Gìn giữ di sản lễ hội bằng sự tự trọng văn hóa

Phương Linh
Xuân về, người Việt lại tìm về các lễ hội như một cách nối dài mạch nguồn văn hóa dân tộc. Tham gia trẩy hội, lắng nghe một làn điệu dân ca, hay dự một cuộc rước, lễ tế… không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là nhu cầu tinh thần được hòa mình vào cộng đồng, được chạm vào văn hóa và gửi gắm ước vọng bình an cho năm mới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Gìn giữ di sản lễ hội bằng sự tự trọng văn hóa
Du khách trẩy hội Chùa Hương. (Ảnh: Phương Linh)

Sáng sớm ngày khai hội mùng 6 Tết, tôi theo dòng người về Chùa Hương. Sương và mưa phùn còn bảng lảng trên mặt suối Yến, những con thuyền nối nhau như một dải lụa mềm trôi giữa núi non.

Tiếng mái chèo khua nước hòa cùng lời gọi nhau í ới của du khách, tiếng chuông chùa vọng xa. Trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu vì sao bao đời nay người Việt vẫn chọn một chuyến đi lễ đầu năm như một cách mở lòng với mùa Xuân.

Ngồi trên thuyền, giữa mênh mang sông nước và núi đá, lòng người dễ lắng lại. Người ta nói chuyện khẽ hơn, ánh mắt cũng dịu đi. Có cụ già chắp tay niệm Phật, có nhóm bạn trẻ tranh thủ ghi lại khoảnh khắc đầu năm.

Thế nhưng, giữa khung cảnh nên thơ ấy, có lúc vẫn nghe thấy những lời mặc cả không vui, một vài du khách phản ánh chuyện bị gợi ý thêm tiền ngoài mức thỏa thuận…

Lễ hội vốn là không gian của niềm tin tín ngưỡng. Người ta tìm đến cửa Phật để cầu bình an, nhưng cũng để tìm lại sự thảnh thơi trong tâm hồn. Chỉ một hành vi chèo kéo hay một khoản thu thiếu minh bạch cũng có thể khiến niềm tin bị tổn thương, không gian tâm linh khó còn trọn vẹn.

Câu chuyện ở Chùa Hương không phải là cá biệt. Báo chí những ngày qua cũng phản ánh tình trạng nhà gửi xe bị tố thu phí cao bất thường tại Chùa Phật Tích, Bắc Ninh. Dù đó chỉ là những hiện tượng cá biệt nhưng cũng đủ để làm vẩn đục cảm xúc của không ít người trên hành trình du Xuân.

Văn minh lễ hội vì thế không phải điều gì quá cao siêu, mà bắt đầu từ sự tự trọng văn hóa. Đó là việc người chèo đò hiểu rằng mình đang chở trên thuyền không chỉ là khách mà là niềm tin của họ.

Đó là việc chủ bãi xe nhận ra rằng vài đồng “chặt chém” có thể đổi lại một tiếng thở dài lan rất xa trên mạng xã hội. Và đó cũng là việc mỗi du khách tự nhắc mình giữ gìn trật tự, không xả rác, không chen lấn, không ứng xử cực đoan khi gặp điều chưa vừa ý.

Nếu nhìn rộng hơn, văn minh lễ hội không chỉ là câu chuyện ứng xử trong vài ngày hội Xuân, mà là thước đo của một xã hội đang trưởng thành về ý thức văn hóa. Khi hàng vạn người cùng hội tụ về một không gian, mọi hành vi cá nhân đều trở thành một phần của hình ảnh chung, đó chính là cách cộng đồng tự bảo vệ di sản của mình trước những biến dạng của đời sống hiện đại.

Xuân Bính Ngọ năm nay, khi nhiều lễ hội lớn mở hội trở lại với quy mô bài bản hơn, các địa phương đã nỗ lực thay đổi hình ảnh lễ hội từ việc công khai giá dịch vụ, lắp camera giám sát đến việc lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Những động thái này cho thấy quyết tâm xây dựng môi trường lễ hội lành mạnh, minh bạch hơn,

Nếu mùa Xuân được coi là mùa của sự khởi đầu, thì lễ hội đầu năm cũng là một dịp khởi đầu cho cách ứng xử mới. Thay vì chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng, mỗi người tham gia lễ hội tự coi mình là một “đại sứ văn hóa”. Một nụ cười thân thiện, một lời nói nhã nhặn, một mức giá niêm yết rõ ràng là những điều tưởng nhỏ bé ấy có thể tạo nên ấn tượng tốt đẹp.

