Gìn giữ di sản lễ hội bằng sự tự trọng văn hóa

Phương Linh
Xuân về, người Việt lại tìm về các lễ hội như một cách nối dài mạch nguồn văn hóa dân tộc. Tham gia trẩy hội, lắng nghe một làn điệu dân ca, hay dự một cuộc rước, lễ tế… không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là nhu cầu tinh thần được hòa mình vào cộng đồng, được chạm vào văn hóa và gửi gắm ước vọng bình an cho năm mới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Gìn giữ di sản lễ hội bằng sự tự trọng văn hóa
Du khách trẩy hội Chùa Hương. (Ảnh: Phương Linh)

Sáng sớm ngày khai hội mùng 6 Tết, tôi theo dòng người về Chùa Hương. Sương và mưa phùn còn bảng lảng trên mặt suối Yến, những con thuyền nối nhau như một dải lụa mềm trôi giữa núi non.

Tiếng mái chèo khua nước hòa cùng lời gọi nhau í ới của du khách, tiếng chuông chùa vọng xa. Trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu vì sao bao đời nay người Việt vẫn chọn một chuyến đi lễ đầu năm như một cách mở lòng với mùa Xuân.

Ngồi trên thuyền, giữa mênh mang sông nước và núi đá, lòng người dễ lắng lại. Người ta nói chuyện khẽ hơn, ánh mắt cũng dịu đi. Có cụ già chắp tay niệm Phật, có nhóm bạn trẻ tranh thủ ghi lại khoảnh khắc đầu năm.

Thế nhưng, giữa khung cảnh nên thơ ấy, có lúc vẫn nghe thấy những lời mặc cả không vui, một vài du khách phản ánh chuyện bị gợi ý thêm tiền ngoài mức thỏa thuận…

Lễ hội vốn là không gian của niềm tin tín ngưỡng. Người ta tìm đến cửa Phật để cầu bình an, nhưng cũng để tìm lại sự thảnh thơi trong tâm hồn. Chỉ một hành vi chèo kéo hay một khoản thu thiếu minh bạch cũng có thể khiến niềm tin bị tổn thương, không gian tâm linh khó còn trọn vẹn.

Câu chuyện ở Chùa Hương không phải là cá biệt. Báo chí những ngày qua cũng phản ánh tình trạng nhà gửi xe bị tố thu phí cao bất thường tại Chùa Phật Tích, Bắc Ninh. Dù đó chỉ là những hiện tượng cá biệt nhưng cũng đủ để làm vẩn đục cảm xúc của không ít người trên hành trình du Xuân.

Văn minh lễ hội vì thế không phải điều gì quá cao siêu, mà bắt đầu từ sự tự trọng văn hóa. Đó là việc người chèo đò hiểu rằng mình đang chở trên thuyền không chỉ là khách mà là niềm tin của họ.

Đó là việc chủ bãi xe nhận ra rằng vài đồng “chặt chém” có thể đổi lại một tiếng thở dài lan rất xa trên mạng xã hội. Và đó cũng là việc mỗi du khách tự nhắc mình giữ gìn trật tự, không xả rác, không chen lấn, không ứng xử cực đoan khi gặp điều chưa vừa ý.

Nếu nhìn rộng hơn, văn minh lễ hội không chỉ là câu chuyện ứng xử trong vài ngày hội Xuân, mà là thước đo của một xã hội đang trưởng thành về ý thức văn hóa. Khi hàng vạn người cùng hội tụ về một không gian, mọi hành vi cá nhân đều trở thành một phần của hình ảnh chung, đó chính là cách cộng đồng tự bảo vệ di sản của mình trước những biến dạng của đời sống hiện đại.

Xuân Bính Ngọ năm nay, khi nhiều lễ hội lớn mở hội trở lại với quy mô bài bản hơn, các địa phương đã nỗ lực thay đổi hình ảnh lễ hội từ việc công khai giá dịch vụ, lắp camera giám sát đến việc lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Những động thái này cho thấy quyết tâm xây dựng môi trường lễ hội lành mạnh, minh bạch hơn,

Nếu mùa Xuân được coi là mùa của sự khởi đầu, thì lễ hội đầu năm cũng là một dịp khởi đầu cho cách ứng xử mới. Thay vì chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng, mỗi người tham gia lễ hội tự coi mình là một “đại sứ văn hóa”. Một nụ cười thân thiện, một lời nói nhã nhặn, một mức giá niêm yết rõ ràng là những điều tưởng nhỏ bé ấy có thể tạo nên ấn tượng tốt đẹp.

