Hiệp định BBNJ - bước tiến mới của luật pháp quốc tế và triển vọng trong tương lai (Phần II)

TS. Nguyễn Thị Lan Hương
Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao
Việc hoàn thành quá trình đàm phán và mở ký Hiệp định BBNJ được xem là một thắng lợi lớn lao của nỗ lực ngoại giao đa phương.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Hội nghị liên chính phủ của LHQ chính thức thông qua Hiệp định về Biển cả. (Nguồn: Phái đoàn Việt Nam tại LHQ)
Ngày 19-20/6/2023 tại New York, Hội nghị Liên chính phủ của Liên hợp quốc chính thức thông qua Hiệp định BBNJ. (Nguồn: Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc)

Hiệp định BBNJ hứa hẹn mở ra những cánh cửa cơ hội mới cho hợp tác quốc tế trong những lĩnh vực đòi hỏi năng lực khoa học-công nghệ cao.

Dấu mốc lịch sử

Giống như hai hiệp định thực thi trong khuôn khổ UNCLOS 1982 (Hiệp định về thực thi Phần XI UNCLOS 1982 về Vùng năm 1994Hiệp định về bảo tồn đàn cá di cư xa hoặc lưỡng cư năm 1995), BBNJ thể hiện sự nối tiếp và làm rõ ràng hơn UNCLOS 1982 – vốn được xem là “Hiến pháp của biển và đại dương” và khuôn khổ pháp lý quan trọng nhất điều chỉnh tất cả các hoạt động liên quan đến biển.

Việc hoàn thành quá trình đàm phán và mở ký Hiệp định BBNJ được xem là một thắng lợi lớn lao của nỗ lực ngoại giao đa phương, đánh dấu một bước tiến, một dấu mốc lịch sử, mở ra động lực mới cho hợp tác quốc tế.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, quá trình đàm phán và thông qua BBNJ thể hiện sức mạnh của chủ nghĩa đa phương, được xây dựng trên tinh thần của Công ước UNCLOS 1982, thể hiện cam kết giải quyết các thach thức toàn cầu và đảm bảo sự bền vững tại các khu vực nằm ngoài quyền tài phán quốc gia.

Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc đánh giá, Hiệp định BBNJ củng cố hơn nữa UNCLOS 1982 và là một dấu mốc mới trong sự phát triển của luật pháp quốc tế và góp phần thực hiện Thập kỷ Liên hợp quốc về khoa học biển phục vụ phát triển bền vững cùng nhiều mục tiêu phát triển bền vững khác. Kết quả đạt được sau hơn 20 năm đàm phán, thương lượng thể hiện nỗ lực tập thể, các bên đã thu hẹp khác biệt để có thể cùng đối phó với nhiều thách thức toàn cầu chung hiện nay.

Tính từ thời điểm mở ký đến nay, có 82 quốc gia thành viên và Liên minh Châu Âu (EU) đã sớm ký kết Hiệp định, một lần nữa cho thấy sự đón nhận và ủng hộ tích cực của cộng đồng quốc tế đối với Hiệp định BBNJ.

Mở ra cánh cửa mới cho hợp tác

Bên cạnh đó, là Hiệp định thực thi thứ ba trong khuôn khổ UNCLOS, BBNJ có vai trò bổ sung và tiếp tục góp phần vào việc thực thi hiệu quả UNCLOS 1982 trong thúc đẩy quản trị hiệu quả đại dương, bảo tồn và sử dụng bền vững các tài nguyên và đa dạng sinh học biển tại các vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia.

Đoàn liên ngành Việt Nam tham dự Hội nghị. (Nguồn: Phái đoàn Việt Nam tại LHQ)
Đại sứ Đặng Hoàng Giang và đoàn liên ngành Việt Nam tham dự Hội nghị Liên chính phủ của Liên hợp quốc về Hiệp định BBNJ tháng 6/2023. (Nguồn: Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc)

BBNJ hứa hẹn mở ra những cánh cửa cơ hội mới cho hợp tác quốc tế trong những lĩnh vực đòi hỏi năng lực khoa học-công nghệ cao như nguồn gene biển, công cụ quản lý vùng, đánh giá tác động môi trường biển, xây dựng năng lực và chuyển giao công nghệ biển.

Một điểm đáng ghi nhận trong BBNJ đó là Hiệp định đưa ra nhiều điều khoản liên quan đến các quốc gia đang phát triển, kém phát triển hoặc không có lợi thế về địa lý; trong đó có những cơ chế liên quan đến nâng cao năng lực và chuyển giao công nghệ từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển.

Là một quốc gia có biển, Việt Nam đã tích cực tham gia vào quá trình đàm phán BBNJ ngay từ những ngày đầu tiên; đưa ra các đề xuất, đóng góp thực chất và cũng là một trong những quốc gia đầu tiên tham gia ký kết BBNJ ngay ngày đầu tiên Hiệp định được mở ký.