Để rồi khi mùa hội khép lại, điều còn đọng trong lòng du khách chính là cảm giác ấm áp. Họ sẽ nhớ về cảnh đẹp, về tiếng chuông chùa ngân vang, về dòng người hành hương trong trật tự, về sự hiếu khách chân thành của người dân bản địa. Và khi ấy, di sản mới thực sự sống không chỉ trong hồ sơ công nhận mà trong ký ức đẹp của con người.

Tết Mã Đáo tại Lorient kết nối văn hóa Việt-Pháp

Vừa qua, gần 1.000 người dân Pháp, kiều bào Việt Nam và bạn bè quốc tế đã cùng nhau đón mừng sự kiện Tết Mã ...

'Bảo tàng Truyện Kiều' độc nhất vô nhị ở Việt Nam

Không mang tên bảo tàng chính thức, nhưng CSO Gallery (229 Cửa Đại, phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng) lại được giới nghiên cứu ...

Chợ Xuân Bính Ngọ 2026 tại Pháp: Gắn kết cộng đồng, lan tỏa văn hóa Việt

Trong không khí rộn ràng những ngày đầu năm mới, Chợ Xuân Bính Ngọ 2026 do Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp phối ...

“Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026: Tôn vinh sắc màu văn hóa 54 dân tộc anh em

Từ ngày 27/2 đến 1/3, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra sự kiện “Sắc Xuân trên ...

Hội Lim chính thức được vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lễ hội truyền thống Hội Lim sẽ đón nhận Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào sáng 28/2 tại trung ...

Đọc thêm

Hà Nội đón khoảng 12,14 triệu lượt khách du lịch trong 4 tháng đầu năm 2026

Hà Nội đón khoảng 12,14 triệu lượt khách du lịch trong 4 tháng đầu năm 2026

Trong 4 tháng đầu năm 2026, Hà Nội đón khoảng 12,14 triệu lượt khách, tăng 20,9% so với cùng kỳ năm trước.
UAE 'dứt tình' với OPEC: Rạn nứt vùng Vịnh và những hệ lụy địa chính trị

UAE 'dứt tình' với OPEC: Rạn nứt vùng Vịnh và những hệ lụy địa chính trị

Động thái rời bỏ OPEC của UAE gây ảnh hưởng đến uy tín của Saudi Arabia, đồng thời có thể củng cố vai trò của Mỹ trong khu vực.
Xung đột Trung Đông: Kênh đào Panama ghi nhận lượng tàu thuyền qua lại tăng vọt

Xung đột Trung Đông: Kênh đào Panama ghi nhận lượng tàu thuyền qua lại tăng vọt

Xung đột Trung Đông khiến lưu lượng tàu thuyền qua kênh đào Panama tăng vọt, phản ánh sự dịch chuyển trước áp lực từ bất ổn địa chính trị.
Ai Cập mong muốn tìm hiểu kinh nghiệm của Việt Nam trong phát triển kinh tế nhanh và bền vững

Ai Cập mong muốn tìm hiểu kinh nghiệm của Việt Nam trong phát triển kinh tế nhanh và bền vững

Ai Cập mong muốn trao đổi về định hướng phát triển kinh tế và mở rộng hợp tác song phương trong thời gian tới.
Dự báo thời tiết ngày mai (30/4): Bắc Bộ ngày nắng, Trung Bộ mưa to cục bộ, Nam Bộ nắng nóng

Dự báo thời tiết ngày mai (30/4): Bắc Bộ ngày nắng, Trung Bộ mưa to cục bộ, Nam Bộ nắng nóng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực ngày mai (30/4) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Làm việc từ xa có tiết kiệm năng lượng?

Làm việc từ xa có tiết kiệm năng lượng?

Trước sức ép giá năng lượng, một số nước Đông Nam Á chọn làm việc từ xa để giảm chi phí. Song, đây chưa hẳn là lời giải tối ưu ...
Hà Nội đón khoảng 12,14 triệu lượt khách du lịch trong 4 tháng đầu năm 2026

Hà Nội đón khoảng 12,14 triệu lượt khách du lịch trong 4 tháng đầu năm 2026

Trong 4 tháng đầu năm 2026, Hà Nội đón khoảng 12,14 triệu lượt khách, tăng 20,9% so với cùng kỳ năm trước.
Tức Dụp tháng Tư: Đánh thức đại ngàn bằng bản giao hưởng hòa bình

