sự hiếu khách chân thành của người dân bản địa. Và khi ấy, di sản mới thực sự sống không chỉ trong hồ sơ công nhận mà trong ký ức đẹp của con người.

Tết Mã Đáo tại Lorient kết nối văn hóa Việt-Pháp

Vừa qua, gần 1.000 người dân Pháp, kiều bào Việt Nam và bạn bè quốc tế đã cùng nhau đón mừng sự kiện Tết Mã ...

'Bảo tàng Truyện Kiều' độc nhất vô nhị ở Việt Nam

Không mang tên bảo tàng chính thức, nhưng CSO Gallery (229 Cửa Đại, phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng) lại được giới nghiên cứu ...

Chợ Xuân Bính Ngọ 2026 tại Pháp: Gắn kết cộng đồng, lan tỏa văn hóa Việt

Trong không khí rộn ràng những ngày đầu năm mới, Chợ Xuân Bính Ngọ 2026 do Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp phối ...

“Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026: Tôn vinh sắc màu văn hóa 54 dân tộc anh em

Từ ngày 27/2 đến 1/3, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra sự kiện “Sắc Xuân trên ...

Hội Lim chính thức được vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lễ hội truyền thống Hội Lim sẽ đón nhận Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào sáng 28/2 tại trung ...

Đọc thêm

Tây Ban Nha triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên

Tây Ban Nha triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên

Bộ Quyền lợi người tiêu dùng Tây Ban Nha thông báo chính phủ nước này triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành ...
Nga có động thái liên quan tới vụ việc tàu cao tốc bị bắn hạ ngoài khơi Cuba

Nga có động thái liên quan tới vụ việc tàu cao tốc bị bắn hạ ngoài khơi Cuba

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cho biết, vụ việc liên quan đến một tàu cao tốc ngoài khơi Cuba là một “hành động khiêu khích hung hăng của ...
Nhà Trắng muốn các ‘ông lớn’ công nghệ tự gánh chi phí năng lượng để hạ giá điện

Nhà Trắng muốn các ‘ông lớn’ công nghệ tự gánh chi phí năng lượng để hạ giá điện

Nhà Trắng đang nhanh chóng yêu cầu các tập đoàn trí tuệ nhân tạo (AI) chủ động đảm bảo nhu cầu điện năng cho các trung tâm dữ liệu của ...
Đắm chìm không gian làng quê cùng tiếng hát quan họ ở Bắc Ninh

Đắm chìm không gian làng quê cùng tiếng hát quan họ ở Bắc Ninh

Ngày 25/2, tại Khu du lịch văn hóa sinh thái Đông Đô Village (Bắc Ninh), hàng trăm du khách từ khắp nơi về tham quan, trải nghiệm.
Thủ tướng Netanyahu: Ấn Độ và Israel sẽ kiến tạo ‘liên minh thép’ vì sự tiến bộ và nhân văn

Thủ tướng Netanyahu: Ấn Độ và Israel sẽ kiến tạo ‘liên minh thép’ vì sự tiến bộ và nhân văn

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về việc xây dựng một “liên minh thép” giữa Israel và Ấn Độ cùng các quốc gia để ứng phó với làn sóng Hồi giáo ...
Nga tập kích loạt khu vực của Ukraine trong đêm, hư hại nhiều cơ sở hạ tầng

Nga tập kích loạt khu vực của Ukraine trong đêm, hư hại nhiều cơ sở hạ tầng

Nga đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào Ukraine, gây hư hại các tòa nhà dân cư và làm khoảng ...
Hàn Quốc nới lỏng điều kiện cấp visa cho công dân Việt Nam nhằm kích cầu du lịch quốc tế

Hàn Quốc nới lỏng điều kiện cấp visa cho công dân Việt Nam nhằm kích cầu du lịch quốc tế

Ngày 25/2, Chính phủ Hàn Quốc công bố hàng loạt biện pháp nhằm tăng cường thu hút khách du lịch quốc tế.
“Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026: Tôn vinh sắc màu văn hóa 54 dân tộc anh em

“Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026: Tôn vinh sắc màu văn hóa 54 dân tộc anh em

Từ ngày 27/2 đến 1/3, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra sự kiện “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026.
Huế lọt bảng xếp hạng 25 điểm đến trăng mật lãng mạn hàng đầu thế giới năm 2026

Huế lọt bảng xếp hạng 25 điểm đến trăng mật lãng mạn hàng đầu thế giới năm 2026

TP. Huế xếp ở vị trí thứ 6 trong bảng xếp hạng 25 điểm đến trăng mật lãng mạn nhất thế giới tại Giải thưởng Travelers’ Choice Best of the Best Destinations.
Sức hút từ Ai Cập: Du khách đổ về thành phố Aswan chiêm ngưỡng sông Nile và khám phá di tích cổ đại

Sức hút từ Ai Cập: Du khách đổ về thành phố Aswan chiêm ngưỡng sông Nile và khám phá di tích cổ đại

Nhờ khí hậu mùa đông ôn hòa, thành phố Aswan ở miền Nam Ai Cập, nơi thượng nguồn sông Nile đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các hoạt động du lịch.
Du lịch cả nước đón tin vui dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 với hơn 14 triệu lượt khách

Du lịch cả nước đón tin vui dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 với hơn 14 triệu lượt khách

Trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ngành du lịch cả nước đã đón và phục vụ khoảng 14 triệu lượt khách, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025.
Hà Nội đón 1,34 triệu lượt khách dịp Tết Bính Ngọ 2026

Hà Nội đón 1,34 triệu lượt khách dịp Tết Bính Ngọ 2026

Trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Hà Nội ước đón khoảng 1,34 triệu lượt khách du lịch.
Rộn ràng nhịp vó phương Đông

Rộn ràng nhịp vó phương Đông

Mỗi độ Xuân về, hình ảnh con ngựa trở lại trong ký ức văn hóa phương Đông như biểu tượng của sự vận động, bền bỉ và khát vọng vươn xa.
Bộ sách 'Vui học tiếng Việt': Thêm một nhịp cầu gìn giữ tiếng mẹ đẻ nơi xa xứ

Bộ sách 'Vui học tiếng Việt': Thêm một nhịp cầu gìn giữ tiếng mẹ đẻ nơi xa xứ

Bộ sách Vui học tiếng Việt – tài liệu học tập mới hướng tới trẻ em và người học tiếng Việt ở nước ngoài, góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa Việt Nam.
Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Chương trình chiếu phim Tết 2026 nhằm mang điện ảnh Pháp đến gần hơn với khán giả Việt thông qua hình thức xem phim trực tuyến.
Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

“Đây là những đứa con của tôi”, thiền sư Ajahn Brahm nói như vậy tại đường sách TP. Hồ Chí Minh chiều 4/2, khiến cả khán đài lặng đi trong một khoảnh khắc.
Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới là dấu mốc tư duy có ý nghĩa đặc biệt.
Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Nghệ sĩ múa nổi tiếng Dương Lệ Bình bày tỏ niềm hạnh phúc khi được đưa vũ kịch “Khổng Tước” đến với khán giả Việt Nam, khẳng định đây là một mối lương duyên.
Phiên bản di động