Hoạt hình Việt Nam trước cơ hội bứt phá bằng bản sắc

Hành trình định vị chính mình

Nhiều năm qua, các studio hoạt hình Việt Nam đã tham gia vào chuỗi sản xuất của nhiều dự án hoạt hình quốc tế, qua đó hình thành đội ngũ nhân lực có tay nghề và khả năng thích ứng cao, có kỹ thuật tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế.

Anh Hà Huy Hoàng, Art Director của DeeDee Animation Studio nhận định rằng, nhân lực làm hoạt hình trong nước hiện nay giống như những “miếng bọt biển”: Có khả năng hấp thụ cực nhanh các tinh hoa từ phong cách vẽ Nhật Bản đến lối tư duy cá tính của phương Tây, nhưng lại đang đứng trước một cuộc vật lộn để tìm thấy tiếng nói riêng biệt của chính mình.

Các phim hoạt hình Việt Nam đang dần được yêu thích. (Ảnh: Lê Thảo)

Giai đoạn hiện nay được xem là bước ngoặt khi thế hệ sáng tạo trẻ không còn hài lòng với việc chỉ dừng lại ở vai trò “làm thuê”. Họ bắt đầu khát khao tạo ra những tài sản trí tuệ nguyên bản, mang đậm dấu ấn cá nhân và dân tộc. Tuy nhiên, thay vì chọn cách hô hào những khẩu hiệu lớn lao, những đơn vị như DeeDee Animation Studio chọn cách tiếp cận đi sâu vào bản chất của sáng tạo.

“Chúng tôi không kỳ vọng vào một sự thành công rực rỡ ngay lập tức. Chúng tôi chọn cách làm nghề như những người thắp diêm. Việc của chúng tôi là thắp lên ngọn lửa từ đam mê của mình, còn việc ngọn lửa ấy có lan tỏa mạnh mẽ thành đám cháy hay không, đôi khi còn phụ thuộc vào sự cộng hưởng của thời đại và khán giả”, anh Huy Hoàng chia sẻ.

Anh Hà Huy Hoàng, Art director của DeeDee Animation Studio, chia sẻ suy nghĩ về hành trình làm nghề. (Ảnh: Đỗ Quyên)

Cái khó của việc kể chuyện Việt trong hoạt hình không nằm ở việc cố nhồi nhét các biểu tượng truyền thống vào khung hình một cách khiên cưỡng. Theo anh Hoàng, bản sắc không phải là một “nghĩa vụ” mà là một sự phản chiếu tự nhiên.

Bởi lẽ, khi người làm phim là người Việt, được nuôi dưỡng bởi tâm hồn Việt, thì hơi thở dân tộc sẽ tự nhiên thấm đẫm trong tư duy sáng tạo, trong cách nhân vật ứng xử và trong từng nhịp sống của bộ phim. Đó là sự chuyển mình từ tâm thế bắt chước sang tâm thế thấu hiểu nội tại.

Sự chuyển mình từ bên trong các studio đã tìm thấy lời hồi đáp từ chính những kỳ vọng của khán giả, khi họ bắt đầu có cái nhìn khắt khe nhưng cũng đầy kỳ vọng hơn vào các sản phẩm nước nhà.

Bạn Trần Thị Ngọc, sinh viên trường Đại học Thương mại, chia sẻ góc nhìn từ phía người xem: “Lý do lớn nhất khiến mình ủng hộ hoạt hình nội địa là khát khao được thấy người Việt kể câu chuyện của chính mình. Sự gần gũi không đến từ những biểu tượng hoa mỹ, mà đôi khi chỉ cần một chi tiết nhỏ trong bối cảnh hay cách kể chuyện chân thành là đã đủ để khán giả tìm thấy sự đồng điệu”.

Bạn Trần Thị Ngọc chia sẻ góc nhìn từ phía người xem. (Ảnh: Lê Thảo)

Nâng chuẩn chuyên môn và khát vọng chinh phục thế giới

Để một câu chuyện mang bản sắc địa phương có thể đi xa, sự chân thành thôi là chưa đủ, mà cần phải được chuyển tải bằng một ngôn ngữ chuyên nghiệp đạt chuẩn quốc tế.

Art director của DeeDee Animation Studio khẳng định, khán giả trẻ ngày nay cực kỳ khắt khe vì họ được tiếp cận với những tiêu chuẩn thẩm mỹ cao nhất từ các “ông lớn” như Disney hay Pixar.

Do đó, mục tiêu cốt lõi mà các studio Việt cần theo đuổi là nâng tầm kỹ thuật chuyên môn đến mức thuyết phục. Mỗi hoạ sĩ diễn hoạt luôn đau đáu với việc tạo ra những thước phim có chuyển động mượt mà và kỹ thuật dàn dựng kịch tính không thua kém các nền điện ảnh phát triển.

Việc nâng chuẩn chuyên môn chính là "tấm hộ chiếu" quan trọng nhất để hoạt hình Việt tự tin bước vào sân chơi toàn cầu mà không phải nhận bất kỳ một sự ưu ái hay khoan nhượng nào từ định kiến “phim nội địa”.

Thực tế đã chứng minh, khi chất lượng đạt đến độ chín, rào cản ngôn ngữ và văn hóa sẽ bị xóa nhòa. Tại các liên hoan phim và diễn đàn quốc tế, những tác phẩm mang tâm hồn Việt đã bắt đầu nhận được những cái gật đầu tán thưởng từ bạn bè năm châu.

Silka, một khán giả đến từ Bỉ đã bày tỏ sự thích thú sau khi thưởng thức tác phẩm Jelly's Bean (Mứt và Đậu ở Làng Bông)” của DeeDee Animation Studio.

“Mặc dù thói quen xem hoạt hình của tôi dần ít đi khi trưởng thành, nhưng bộ phim này thực sự cuốn hút. Tôi đặc biệt ấn tượng với thông điệp nhân văn mà tác phẩm truyền tải. Đây là một câu chuyện độc đáo, có bản sắc riêng và không hề gợi nhắc đến phong cách của bất kỳ quốc gia nào khác. Tôi tin rằng những nội dung chất lượng như thế này hoàn toàn có tiềm năng chinh phục khán giả quốc tế, đặc biệt là trẻ em tại Bỉ”, Silka chia sẻ.

Sự thấu hiểu của một khán giả đến từ vùng đất giàu truyền thống hoạt hình như Bỉ chính là minh chứng rõ nét cho khả năng kết nối xuyên biên giới của hoạt hình Việt.

Silka bày tỏ sự thích thú với bộ phim hoạt hình Việt Nam. (Ảnh: Đỗ Quyên)

Dù hành trình định danh vẫn còn nhiều rào cản từ định kiến xã hội đến bài toán kinh tế, nhưng những bước đi của DeeDee Animation Studio và các đơn vị nội dung số hiện nay đã thắp lên niềm tin về một vị thế mới của Việt Nam trên bản đồ công nghiệp văn hóa toàn cầu.