Jesse Livermore và 5 bài học 'xương máu' trong đầu tư chứng khoán

Chân dung nhà đầu tư 'khét tiếng' Jesse Livermore. (Nguồn: MegaBot)

Huyền thoại sống trong thế giới đầu cơ

Jesse Livermore là một trong những thiên tài đầu tư có sức ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới. Vinh quang và cay đắng luôn gắn liền với số phận của các nhà đầu cơ. Ngay cả những nhà đầu cơ kiệt xuất nhất cũng không thể tránh khỏi điều đó. Jesse Livermore là một ví dụ.

Giới đầu tư đều biết đến ông như một nhà đầu tư liều lĩnh nhất trong thời đại bởi cách ông dám đầu cơ một lượng lớn cổ phiếu hoặc hàng hóa. Livermore đã đầu tư và sống theo đúng phương châm "Thà một phút huy hoàng rồi vụt tắt, còn hơn buồn le lói suốt trăm năm".

5 kinh nghiệm “xương máu” từ Livermore

Tin tưởng vào nhận định của chính mình

Sau hàng chục lần thất bại vì tin tưởng nhiều lời khuyên sai lầm/lừa đảo của người khác, Livermore đã đúc kết lại rằng: “Một người phải tin vào chính quan điểm của anh ta nếu anh ta muốn kiếm được tiền từ thị trường. Nếu tôi mua dựa trên lời khuyên của Smith, thì tôi cũng sẽ phải bán dựa trên lời khuyên của Smith. Nhỡ đâu Smith đột nhiên biến mất? Tôi hoàn toàn phụ thuộc vào anh ta. Chẳng có người nào có thể kiếm được số tiền lớn khi có một người khác bảo anh ta phải làm gì!”

Chờ đợi và hành động quyết đoán đúng lúc

Livermore cho rằng, bất kỳ nhà đầu tư cá nhân nào cũng chỉ nên giới hạn bản thân ở một số thương vụ, cụ thể hơn là một số cổ phiếu và một số ngành mà anh ta hiểu rõ – trái với tình trạng đầu cơ tràn lan ngành nghề của các nhà đầu cơ Việt Nam hiện nay.

Hơn nữa, ông khẳng định rằng chỉ có những kẻ ngốc (foolhardy) mới cố gắng thắng mọi “ván bài”, mọi lúc, mọi nơi. Ngược lại, những người thông minh sẽ kiếm được rất nhiều tiền từ việc chờ đợi và hành động quyết đoán đúng lúc.

Giữ thói quen ghi chú lại những thương vụ/cổ phiếu

Livermore nổi tiếng với những mẩu ghi chú giá cổ phiếu và các xu hướng tựa như các đồ thị bây giờ. Dù vậy, ông khuyên rằng các cá nhân nên tự xây dựng và duy trì một hệ thống ghi chú riêng để theo dõi và lưu lại nhận định của bản thân.

Biết điểm dừng và tận hưởng cuộc sống

Theo Livermore, hầu hết các tay đầu cơ đều không bao giờ thỏa mãn. Kiếm được 1 tỷ hôm nay dễ dàng, hôm sau anh ta sẽ đòi thêm nhiều tỷ nữa. Và cứ như thế, anh ta tựa như một con thiêu thân cờ bạc và sớm ra về trắng tay.

Ông khuyên rằng mỗi khi thắng lớn, cần rút ra ít nhất 50% lợi nhuận – cất vào tài khoản phong tỏa – và tận hưởng cuộc sống vì cuộc đời quá ngắn.

Hiểu rõ cái giá phải trả cho “trò chơi đầu cơ”

Câu mở đầu quyển sách của Livermore đã trở nên kinh điển trong tâm trí của bất kỳ cá nhân nào: “Trò chơi đầu cơ là một trong những trò chơi chính thức thú vị nhất trên thế giới. Tuy nhiên, đây không phải là trò chơi cho những kẻ cứng đầu, những kẻ lười suy nghĩ, những kẻ không biết kiểm soát cảm xúc hay những kẻ muốn giàu nhanh. Bọn họ sẽ chết trong nghèo khó.”

Suy cho cùng, những thất bại của Livermore hầu hết đến từ việc thiếu kỷ luật và từ bỏ các nguyên tắc của bản thân ông. Song, các nhà đầu tư đều có thể học được cách kiên nhẫn, ghi chép, kỷ luật và cẩn trọng với các lời khuyên trên thị trường mà Livermore đã mắc phải.

Lời cuối, như ngài Benjamin Graham đã dặn dò: "Nếu phải đầu cơ, hãy làm thế với con mắt mở to, ­­­bởi vì sớm muộn gì bạn cũng sẽ thua lỗ. Do đó, những cá nhân hiểu được chân lý này cần phải tách bạch giữa tài khoản đầu cơ và đầu tư và chỉ dành tối đa từ 5% – 10% chỉ để 'lấy cảm giác' thú vị từ nó mà thôi".

Trên đây là 5 bài học cơ bản nhưng cũng đặc biệt hữu ích khi tham gia đầu tư chứng khoán. Để có được ‘’trái ngọt’’ mỗi nhà đầu tư cần chủ động trang bị kiến thức, lên chiến lược đầu tư phù hợp và tin tưởng vào nhận định của chính mình. Ngoài ra, sự kiên trì, tính kỷ luật và biết điểm dừng để kiềm chế lòng tham cũng vô cùng quan trọng.