Để rồi khi mùa hội khép lại, điều còn đọng trong lòng du khách chính là cảm giác ấm áp. Họ sẽ nhớ về cảnh đẹp, về tiếng chuông chùa ngân vang, về dòng người hành hương trong trật tự, về sự hiếu khách chân thành của người dân bản địa. Và khi ấy, di sản mới thực sự sống không chỉ trong hồ sơ công nhận mà trong ký ức đẹp của con người.

Tết Mã Đáo tại Lorient kết nối văn hóa Việt-Pháp

Vừa qua, gần 1.000 người dân Pháp, kiều bào Việt Nam và bạn bè quốc tế đã cùng nhau đón mừng sự kiện Tết Mã ...

'Bảo tàng Truyện Kiều' độc nhất vô nhị ở Việt Nam

Không mang tên bảo tàng chính thức, nhưng CSO Gallery (229 Cửa Đại, phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng) lại được giới nghiên cứu ...

Chợ Xuân Bính Ngọ 2026 tại Pháp: Gắn kết cộng đồng, lan tỏa văn hóa Việt

Trong không khí rộn ràng những ngày đầu năm mới, Chợ Xuân Bính Ngọ 2026 do Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp phối ...

“Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026: Tôn vinh sắc màu văn hóa 54 dân tộc anh em

Từ ngày 27/2 đến 1/3, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra sự kiện “Sắc Xuân trên ...

Hội Lim chính thức được vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lễ hội truyền thống Hội Lim sẽ đón nhận Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào sáng 28/2 tại trung ...

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/10/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 10 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/10/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 10 năm 2026

Lịch âm 21/10. Lịch âm 21/10/2026? Âm lịch hôm nay 21/10. Lịch vạn niên 21/10/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 21/10/2026: Thiên Bình công việc suôn sẻ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 21/10/2026: Thiên Bình công việc suôn sẻ

Tử vi hôm nay 21/10/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/10/2026: Tuổi Dậu hôn nhân hòa thuận

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/10/2026: Tuổi Dậu hôn nhân hòa thuận

Xem tử vi 21/10 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/10/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Sáng 20/10, Ban Nữ công Đối ngoại phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức chương trình ‘Giao lưu nghệ thuật cắm hoa chào mừng Ngày Phụ nữ Việt ...
Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Ngày 20/10, Phó Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch Đối ngoại Dương Nguyễn Quốc Vinh đã tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch.
Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Chương trình tham quan, trải nghiệm mô hình chuyển đổi số du lịch được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội),
Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Sắc chàm trên trang phục truyền thống và những công đoạn làm vải lanh được thực hành bởi người dân địa phương tạo nên sức hấp dẫn cho Lễ hội Sắc chàm Lao Chải.
Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Triển lãm đa giác quan ‘Điều quý giá’ qua sự kết hợp nghệ thuật với công nghệ tương tác vừa diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại Hà Nội.
Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Có những khoảnh khắc mà chỉ một bước chân thôi, ta đã chạm tới hai châu lục; chỉ một cái xoay người, ta đã cảm nhận được hai nền văn minh.
Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Một tuần trước hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội, chuyến đi của nhiều khán giả kéo theo nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống, trang phục và vật phẩm lưu niệm.
Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Một festival cần vượt ra ngoài khuôn khổ của sự kiện, giúp công chúng hiểu hơn về một vùng đất, tạo nên sức sống lâu dài cho các giá trị văn hóa bản địa.
Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Không gian tri thức số đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới đến 40 xã, phường và hệ thống trường học tại Huế, tạo nền tảng để đưa nguồn tri thức đến cộng đồng.
Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Tại Cuộc thi và Festival Guitar quốc tế Berlin lần thứ 20, âm nhạc Việt Nam hiện diện qua những sáng tác của Giáo sư, Nghệ sĩ Đặng Ngọc Long.
Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Từ giảng đường đến màn ảnh rộng, những thước phim sinh viên cần được chắp cánh bằng môi trường sáng tạo, sự đồng hành của người làm nghề.
'Danh thiếp văn hóa': Cầu nối mới cho hợp tác văn hóa và giáo dục Việt Nam - Nga

'Danh thiếp văn hóa': Cầu nối mới cho hợp tác văn hóa và giáo dục Việt Nam - Nga

Hội thảo quốc tế "‘Thẻ danh thiếp văn hóa’ - Công cụ trong chính sách văn hóa và giáo dục quốc tế" được tổ chức tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga.
Điện ảnh Việt Nam mở rộng hiện diện tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Điện ảnh Việt Nam mở rộng hiện diện tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Điện ảnh Việt Nam góp mặt với 5 tác phẩm, được lựa chọn ở 4 hạng mục tại Liên hoan phim quốc tế Busan (BIFF) lần thứ 31 diễn ra từ ngày 6-15/10 tại Hàn ...
Phiên bản di động