Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3: Tập trung vào an ninh năng lượng và chính sách lãi suất

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026 (chiều 4/4), nhiều câu hỏi liên quan nguồn cung xăng dầu, dự báo tiêu thụ điện, thị trường lúa gạo, kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm đã được đưa ra.

Toàn cảnh họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026. (Ảnh: Phi Khanh)

Bảo đảm an ninh năng lượng, nguồn cung xăng dầu

Với tình hình chiến sự căng thẳng tại Trung Đông, xin Bộ Công Thương cho biết nguồn cung xăng dầu trong nước tháng 4 như thế nào, đặc biệt là nguồn cung cho sản xuất kinh doanh?

Trả lời câu hỏi này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, liên quan nguồn cung xăng dầu, xung đột quân sự ở khu vực Trung Đông từ ngày 28/2 đang tiếp tục leo thang căng thẳng, đến nay đã gây ra nhiều hệ lụy, đặc biệt là nguồn cung xăng dầu cũng như nguồn cung năng lượng khí. Quy mô và mức độ ảnh hưởng đến nay đã vượt qua cơn sốc dầu mỏ những năm 1970 làm đảo lộn nền kinh tế thế giới khi đó.

Từ đầu tháng 3/2026, Bộ Chính trị, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công Thương xây dựng 2 kịch bản điều hành xăng dầu gồm: Kịch bản dưới 4 tuần (trong tháng 3) và kịch bản dài hơn 4 tuần (có thể là kéo dài đến cuối tháng 4).

Về phương án điều hành cung cầu và giá xăng dầu, Bộ Công Thương đảm bảo thực hiện theo 5 nguyên tắc: Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; Đảm bảo an ninh năng lượng, đảm bảo nguồn cung xăng dầu; Cập nhật tình hình giá thị trường thế giới để điều hành giá xăng dầu phù hợp với diễn biến thực tiễn; Đánh giá tác động đến người dân và các ngành bị ảnh hưởng, đánh giá tác động đến các giải pháp thực hiện "mục tiêu kép"; Đảm bảo giá cả ổn định, hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Trên thực tế, Bộ Công Thương đã tham mưu Chính phủ ban hành 2 nghị quyết (Nghị quyết số 36 và Nghị quyết số 55) liên quan về điều hành năng lượng.

Bộ Công Thương cũng phối hợp với Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ ban hành Nghị quyết tạm ứng ngân sách cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu (Quỹ BOG) để tiếp tục thực hiện bình ổn giá mặt hàng xăng, dầu. Kết quả, nguồn cung xăng dầu đến hết tháng 3, sản lượng khai thác đã tăng 10%.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã đảm bảo nguyên liệu cho sản xuất đến hết tháng 4 và tháng 5. Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đảm bảo nguyên liệu cho sản xuất đến hết tháng 4.

Đặc biệt trong tháng 3, các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu đã nhập khẩu các sản phẩm xăng dầu đạt khoảng 3,2 triệu m3 cùng với tồn kho trong nước hiện đang ở mức cao khoảng 2,6-2,8 triệu m3.

Bộ Công Thương khẳng định, nguồn cung xăng dầu trong nước hiện đủ đảm bảo cho sản xuất và tiêu dùng đến hết tháng 4/2026. Bộ Công Thương đang nỗ lực điều hành và xây dựng kịch bản cho các tháng tiếp theo.

Về giải pháp, Bộ Công Thương đã và đang thực hiện đồng loạt nhiều nhóm giải pháp gồm: Tiếp tục tăng cường năng lực sản xuất trong nước; Đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nguồn nhập khẩu; Phát triển thêm các nguồn năng lượng tái tạo như xăng sinh học E5; Nâng cao năng lực dự trữ và quản trị rủi ro gồm cả dự trữ quốc gia và dự trữ thương mại; Tăng cường ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu, dự báo và điều hành thị trường.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân thông tin về tình hình nguồn cung xăng dầu trong nước. (Nguồn: VGP)

Chủ động linh hoạt, kịp thời triển khai các giải pháp

Đề nghị Ngân hàng Nhà nước cho biết định hướng điều hành chính sách lãi suất từ nay đến cuối năm và giải pháp cụ thể để hỗ trợ lãi suất cũng như tăng trưởng kinh tế?

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, thời gian gần đây, tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là diễn biến leo thang căng thẳng địa chính trị, xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu tăng cao, tạo áp lực lên lạm phát của các quốc gia đã đặt ra nhiều thách thức đối với công tác điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) và hoạt động ngân hàng.

Trước bối cảnh đó, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chủ động linh hoạt, kịp thời triển khai các giải pháp điều hành nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

NHNN đã phối hợp đồng bộ các công cụ CSTT để đáp ứng được đầy đủ các nhu cầu thanh toán, chi trả của nền kinh tế, giữ vững ổn định thị trường tiền tệ.

Trong đó, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng (TCTD) tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp để góp phần hỗ trợ nền kinh tế.

Đối với lãi suất thị trường, NHNN có công văn số 2342/NHNN-CSTT ngày 30/3/2026 yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tập trung triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thị trường, góp phần ổn định thị trường tiền tệ:

Một là, thực hiện nghiêm các quy định của NHNN về lãi suất;

Hai là, tăng cường hoạt động kiểm soát, kiểm tra nội bộ, chấn chỉnh, xử lý nghiêm, kịp thời các hành vi vi phạm quy định về lãi suất;

Ba là, cân đối nguồn vốn – sử dụng vốn đảm bảo thanh khoản và khả năng chi trả của TCTD, không gây xáo trộn mặt bằng lãi suất thị trường.

Bốn là, tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng nhằm cung cấp thông tin cho khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay.

Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất có sức ép tăng cao do tác động của nhiều yếu tố như:

Huy động vốn toàn hệ thống TCTD có thể bị ảnh hưởng và cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác dẫn đến lãi suất tiền gửi có xu hướng tăng từ cuối năm 2025 sau một thời gian duy trì ổn định trước đó; Tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động vốn cho thấy cầu vốn tín dụng ở mức cao nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong thời gian tới, nhiều tổ chức quốc tế lớn đánh giá tình hình thế giới tiếp tục bất định, khó dự báo, nhiều rủi ro tác động đến tăng trưởng, lạm phát và ổn định kinh tế toàn cầu.

Trước bối cảnh đó, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình kinh tế thế giới và trong nước để điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, đồng bộ, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Cụ thể, về lãi suất, NHNN sẽ theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước, quốc tế và lãi suất thị trường để điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ; sử dụng linh hoạt các công cụ, biện pháp để hỗ trợ thanh khoản cho các TCTD; tiếp tục yêu cầu các TCTD thực hiện nghiêm túc công khai lãi suất cho vay.

Về phía các TCTD, cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp theo chỉ đạo của NHNN tại công văn số 2342/NHNN-CSTT ngày 30/3/2026 nhằm ổn định mặt bằng lãi suất, đồng thời đảm bảo cân đối giữa tăng trưởng tín dụng với tăng trưởng huy động vốn, không làm xáo trộn mặt bằng lãi suất trên thị trường.