Hiện thực hóa tầm nhìn hợp tác Việt Nam-Angola

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tiếp Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Cộng hòa Angola Téte António. (Ảnh: Nhật Bắc)

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hai nước vừa kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao (1975-2025) và đang tích cực triển khai các kết quả đạt được trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Angola của Chủ tịch nước Lương Cường tháng 8/2025.

Đón chào người bạn quý từ châu Phi

More from WVR
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Đề nghị Angola tiếp tục hỗ trợ Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia và các doanh nghiệp Việt Nam

Đây là chuyến thăm đầu tiên tới đất nước hình chữ S của người đứng đầu ngành Ngoại giao Angola, tiếp nối và cụ thể hóa những nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước, đồng thời tạo thêm động lực chính trị để đưa quan hệ song phương bước sang giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả hơn.

Trong hai cuộc hội đàm với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung ngày 4/6, hai bên đều khẳng định mối quan hệ hữu nghị truyền thống, anh em, đồng chí thân thiết giữa Việt Nam và Angola.

Nhắc lại ý nghĩa lịch sử của chuyến thăm Việt Nam 55 năm trước của Lãnh tụ Angola Agostinho Neto, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh Việt Nam luôn coi trọng vị thế của Angola tại châu Phi, cũng như trân trọng quan hệ giữa hai đảng, hai nước.

Sau hơn nửa thế kỷ đồng hành, quan hệ song phương vẫn mang dấu ấn đặc biệt của sự gắn bó được hình thành từ những năm tháng hai dân tộc cùng đấu tranh vì độc lập dân tộc và phát triển đất nước. Trong các cuộc tiếp xúc lần này, cả hai bên đều nhiều lần nhấn mạnh tính chất “hữu nghị truyền thống, anh em, đồng chí thân thiết” của quan hệ song phương. Đây không chỉ là cách gọi mang tính biểu tượng mà còn phản ánh nền tảng chính trị đáng tin cậy được bồi đắp qua nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước, tạo cơ sở để hai bên tiếp tục mở rộng hợp tác trong bối cảnh mới.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai nước tiếp tục tăng cường trao đổi đoàn cấp cao và giữa các bộ, ngành, địa phương của hai nước; trao đổi kinh nghiệm phát triển; đẩy mạnh hợp tác giữa hai đảng cầm quyền; phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương.

Về hợp tác kinh tế, Thủ tướng đề nghị hai bên phối hợp thúc đẩy và sớm hoàn tất đàm phán, ký kết các văn kiện quan trọng trong lĩnh vực thương mại - đầu tư như Hiệp định Khuyến khích và Bảo hộ đầu tư và Hiệp định tránh đánh thuế hai lần để tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác, đa dạng hóa cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu và nghiên cứu nối lại các chương trình hợp tác truyền thống trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, nông nghiệp…

Tiếp đón người đồng cấp Angola, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung mong muốn hai bên tăng cường hơn nữa tin cậy chính trị thông qua các hoạt động trao đổi đoàn cấp cao, duy trì định kỳ thường xuyên và hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, đặc biệt là Ủy ban Liên chính phủ Việt Nam - Angola và Tham vấn Chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề xuất hai Bộ Ngoại giao tích cực phối hợp làm cầu nối với các bộ, ngành trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả và đa dạng hóa hình thức hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên như năng lượng, nông nghiệp, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ, khoáng sản… Đồng thời, người đứng đầu ngành Ngoại giao Việt Nam đề nghị Angola tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các dự án dầu khí, năng lượng tại Angola; mong muốn hai bên tích cực phối hợp triển khai hợp tác Nam - Nam về nông nghiệp theo hình thức song phương, ba bên hoặc bốn bên và đối tác công - tư, tiếp tục duy trì cơ chế trao đổi chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục, y tế và tăng cường hợp tác phát triển khoa học - công nghệ với Angola.

Nhất trí với những đề nghị của người đồng cấp Việt Nam, Bộ trưởng Téte António khẳng định sẽ chỉ đạo Bộ Ngoại giao Angola phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan của hai nước để triển khai tốt các chương trình, dự án hợp tác về nông nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam hoạt động ổn định, lâu dài tại Angola… nhằm góp phần đưa mối quan hệ hợp tác song phương ngày càng thực chất, hiệu quả hơn nữa.

Tại đây, hai Bộ trưởng Ngoại giao đã nhất trí đẩy nhanh quá trình đàm phán, phấn đấu ký kết các văn kiện pháp lý quan trọng để tạo nền tảng cho hợp tác ổn định, lâu dài về kinh tế, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các doanh nghiệp, đặc biệt là Hiệp định Tránh đánh thuế hai lần và Hiệp định Khuyến khích và Bảo hộ đầu tư trong năm 2026.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hội đàm với người đồng cấp Angola Téte António, ngày 4/6. (Ảnh: Quang Hoà)

Nửa thế kỷ bồi đắp quan hệ

Sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Angola đã xây dựng được nền tảng quan hệ chính trị tin cậy và hữu nghị vững chắc, cùng với sự hợp tác và ủng hộ lẫn nhau ổn định cả về song phương lẫn đa phương.

