Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Quyết định tổ chức bộ máy, nhân sự; xem xét thông qua 8 luật

Họp báo về dự kiến chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: Như Ý)

Chiều nay (3/4), Tổng Thư ký Quốc hội tổ chức họp báo về dự kiến chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Công tác tổ chức bộ máy, nhân sự là nội dung trọng tâm của kỳ họp lần này. Quốc hội sẽ dành khoảng 2,5 ngày làm việc để xem xét, quyết định về công tác tổ chức bộ máy, nhân sự.

Định hướng hoạt động của Quốc hội trong 5 năm

Phát biểu khai mạc, Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh cảm ơn sự đồng hành, phối hợp trách nhiệm, hiệu quả của các cơ quan báo chí với hoạt động của Quốc hội trong thời gian qua.

Ông Lê Quang Mạnh nêu rõ, vừa qua cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã được tổ chức trong bối cảnh đất nước có chuyển biến rất mạnh mẽ và sau thành công đặc biệt của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Với hơn 76 triệu cử tri tham gia bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,7%, đây là cuộc bầu cử có quy mô lớn nhất, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu cao nhất từ trước đến nay. Thành công đặc biệt của cuộc bầu cử đó là đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội và cơ bản đủ đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

Kết quả này có được dựa trên nền tảng chính trị xã hội vững chắc và niềm tin, quyết tâm của cả nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI chính thức khai mạc sẽ là dấu mốc mở đầu nhiệm kỳ, đồng thời có ý nghĩa định hướng cho toàn bộ hoạt động của Quốc hội trong 5 năm tới. Đây là cột mốc quan trọng cho quá trình tiếp tục đổi mới về thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh phát biểu khai mạc. (Ảnh: Như Ý)

Ông Lê Quang Mạnh cho biết, một trong những trọng tâm của nhiệm kỳ này là hướng đến xây dựng Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, từng bước vận hành trên nền tảng số trong toàn bộ các quy trình hoạt động: từ quá trình lập pháp chính sách, tổ chức thảo luận đến biểu quyết thông qua các dự án luật, nghị quyết, các quyết định quan trọng. Đồng thời, hướng đến mở rộng hơn nữa tính dân chủ, bảo đảm ý kiến của nhân dân được tiếp nhận, phản ánh đầy đủ, trung thực trong quá trình hoạch định, quyết định các chính sách lớn.

Với tinh thần đó, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như: Kiện toàn bộ máy nhà nước; xem xét quyết định các định hướng phát triển kinh tế – xã hội của nhiệm kỳ mới; các kế hoạch trung hạn như kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm, kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm, kế hoạch tài chính ngân sách quốc gia 5 năm.

Các “khung” định hình cho sự phát triển kinh tế trong những năm tới sẽ được thảo luận, thông qua tại kỳ họp này, làm nền tảng triển khai thực hiện trong các năm tiếp theo. Bên cạnh đó, với yêu cầu thực tiễn, Kỳ họp thứ nhất cũng sẽ xem xét thông qua một số dự án luật, nghị quyết có ý nghĩa cấp bách, quan trọng, tạo động lực cho sự phát triển của đất nước ngay trong giai đoạn tới cũng như những mục tiêu tăng trưởng, phát triển.

Tổng Thư ký Quốc hội bày tỏ tin tưởng sự phối hợp chủ động, chuyên nghiệp của các cơ quan báo chí trong thời gian qua sẽ tiếp tục được phát huy trong thời gian tới để truyền tải thông tin đầy đủ, sinh động về kỳ họp, qua đó góp phần lan tỏa hình ảnh Quốc hội đổi mới, hành động, chuyên nghiệp, phục vụ nhân dân.

Đồng thời, ông Lê Quang Mạnh đề nghị các cơ quan thông tấn, báo chí tăng cường tuyên truyền về Kỳ họp, phát huy tính báo chí cách mạng, đưa tin đầy đủ, khách quan về các hoạt động, thể hiện tính dân chủ trong các hoạt động của nghị trường, phản ánh trung thực nhất tâm tư, nguyện vọng của cử tri và nhân dân cả nước gửi gắm đến Quốc hội khóa XVI.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển trình bày tóm tắt về dự kiến chương trình Kỳ họp. (Ảnh: Như Ý)

Quốc hội dành 2,5 ngày để quyết định công tác tổ chức bộ máy nhân sự

Trình bày tóm tắt về dự kiến chương trình Kỳ họp, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết, Kỳ họp họp phiên trù bị chiều 5/4, khai mạc sáng 6/4, dự kiến bế mạc ngày 23/4 tại Nhà Quốc hội, Hà Nội. Dự kiến tổng thời gian làm việc của Kỳ họp khoảng 11 ngày, chia thành 2 đợt (đợt 1: từ ngày 6-12/4; đợt 2: từ ngày 20-23/4 và dự phòng ngày 24 và 25/4).

