Giữa đại dịch Covid-19, Việt Nam ứng phó kịp thời với biến động kinh tế

GS.TS. Andreas Stoffers
TGVN. Việt Nam đã đưa ra những động thái quyết liệt để giải quyết các vấn đề kinh tế trong đại dịch Covid-19. Liệu cách thức ứng phó với biến động kinh tế này có thể trở thành một hình mẫu lý tưởng cho các quốc gia khác?
TIN LIÊN QUAN
giua dai dich covid 19 viet nam ung pho kip thoi voi bien dong kinh te Đại sứ Mỹ Daniel Kritenbrink: Chính phủ Việt Nam đã rất xuất sắc khi đương đầu với đại dịch Covid-19
giua dai dich covid 19 viet nam ung pho kip thoi voi bien dong kinh te Báo quốc tế ca ngợi cách Việt Nam ứng phó Covid-19 với nguồn lực hạn chế
giua dai dich covid 19 viet nam ung pho kip thoi voi bien dong kinh te
GS. TS. Andreas Stoffers – tác giả bài viết.

Thế giới đang chao đảo trong khủng hoảng của đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 do virus SARS-CoV-2 gây ra. Đại dịch này chắc chắn không phải nguồn gốc nhưng có thể là nguyên nhân dẫn tới sự suy yếu kinh tế trên thế giới trong thời gian qua. Sau cuộc suy thoái kinh tế năm 2008, một số cá nhân dường như đã quên rằng, các cuộc khủng hoảng kinh tế vẫn luôn tồn tại và có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Trong các cuộc khủng hoảng kinh tế, sẽ có cả người thắng và kẻ thua. Tuy nhiên, thắng hay thua sẽ phụ thuộc vào cách các quốc gia đối diện với khó khăn và đưa ra những chính sách kinh tế như thế nào.

Phản ứng nhanh và quyết liệt

Chính phủ Việt Nam đã phản ứng với đại dịch Covid-19 rất nhanh và quyết liệt. Đặc biệt, các chính sách kinh tế của Việt Nam dường như khá phù hợp với tình hình. Thứ nhất, Chính phủ đã đưa ra gói tín dụng 250 nghìn tỷ đồng, gói hỗ trợ 30 nghìn tỷ đồng. Thứ hai, Ngân hàng Nhà nước (SBV) hạ lãi suất tái cấp vốn giảm từ 6,0%/năm xuống 5,0%/năm, lãi suất tái chiết khấu từ 4,0%/năm xuống 3,5%/năm. Thứ ba, Bộ Tài chính cũng đề xuất một vài công cụ kinh tế liên quan đến miễn giảm và gia hạn thuế và phí.

Có thể nói, gói tín dụng mà Chính phủ Việt Nam đưa ra tiềm ẩn ít nguy cơ lạm phát. Bởi lẽ, 250 nghìn tỷ đồng sẽ có ít nguồn cung tiền mới được bơm ra thị trường, khoản tiền này sẽ dùng để gia hạn các khoản vay, giảm hoặc gỡ bỏ lãi suất, giảm các chi phí giao dịch… Hay nói cách khác, gói tín dụng này nhằm mục đích “bôi trơn” các bánh răng trong nền kinh tế, giúp các doanh nghiệp vận hành. Như vậy, dù nguồn lợi của các ngân hàng có thể giảm nhưng ít nhất, họ duy trì được tính thanh khoản.

Mục đích của gói hỗ trợ 30 nghìn tỷ là để giảm thuế hoặc giãn thời gian trả thuế. Và tương tự như gói 250 nghìn tỷ, gói hỗ trợ này cũng ít khả năng gây lạm phát, góp phần giúp các doanh nghiệp duy trình tính thanh khoản trong tài chính của họ.

Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là đảm bảo hỗ trợ đúng những đơn vị cần được ưu tiên hỗ trợ. Hiển nhiên, khi nguồn lực có hạn thì không nên sử dụng đại trà. Đồng thời, đảm bảo, nguồn tiền được sử dụng cẩn thận, tránh các rủi ro về lạm phát và lấy đi các nguồn chi trả cho chính sách tài khóa. Không ai biết trước đại dịch sẽ kéo dài bao lâu. Những phản ứng tài khóa tức thời sẽ ngày càng quan trọng và điều đó yêu cầu một nguồn lực thực sự bền vững.