Điều này không chỉ thể hiện tinh thần “thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế” mà còn minh chứng cho thấy đường lối đối ngoại đa phương tích cực của Việt Nam trong “chủ động đóng góp xây dựng, định hình luật chơi chung”, từ đó góp phần vào xây dựng và củng cố trật tự pháp lý trên biển, đảm bảo phát triển bền vững cho các quốc gia và thế hệ tương lai.

"Việt Nam mong muốn 'trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững, thịnh vượng, an toàn… tham gia chủ động và có trách nhiệm vào giải quyết các vấn đề quốc tế và khu vực về biển và đại dương'”, theo Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo chí về Hiệp định BBNJ, Đại sứ Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh, với chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta về biển cũng như về hội nhập quốc tế, với phương châm “chủ động, tích cực hội nhập sâu rộng”, “là bạn, là đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”, chúng ta sẽ tham gia ngày càng nhiều vào các hoạt động trên vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia, trong khu vực Đông Nam Á, cũng như những khu vực khác trên thế giới.

Việt Nam khẳng định tuân thủ luật pháp quốc tế là trách nhiệm của tất cả các quốc gia để xây dựng lòng tin, vì hoà bình và phát triển

Việt Nam khẳng định tuân thủ luật pháp quốc tế là trách nhiệm của tất cả các quốc gia để xây dựng lòng tin, vì hoà bình và phát triển

Đại sứ Đặng Hoàng Giang nhận định, trong bối cảnh thế giới hiện nay, việc thực hiện pháp quyền ở mọi cấp độ là rất ...

ASEAN, Trung Quốc đạt được bước tiến mới trong đàm phán COC tại Biển Đông

ASEAN, Trung Quốc đạt được bước tiến mới trong đàm phán COC tại Biển Đông

ASEAN và Trung Quốc nhất trí đẩy nhanh các cuộc tham vấn COC tại Biển Đông, phấn đấu sớm đạt được một COC hiệu quả, ...

Lòng tin chiến lược và cơ chế, luật pháp quốc tế

Lòng tin chiến lược và cơ chế, luật pháp quốc tế

Xung đột có xu hướng gia tăng. Các điểm nóng tiềm ẩn ở nhiều khu vực. Mâu thuẫn giữa Mỹ với Trung Quốc và Nga ...

Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học ở vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (BBNJ)

Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học ở vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (BBNJ)

Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học ở vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (BBNJ) ...

Hiệp định BBNJ - bước tiến mới của luật pháp quốc tế và triển vọng trong tương lai (phần I)

Hiệp định BBNJ - bước tiến mới của luật pháp quốc tế và triển vọng trong tương lai (phần I)

Hiệp định BBNJ hướng tới mục tiêu đảm bảo bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển cho hiện tại và ...

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả

Đọc thêm

Vietlott 6/3, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 6/3/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 6/3, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 6/3/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 6/3 - Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 6/3/2024 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
XSCT 6/3, Trực tiếp kết quả xổ số Cần Thơ hôm nay 6/3/2024. KQXSCT thứ 4

XSCT 6/3, Trực tiếp kết quả xổ số Cần Thơ hôm nay 6/3/2024. KQXSCT thứ 4

XSCT 6/3 - Trực tiếp kết quả xổ số Cần Thơ hôm nay - XSCT 6/3/2024. KQXSCT thứ 4. Ket qua xo so can tho. kết quả xổ số Cần ...
XSDN 6/3, Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 6/3/2024. KQXSDN thứ 4

XSDN 6/3, Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 6/3/2024. KQXSDN thứ 4

XSDN 6/3 - Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay - XSDN 6/3/2024. KQXSDN thứ 4. Ket qua xo so dong nai. kết quả xổ số Đồng ...
XSST 6/3, Trực tiếp kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 6/3/2024. KQXSST thứ 4

XSST 6/3, Trực tiếp kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 6/3/2024. KQXSST thứ 4

XSST 6/3 - Trực tiếp kết quả xổ số Sóc Trăng nhanh nhất hôm nay - XSST 6/3/2024. KQXSST thứ 4. Ket qua xo soc trang. kết quả xổ số ...
Giá vàng hôm nay 6/3/2024: Giá vàng nhẫn 'rượt đuổi' theo vàng miếng, diễn biến lạ của thị trường trong nước, thế giới vượt 2.100 USD và còn tăng?

Giá vàng hôm nay 6/3/2024: Giá vàng nhẫn 'rượt đuổi' theo vàng miếng, diễn biến lạ của thị trường trong nước, thế giới vượt 2.100 USD và còn tăng?