Những năm gần đây, quan hệ song phương đã có nhiều bước phát triển mới thông qua các cơ chế hợp tác và các chuyến thăm cấp cao. Tại Kỳ họp lần thứ 7 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Angola ở Luanda tháng 3/2024, hai bên đã thông qua Biên bản Kỳ họp, nhất trí thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, giáo dục - đào tạo, y tế, thương mại và ngoại giao.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Angola Dương Chính Chức, dư địa hợp tác giữa hai nước còn rất lớn, đặc biệt trong nông nghiệp và năng lượng. Hai bên đang triển khai Bản ghi nhớ hợp tác nông nghiệp và Kế hoạch hành động giai đoạn 2025-2030, tập trung vào đào tạo kỹ thuật canh tác, phát triển sản xuất và chuyển giao công nghệ…

Trên tinh thần đó, Bộ trưởng Téte António cho biết, chính phủ Angola đang tích cực cải cách chính sách kinh tế nhằm đa dạng hóa nền kinh tế, tạo môi trường thuận lợi hơn nữa để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, hiện đại hóa ngành nông nghiệp và kêu gọi các doanh nghiệp Việt Nam quan tâm tìm hiểu cơ hội đầu tư, kinh doanh với Angola.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực truyền thống như y tế, giáo dục cũng tiếp tục được duy trì thông qua việc cử các chuyên gia sang hỗ trợ Angola, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực mới đầy triển vọng như chuyển đổi số, xây dựng hạ tầng viễn thông và kinh tế xanh. Việt Nam, với kinh nghiệm trong quản lý nhà nước và phát triển hạ tầng số, có thể hỗ trợ hiệu quả cho chương trình hiện đại hóa nền kinh tế của Angola.

“Kim ngạch thương mại song phương đã có bước tăng trưởng tích cực trong những năm gần đây, song vẫn còn khá khiêm tốn so với quy mô thị trường và tiềm năng hợp tác của hai nước. Việt Nam có thể gia tăng xuất khẩu hàng tiêu dùng, máy móc nông nghiệp, hàng điện tử, dệt may và vật liệu xây dựng sang Angola; đồng thời tăng cường nhập khẩu dầu mỏ, khoáng sản và các nguyên liệu phục vụ sản xuất”.

Đại sứ Việt Nam tại Angola Dương Chính Chức

Mở rộng cánh cửa tới lục địa mới

Chuyến thăm của Bộ trưởng Téte António diễn ra trong bối cảnh châu Phi đang nổi lên như một cực tăng trưởng mới của thế giới, với Khu vực Thương mại Tự do châu Phi (AfCFTA).

Angola là đối tác truyền thống, đồng thời là cửa ngõ chiến lược để Việt Nam tiếp cận thị trường rộng lớn tại Nam và Trung Phi. Với vị trí địa chiến lược trong Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi (SADC), Angola có thể trở thành trung tâm trung chuyển và đầu tư quan trọng cho các doanh nghiệp Việt Nam muốn vươn tới lục địa này. Ngược lại, Việt Nam với vai trò trụ cột trong ASEAN sẽ là nhịp cầu giúp Angola và các nước châu Phi tiếp cận thị trường Đông Nam Á. Đặc biệt, Việt Nam và Angola cũng có thể phối hợp để xây dựng quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa ASEAN và Liên minh châu Phi (AU), hay ASEAN và SADC. Sự phối hợp chặt chẽ giữa hai nước sẽ góp phần nâng cao tiếng nói của các nước đang phát triển trong các vấn đề quốc tế cùng quan tâm.

Ý nghĩa của chuyến thăm càng được củng cố khi Angola vừa đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch Liên minh châu Phi. Với vị thế ngày càng được nâng cao tại châu lục, Angola được kỳ vọng sẽ trở thành cầu nối quan trọng thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với các cơ chế khu vực của châu Phi. Về phần mình, Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò cầu nối để tăng cường kết nối giữa Angola với ASEAN và khu vực Đông Nam Á. Đây là hướng hợp tác mang tầm chiến lược, vượt ra ngoài khuôn khổ quan hệ song phương truyền thống.

Do đó, trong khuôn khổ chuyến thăm, hai Bộ trưởng đã nhất trí cần phát huy truyền thống phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn quốc tế và khu vực và tăng cường hợp tác thực chất với các tổ chức khu vực mà hai nước là thành viên; hợp tác giải quyết các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm xuyên quốc gia… vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định và phát triển ở mỗi khu vực và trên thế giới.

Ngoài ra, không thể không kể đến vai trò của cộng đồng người Việt Nam tại Angola. Đây là quốc gia có cộng đồng người Việt đông đảo ở châu Phi, tham gia sinh sống và kinh doanh trong nhiều lĩnh vực. Cộng đồng này, cùng với Hội Người Việt Nam và Hội Doanh nhân Việt Nam tại Angola, không chỉ là cầu nối kinh tế mà còn là đại sứ văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Trên tinh thần đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đã đề nghị Chính phủ Angola tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ bảo đảm an ninh, an toàn cho các doanh nghiệp và cộng đồng người Việt Nam tại Angola sinh sống, làm việc ổn định, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của hai nước.

Với quyết tâm chính trị cao từ lãnh đạo hai nước và sự chủ động của các bộ, ngành, địa phương cùng cộng đồng doanh nghiệp, quan hệ Việt Nam - Angola chắc chắn sẽ đạt được những bước phát triển đột phá. Nhìn rộng hơn, trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu đang có nhiều biến động - với xu hướng tái định hình chuỗi cung ứng, áp lực an ninh năng lượng và cạnh tranh chiến lược ở châu Phi ngày càng gay gắt - việc củng cố mối quan hệ vững chắc với các đối tác châu Phi truyền thống như Angola sẽ giúp Việt Nam có vị thế thuận lợi để khai thác những cơ hội mà lục địa này mang lại trong thập kỷ tới.