Việc SBV cắt giảm lãi suất cũng là một tín hiệu quan trọng và cần thiết. Những chính sách đó có thể cho phép các công ty vay vốn với lãi sất thấp. Khác với Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) hay Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), với mức lãi suất hạ thấp tới mức 0% từ 2016 (ECB) và 16/3/2020 (Fed), SBV vẫn còn chưa sử dụng hết “đạn” của mình.

Nói rõ hơn, ECB có thể tiếp tục hỗ trợ thị trường của họ thế nào thông qua các công cụ về lãi suất không? Lãi suất âm chính là nguyên nhân khiến các cá nhân đổ dồn sang nắm giữ tiền mặt và tất nhiên đây là điều không ai muốn. Sự đi xuống của nền kinh tế có thể gây ra thêm nhiều thất vọng và cuối cùng sẽ là sự mất kiểm soát tuyệt đối.

Thậm chí đến nay, việc ECB duy trì lãi suất 0% cũng gây ít nhiều khó khăn cho các ngân hàng châu Âu. Thường thì đến 70-80% lợi nhuận của Ngân hàng đến từ biên lãi ròng. Nhưng với mức lãi suất 0%, biên lãi ròng gần như là không có. Các khoản vay với mức lãi suất rất thấp cho phép các “công ty ma” tồn tại và bong bóng tài chính hoàn toàn có thể xảy ra.

Tại Việt Nam, tình hình có vẻ khả quan hơn. SBV vẫn còn nhiều khoảng trống trong sử dụng công cụ lãi suất. Tuy nhiên, bài học của châu Âu chính là lời cảnh báo với các quyết định lãi suất điều hành 0%.

Hiển nhiên, chính sách của Việt Nam cũng kéo theo rủi ro, chẳng hạn, nợ quốc gia sẽ tăng. Kể từ năm 2016, nợ quốc gia đã gần mức trần 65%, điều đó khiến Nhà nước có ít không gian để vay thêm. Ngoài ra, có thể xảy ra việc các công ty phụ thuộc quá nhiều vào sự hỗ trợ của Chính phủ thay vì tự mình tìm cách thoát khỏi khủng hoảng - đây mới thực sự là điều sẽ khiến họ trở nên mạnh mẽ hơn.

giua dai dich covid 19 viet nam ung pho kip thoi voi bien dong kinh te
Những chính sách kinh tế gần đây của Việt Nam dường như khá phù hợp với nền kinh tế. (Ảnh: Lê Tiến)

Tại thời điểm này, có 7 điều Việt Nam cần lưu ý:

Thứ nhất, việc tiếp tục cung cấp các gói viện trợ khẩn cấp là không cần thiết. Ở đây, các biện pháp nêu trên là hướng đi đúng đắn nhưng nên cân nhắc nếu được tiếp tục sử dụng.

Thứ hai, các nguồn viện trợ nên được hướng tới thúc đẩy đầu tư của khu vực tư nhân.

Thứ ba, tăng cường thương mại điện tử hoặc đa dạng hóa các nhóm khách hàng có thể là hai giải pháp khả thi để tăng sự luân chuyển của hàng hóa.

Thứ tư, vì tính hiệu quả và minh bạch, doanh nghiệp nhà nước không nên là đối tượng hưởng lợi nhiều từ bất kỳ khoản trợ cấp nào. Thay vào đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ nên được ưu ái hơn.

Thứ năm, kiểm soát giá quá chặt từ phía nhà nước sẽ phản tác dụng và khiến “méo mó” thị trường. Nên tránh kiểm soát giá để ngăn chặn các ảnh hưởng phụ như lãng phí tài nguyên, chi phí chờ đợi và đầu tư thấp.

Thứ sáu, các khoản hỗ trợ về mặt xã hội như trợ cấp thất nghiệp chắc chắn phù hợp để hỗ trợ công dân bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.

Thứ bảy, theo trường hợp EU, không nên áp dụng chính sách lãi suất bằng 0 tại Việt Nam.

Có thể tin tưởng rằng Việt Nam sẽ trở nên mạnh mẽ hơn sau những biến động kinh tế nhờ vào các gói hỗ trợ. Và dường như, chính sách chống khủng hoảng của Việt Nam có thể đóng vai trò là hình mẫu cho những quốc gia khác trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19.

GS.TS. Andreas Stoffers - Giám đốc Quốc gia của Tổ chức Friedrich Naumann for Freedom (FNF) tại Việt Nam có 18 năm kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực ngân hàng tại Đức và Đông Nam Á.