Theo dự kiến, tại Kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định: Công tác tổ chức bộ máy, nhân sự; 8 dự án luật, 1 nghị quyết quy phạm pháp luật; 5 nhóm nội dung về kinh tế xã hội, tài chính, ngân sách, giám sát và các vấn đề quan trọng khác; đồng thời, có 9 nhóm nội dung các cơ quan gửi báo cáo để đại biểu Quốc hội nghiên cứu. Trong số đó, Quốc hội sẽ dành khoảng 2,5 ngày làm việc để xem xét, quyết định về công tác tổ chức bộ máy nhân sự.

Đối với một số nội dung quan trọng, cấp bách cần trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Nhất để kịp thời triển khai ngay các nghị quyết, kết luận của cấp có thẩm quyền, hoặc để giải quyết ngay vấn đề cấp bách, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đề nghị Chính phủ chỉ đạo khẩn trương chuẩn bị hồ sơ theo đúng quy định, bảo đảm chất lượng và kịp thời gửi hồ sơ đến các cơ quan của Quốc hội để nghiên cứu, tổ chức thẩm tra; Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trong thời gian Quốc hội nghỉ giữa 2 đợt họp; trường hợp hồ sơ đủ điều kiện thì sẽ báo cáo Quốc hội để bổ sung vào đợt 2 của Kỳ họp.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển khẳng định, việc chuẩn bị Kỳ họp được tiến hành kỹ lưỡng. Ủy ban Thường vụ Quốc hội dành nhiều thời gian cho ý kiến về các nội dung. Văn phòng Quốc hội đã tăng cường công tác chỉ đạo, chủ động phối hợp với các cơ quan hữu quan, tích cực triển khai, rà soát, hoàn thiện để nâng cao hơn nữa chất lượng phục vụ Kỳ họp.

Tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng sẽ có bài phát biểu. Bên cạnh đó, tại Kỳ họp này, Quốc hội xem xét, quyết định về công tác tổ chức, nhân sự: Quyết định số Phó Chủ tịch Quốc hội và số Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo đề nghị của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa XV; bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch nước theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Đồng thời, quyết định cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI theo đề nghị của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV; bầu Thủ tướng Chính phủ theo đề nghị của Chủ tịch nước; bầu Phó Chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao theo đề nghị của Chủ tịch nước; quyết định cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI theo đề nghị của Thủ tướng Chính phủ; phê chuẩn đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao về việc bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm các Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ; phê chuẩn danh sách thành viên Hội đồng quốc phòng và an ninh theo đề nghị của Chủ tịch nước.

Đối với công tác lập pháp, Kỳ họp xem xét, thông qua 8 dự án luật và 1 nghị quyết, gồm: Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật Thủ đô (sửa đổi) (theo trình tự thủ tục rút gọn); Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế (theo trình tự thủ tục rút gọn).

Ngoài ra, Kỳ họp cũng xem xét, quyết định các vấn đề kinh tế-xã hội, tài chính, ngân sách, giám sát và các vấn đề quan trọng khác.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Quốc hội Tạ Thị Yên chia sẻ tại họp báo. (Ảnh: Như Ý)

Thực hiện bầu các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước

Tại họp báo, bà Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Quốc hội cho biết, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội sẽ thực hiện bầu, phê chuẩn số lượng lớn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Quốc hội sẽ bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước.

Quốc hội cũng phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm đối với các chức danh như Phó Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng, thành viên Chính phủ cùng một số chức danh khác thuộc thẩm quyền. Tổng thể số lượng nhân sự được Quốc hội bầu và phê chuẩn tại kỳ họp thứ nhất là 39 chức danh liên quan đến toàn bộ các vị trí lãnh đạo cấp cao của Nhà nước ở Trung ương và bảo đảm kiện toàn đồng bộ các thiết chế theo nhiệm kỳ mới. Đây là một trong những nội dung trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của kỳ họp thứ nhất.

“Việc kiện toàn này nhằm hoàn thành đầy đủ bộ máy lãnh đạo Nhà nước để tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn 2026-2031”, bà Tạ Thị Yên nêu rõ.

Trả lời báo chí về số lượng Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ sẽ được bầu/phê chuẩn tại kỳ họp thứ nhất, bà Tạ Thị Yên khẳng định, việc xác định số lượng các chức danh này đã được hiện trên cơ sở bám sát thực tiễn về tổ chức bộ máy và khối lượng công việc, nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Đồng thời, tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật, định hướng của Trung ương. Phương án cụ thể về số lượng các chức danh này đã được các cấp có thẩm quyền xem xét trong tổng thể đề án về tổ chức bộ máy và phương án nhân sự trình Quốc hội tại kỳ họp thứ nhất.

Quốc hội sẽ căn cứ vào yêu cầu thực tiễn, tính chất công việc trên nguyên tắc tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả để quyết định số lượng cho phù hợp. Tinh thần chung là đảm bảo bộ máy vừa ổn định, vừa có sự kế thừa, sự điều chỉnh hợp lý để đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

“Tại thời điểm này tôi chưa thể cung cấp con số cụ thể nhưng có thể khẳng định việc kiện toàn các chức danh Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ sẽ được Quốc hội xem xét, quyết định một cách thận trọng, toàn diện, đúng thẩm quyền để bộ máy vận hành hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của nhiệm kỳ mới”, bà Tạ Thị Yên nhấn mạnh.