Tức Dụp tháng Tư: Đánh thức đại ngàn bằng bản giao hưởng hòa bình

Giữa non nước Thất Sơn hùng vĩ, Đồi Tức Dụp từng được mệnh danh là "ngọn đồi hai triệu đô".
Trung Quốc dự kiến đón số lượt xuất nhập cảnh kỷ lục dịp nghỉ lễ Quốc tế lao động 1/5

Trung Quốc dự kiến đón số lượt xuất nhập cảnh kỷ lục dịp nghỉ lễ Quốc tế lao động 1/5

Lưu lượng hành khách qua biên giới Trung Quốc được dự báo tăng mạnh trong kỳ nghỉ 1/5, với số người đi lại mỗi ngày có thể vượt 2,4 triệu lượt.
Hội thi chim hót tỉnh An Giang lần thứ 29 năm 2026: Điểm hẹn của đam mê, nghệ thuật và sắc màu du lịch

Hội thi chim hót tỉnh An Giang lần thứ 29 năm 2026: Điểm hẹn của đam mê, nghệ thuật và sắc màu du lịch

Dịp lễ 30/4, Đồi Tức Dụp sẽ trở thành nơi hội tụ của những thanh âm trong trẻo và niềm đam mê dành cho nghệ thuật chim cảnh.
Diễn đàn du lịch Việt Nam – Bulgaria 2026: Thúc đẩy kết nối, đón đầu xu hướng dịch chuyển toàn cầu

Diễn đàn du lịch Việt Nam – Bulgaria 2026: Thúc đẩy kết nối, đón đầu xu hướng dịch chuyển toàn cầu

Đại sứ quán Việt Nam tại Bulgaria phối hợp với Hiệp hội Văn hóa và Du lịch Việt Nam tại châu Âu (VNCT) tổ chức Diễn đàn du lịch Việt Nam – Bulgaria 2026.
Du lịch Hà Nội bứt phá mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu 12 triệu khách quốc tế

Du lịch Hà Nội bứt phá mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu 12 triệu khách quốc tế

Theo Sở Du lịch Hà Nội, trong tháng 4/2026, tổng lượng khách du lịch đến Thủ đô ước đạt 3,09 triệu lượt, tăng 13,3% so với cùng kỳ năm trước.
Triển lãm tranh vua Hàm Nghi thu hút khách quốc tế

Triển lãm tranh vua Hàm Nghi thu hút khách quốc tế

Triển lãm “Trời, Non, Nước | Allusive Panorama” mang đến một cách tiếp cận mới khi đặt tranh của vua Hàm Nghi trong không gian di sản.
Ra mắt Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam

Ra mắt Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam

Alpha Books, Đông A và First News đã chính thức ký kết và công bố thành lập Liên minh phát triển xuất bản & văn hóa đọc Việt Nam (Vietnam Reading Alliance).
Giải thưởng Văn học Kim Đồng đến gần hơn với bạn đọc nhỏ tuổi

Giải thưởng Văn học Kim Đồng đến gần hơn với bạn đọc nhỏ tuổi

Lễ ra mắt Tủ sách Giải thưởng Văn học Kim Đồng và giao lưu đọc sách “Xa ngoài kia cánh đồng” đã được tổ chức tại Phố sách Hà Nội.
Sức hút của Hội sách và Văn hóa đọc Hà Nội 2026 đối với du khách quốc tế

Sức hút của Hội sách và Văn hóa đọc Hà Nội 2026 đối với du khách quốc tế

Hội sách và Văn hóa đọc Hà Nội 2026 tại Phố Sách Hà Nội không chỉ thu hút đông đảo người dân Thủ đô mà còn ghi nhận sự quan tâm của nhiều du khách ...
Beyond the basket: Trải nghiệm văn hóa chợ Việt dành cho người nước ngoài

Beyond the basket: Trải nghiệm văn hóa chợ Việt dành cho người nước ngoài

Workshop 'Beyond The Basket' đã mở ra trải nghiệm chân thực về văn hóa chợ Việt Nam cho du khách nước ngoài.
‘Việt Bắc của tôi’: Ký ức về mảnh đất ân tình của nhà văn Thăng Sắc

‘Việt Bắc của tôi’: Ký ức về mảnh đất ân tình của nhà văn Thăng Sắc

Tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn, nhà văn Thăng Sắc ra mắt tập truyện “Việt Bắc của tôi”, tái hiện những ký ức về thời kháng chiến gian khổ mà giàu nghĩa tình.
Phiên bản di động