Giá vàng hôm nay 6/3/2024 diễn biến đầy bất ngờ, giá vàng nhẫn sẽ tăng bằng vàng miếng, thị trường thế giới vượt qua ngưỡng 2.100 USD, còn dư địa ...
Giá tiêu hôm nay 6/3/2024, nhu cầu từ Trung Quốc tăng mạnh, hồ tiêu được mùa được giá, nông dân không vội bán

Giá tiêu hôm nay 6/3/2024, nhu cầu từ Trung Quốc tăng mạnh, hồ tiêu được mùa được giá, nông dân không vội bán

Giá tiêu hôm nay 6/3/2024 tại thị trường trong nước nối dài đà tăng nhẹ ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 93.000 – 96.000 đồng/kg.
Xung đột Nga-Ukaine, động thái mới và dự báo cục diện, kết cục

Xung đột Nga-Ukaine, động thái mới và dự báo cục diện, kết cục

Cuộc xung đột ở Ukraine bước sang năm thứ ba khó đoán định.
Nhóm Visegrad: Phép cộng không đơn giản

Nhóm Visegrad: Phép cộng không đơn giản

Kết quả Hội nghị thượng đỉnh nhóm Visegrad vừa diễn ra tại Czech, một lần nữa cho thấy các thành viên của nhóm lại không cùng nhìn về một hướng.
NATO kết nạp Thụy Điển, một nước cờ khó lường trên bàn cờ thế cuộc

NATO kết nạp Thụy Điển, một nước cờ khó lường trên bàn cờ thế cuộc

Điều gì đến cũng sẽ đến. Đó là cảm nhận của nhiều chuyên gia, học giả quốc tế đối với việc Quốc hội Hungary bỏ phiếu chấp thuận Thụy Điển gia nhập NATO.
Chuyển động mới quanh xung đột ở Dải Gaza và những vấn đề không mới

Chuyển động mới quanh xung đột ở Dải Gaza và những vấn đề không mới

Chặng đường đi đến hòa bình ở Dải Gaza vẫn còn xa khi những nỗ lực ngoại giao tiếp tục bị chôn vùi dưới mưa bom bão đạn...
Sứ mệnh không dễ dàng của G20

Sứ mệnh không dễ dàng của G20

Không phải ngẫu nhiên mà cải cách quản trị toàn cầu nổi lên như một trong những chủ đề trọng tâm tại Hội nghị Ngoại trưởng G20 tại Brazil.
Bức tranh thế giới đầu năm 2024 và những vấn đề mang tính toàn cầu

Bức tranh thế giới đầu năm 2024 và những vấn đề mang tính toàn cầu

Bất ổn, xung đột chuyển từ năm 2023 tiếp tục diễn biến phức tạp, thế giới phát sinh những vấn đề mới khó lường ngay trong tháng đầu năm 2024.
Bầu cử Mỹ: Siêu thứ Ba gay cấn, cuộc đua vào Nhà Trắng đang định hình rõ nét

Bầu cử Mỹ: Siêu thứ Ba gay cấn, cuộc đua vào Nhà Trắng đang định hình rõ nét

Chiến dịch tranh cử tại Mỹ đang trở nên gay cấn vào Siêu thứ Ba với hy vọng là ngày 'bội thu' của các ứng cử viên.
Đằng sau việc Thủ tướng Palestine từ chức: Động thái mang tính 'trình diễn'?

Đằng sau việc Thủ tướng Palestine từ chức: Động thái mang tính 'trình diễn'?

Thủ tướng chính quyền Palestine đệ đơn từ chức hôm 26/2 nhằm tạo điều kiện đạt đồng thuận về các thỏa thuận liên quan đến việc quản lý Gaza thời hậu xung đột.
50 năm quan hệ ASEAN-Australia: Từ những 'trái ngọt' nhớ về câu nói nổi tiếng của Thủ tướng Gough Whitlam

50 năm quan hệ ASEAN-Australia: Từ những 'trái ngọt' nhớ về câu nói nổi tiếng của Thủ tướng Gough Whitlam

Mối quan hệ đối tác vững chắc giữa Australia và ASEAN sẽ góp phần thúc đẩy ổn định, hòa bình tại khu vực cũng như trên thế giới.
Chuyên gia Thái Lan: ASEAN 'tuổi 57' ở một thế khác đối với Australia

Chuyên gia Thái Lan: ASEAN 'tuổi 57' ở một thế khác đối với Australia

Quan hệ đối tác ASEAN và Australia đã có bước phát triển ấn tượng kể từ khi hai bên thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2021.
Bầu cử Mỹ: Một ngày vui tiếp nối những ngày vui của ông Donald Trump

Bầu cử Mỹ: Một ngày vui tiếp nối những ngày vui của ông Donald Trump

Chiến thắng của ông Donald Trump trước ứng cử viên đảng Cộng hòa tại bang South Carolina đã củng cố thêm tâm lý để ông Trump bứt phá.
Tổng thống Mỹ Joe Biden phớt lờ Bộ tứ: Nương theo Trung Quốc hay chỉ là ‘kế nghi binh’?

Tổng thống Mỹ Joe Biden phớt lờ Bộ tứ: Nương theo Trung Quốc hay chỉ là ‘kế nghi binh’?

Giáo sư Brahma Chellaney cho rằng sẽ là sai lầm nếu Tổng thống Joe Biden xếp Bộ tứ (Quad) ra vùng ngoại vi hoặc biến Bộ tứ chỉ là biểu tượng.
Phiên bản di động