FNF là một tổ chức phi lợi nhuận của Đức, hoạt động tại Việt Nam từ năm 2012 với mục tiêu thúc đẩy nền kinh tế thị trường thông qua các dự án hợp tác, hoạt động đối thoại, hội thảo và trao đổi học thuật giữa Việt Nam và Đức

giua dai dich covid 19 viet nam ung pho kip thoi voi bien dong kinh te

Chuyên gia Nga tin tưởng Việt Nam sẽ ứng phó hiệu quả với dịch Covid-19

TGVN. Chuyên gia Nga Grigory Trofimchuk, Chủ tịch Hội đồng chuyên gia Quỹ nghiên cứu Á-Âu, cho biết ông tin tưởng Việt Nam sẽ ứng phó ...

giua dai dich covid 19 viet nam ung pho kip thoi voi bien dong kinh te

Hậu dịch Covid-19, cú sốc kinh tế thứ hai đối với Bắc Kinh có ‘hình thù’ thế nào?

TGVN. Vào cuối tháng trước, các doanh nghiệp Trung Quốc còn lo lắng khi các đơn hàng nội địa bị hủy do lệnh phong tỏa. ...

giua dai dich covid 19 viet nam ung pho kip thoi voi bien dong kinh te

Kinh tế Anh đã 'rơi tự do' từ trước khi có lệnh phong tỏa bởi dịch Covid-19

TGVN. Kinh tế Anh thực tế là đã ở trong tình trạng "rơi tự do" từ trước thời điểm Thủ tướng Boris Johnson công bố lệnh ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Hỗ trợ chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tăng cường đầu tư vào Indonesia

Hỗ trợ chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tăng cường đầu tư vào Indonesia

Bộ Tài chính Mỹ và Indonesia ngày 18/9 cho biết hai nước đã ký thỏa thuận nhằm tăng cường tài trợ xây dựng cơ sở hạ tầng thông qua đầu ...
Nhà thiết kế Trần Hùng: Dấu ấn Việt tại sàn diễn Anh quốc

Nhà thiết kế Trần Hùng: Dấu ấn Việt tại sàn diễn Anh quốc

Trước lựa chọn 'yêu thời trang hay yêu Trái đất?', Trần Hùng - vừa trở thành thành viên của Hiệp hội Thời trang Anh quốc nói rằng: 'Tôi chọn cả ...
Tổng thống Mỹ tố Nga ‘đánh cắp’ công nghệ tên lửa siêu thanh

Tổng thống Mỹ tố Nga ‘đánh cắp’ công nghệ tên lửa siêu thanh

Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ có một tên lửa siêu thanh ‘thượng hạng’, nhanh hơn nhiều tên lửa Nga đã ‘cố tình đánh cắp thông tin’ thời ông ...
TikTok phản đòn, đệ đơn khiếu nại chính quyền Mỹ về lệnh cấm

TikTok phản đòn, đệ đơn khiếu nại chính quyền Mỹ về lệnh cấm

Bloomberg ngày 19/9 cho biết TikTok đã đề nghị một thẩm phán Mỹ chặn lệnh cấm của chính quyền Tổng thống Donald Trump với ứng dụng này của Trung Quốc.
Ngoại trưởng ‘tứ giác an ninh’ sớm gặp tại Tokyo

Ngoại trưởng ‘tứ giác an ninh’ sớm gặp tại Tokyo

Nguồn tin từ Chính phủ Nhật Bản ngày 19/9 cho biết ngoại trưởng ‘tứ giác an ninh’, gồm Nhật Bản, Mỹ, Australia và Ấn Độ, có thể sớm họp tại ...
Cuộc đua vị trí lãnh đạo WTO - Ai sẽ chiếm lĩnh?

Cuộc đua vị trí lãnh đạo WTO - Ai sẽ chiếm lĩnh?

WTO đang trong quá trình lựa chọn nhà lãnh đạo mới, người sẽ chịu trách nhiệm điều hành tổ chức vượt qua thời điểm vô cùng khó khăn.
iPhone 12 Pro Max lộ cấu hình chi tiết và điểm hiệu năng đáng thất vọng

iPhone 12 Pro Max lộ cấu hình chi tiết và điểm hiệu năng đáng thất vọng

Cấu hình chi tiết và kết quả chấm điểm hiệu suất xử lý của iPhone 12 Pro Max vừa bị rò rỉ cho thấy sản phẩm có thể không đạt ...
Tổng thống Peru vượt qua cuộc bỏ phiếu luận tội tại Quốc hội

Tổng thống Peru vượt qua cuộc bỏ phiếu luận tội tại Quốc hội

Tổng thống Peru đã vượt qua cuộc bỏ phiếu luận tội tại Quốc hội ngày 18/9.
Trước thềm Kỳ họp Đại hội đồng LHQ: 'Việt Nam được đánh giá là một đối tác mạnh của LHQ'

Trước thềm Kỳ họp Đại hội đồng LHQ: 'Việt Nam được đánh giá là một đối tác mạnh của LHQ'

Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại LHQ đã chia sẻ về những dấu mốc đáng nhớ trong lịch sử 75 năm LHQ, vai trò của Việt Nam tại ...
Hơn 2 triệu AUD tài trợ cho 5 sáng kiến đổi mới sáng tạo nổi bật tại Việt Nam

Hơn 2 triệu AUD tài trợ cho 5 sáng kiến đổi mới sáng tạo nổi bật tại Việt Nam

Đại sứ quán Australia vừa thông báo 5 dự án được nhận tài trợ từ vòng 2 Chương trình Tài trợ Đối tác đổi mới sáng tạo.
Kinh tế thế giới hậu dịch Covid-19: Mô hình phục hồi hình chữ K

Kinh tế thế giới hậu dịch Covid-19: Mô hình phục hồi hình chữ K

Mô hình chữ K thể hiện sự phân hóa trong nền kinh tế với những nhóm ngành được hưởng lợi sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong đại dịch Covid-19.
Mấu chốt để xoa dịu tranh chấp kinh tế Trung Quốc-Australia

Mấu chốt để xoa dịu tranh chấp kinh tế Trung Quốc-Australia

Cộng đồng quốc tế kêu gọi Trung Quốc và Australia tiếp tục hợp tác kinh tế và thương mại song phương, dù mối quan hệ này đang xấu đi.
Kinh tế Trung Quốc cơ bản đã phục hồi, GDP năm 2020 có thể đạt 4,1%

Kinh tế Trung Quốc cơ bản đã phục hồi, GDP năm 2020 có thể đạt 4,1%

Theo một khảo sát với các nhà kinh tế do Tạp chí China Economist, GDP của Trung Quốc trong quý III/2020 sẽ đạt 5,2%, cả năm 2020 đạt 4,1%.
Đầu tư giữa Mỹ và Trung Quốc thấp nhất trong 9 năm

Đầu tư giữa Mỹ và Trung Quốc thấp nhất trong 9 năm

Dòng tiền đầu tư vào nhiều lĩnh vực giữa Mỹ và Trung Quốc giảm sút, chạm mức thấp nhất 9 năm qua.
Tỷ giá USD hôm nay 19/9: USD lập tức giảm giá sau báo cáo về việc làm Mỹ và động thái của Fed

Tỷ giá USD hôm nay 19/9: USD lập tức giảm giá sau báo cáo về việc làm Mỹ và động thái của Fed

Tỷ giá USD lập tức giảm sau báo cáo về việc làm của Mỹ với 860.000 đơn xin trợ cấp thất nghiệp và quyết định giữ nguyên lãi suất.
Giá vàng chiều nay 18/9: Trong nước và thế giới cùng nhích tăng, giới đầu tư rủ nhau chốt lời

Giá vàng chiều nay 18/9: Trong nước và thế giới cùng nhích tăng, giới đầu tư rủ nhau chốt lời

Trong cả hai phiên sáng chiều, giá vàng trong nước và thế giới cùng tăng nhẹ. Giá vàng thế giới tăng mạnh hơn trong nước.
Xuất nhập khẩu ngày 15-18/9: Thủy sản ‘sáng cửa’ vào Saudi Arabia, rau quả ‘nhộn nhịp’ đến EU, ‘điểm cộng’ xuất siêu

Xuất nhập khẩu ngày 15-18/9: Thủy sản ‘sáng cửa’ vào Saudi Arabia, rau quả ‘nhộn nhịp’ đến EU, ‘điểm cộng’ xuất siêu

Nông, thủy sản Việt Nam sang EU, Saudi Arabia nhập trở lại thủy sản Việt… là những thông tin chính trong bản tin xuất nhập khẩu.
Người Việt mua gì trong 'ngày siêu mua sắm' và giảm giá online?

Người Việt mua gì trong 'ngày siêu mua sắm' và giảm giá online?

Trong ngày giảm giá online 9/9 vừa qua, các sàn thương mại điện tử Shopee, Lazada,... đã ghi nhận lượng đơn hàng tăng vọt so với ngày thường.
Phiên bản di động