Lịch sử cái đẹp là cuốn bách khoa đồ sộ với hơn 200 bức tranh và tiểu hoạ, hơn 50 tác phẩm điêu khắc, bình gốm cùng rất nhiều hình ảnh tái hiện các công trình kiến trúc, khảo cổ, nghệ thuật thời trang.
Độc giả còn bắt gặp một khối lượng lớn những bài luận của Eco, các trích dẫn tác phẩm văn học, nghị luận, triết học, âm nhạc và khoa học với nỗ lực kiến giải phạm trù cái đẹp đa diện nhất.
 |
| Cuốn sách được phát hành tại Việt Nam vào tháng 12/2022. (Nguồn: Nhã Nam) |
Hiếm có một cuốn sách nào có thể cắt nghĩa được phạm trù cái đẹp tỉ mỉ và cẩn trọng như công trình của Umberto Eco. Từ những câu chữ đầu tiên, ông đã đặt cho độc giả của mình một câu hỏi: Liệu cái đẹp và cái tốt có phải là một?
Đành rằng giữa đẹp và tốt tồn tại một mối liên hệ chặt chẽ trong nhiều thời kỳ lịch sử khác nhau của con người, nhưng hai khái niệm này lại không thực sự đồng nghĩa. Hay nói cách khác, yốt là những điều chúng ta muốn có cho bản thân, trong khi đẹp là không mang trong mình sự tư hữu đó.
Đi ngược lại những khuôn mẫu cơ bản nhất của con người cho rằng cái đẹp có liên quan mật thiết đến nghệ thuật, thậm chí nghệ thuật đại diện cho cái đẹp, Umberto Eco khẳng định mối quan hệ này “hoàn toàn không hiển nhiên như chúng ta nghĩ”.
Dù vậy, lý do cuốn sách lại sử dụng phần lớn dẫn chứng minh họa là các tác phẩm nghệ thuật là bởi trong nhiều thế kỷ qua, chính các nghệ sĩ, nhà thơ, tiểu thuyết gia là những người nói cho chúng ta biết cái gì được họ coi là đẹp, và họ cũng để lại dẫn chứng về chúng.
Cái đẹp chưa bao giờ là tuyệt đối và bất biến, mà mang nhiều diện mạo khác nhau tùy thời kỳ lịch sử và tùy quốc gia. Điều này được áp dụng không chỉ cho cái đẹp hình thể (của đàn ông, phụ nữ hay phong cảnh thiên nhiên), mà cả cái đẹp tâm linh, ý niệm, Đấng cứu thế hay thần thánh.
Bởi vậy, theo dòng thời gian, cuốn bách khoa thư của Umberto Eco sẽ đưa độc giả đi từ thời Hy Lạp cổ đại tới tận ngày nay, để hé mở cánh cửa của sự đẹp dưới quan điểm của thời đại.
Các phần còn lại của cuốn bách khoa thư được Umberto Eco dành cho ba giai đoạn quan trọng: thế kỷ XVII, thế kỷ XIX và thế kỷ XX.
Thế kỷ XVIII đánh dấu sự đổi mới của chủ nghĩa cổ điển và tân cổ điển, thể hiện rõ ràng nhất trong các tác phẩm hội họa hay kiến trúc.
Nhắc đến cái đẹp của thế kỷ XIX, tác giả đi sâu vào cái đẹp lãng mạn trong chủ nghĩa lãng mạn, cái đẹp trong tôn giáo và những cái đẹp mới.
Chuyển giao giữa thế kỷ XIX và thế kỷ XX, lịch sử ghi nhận những đối tượng đẹp mới mẻ và đột phá hơn, có thể kể đến là cái đẹp từ sắt và thuỷ tinh (như Tháp Eiffel ở Paris hay Toà nhà pha lê của Joseph Paxton), nghệ thuật Deco.
Umberto Eco cũng chỉ rõ một vấn đề của thời đại để độc giả của mình tự vấn: từ thế kỷ XX, dễ nhận thấy rằng thế giới đang chuyển mình để trở thành một nơi bị chi phối hoàn toàn bởi giá trị trao đổi.
Đồ vật phải “ngon-bổ-rẻ” và được sản xuất hàng loạt, đồng nghĩa với việc cái đẹp mới có thể được tái tạo dễ dàng, nhưng cũng mang tính tạm thời và dễ hư hỏng. Liệu tính chất sản xuất hàng loạt có phải là số phận của cái đẹp trong thời đại tái tạo kỹ thuật của nghệ thuật?
| Umberto Eco (1932 - 2016) là nhà văn, nhà lý luận, triết gia, nhà ký hiệu học lừng danh, đồng thời từng là biên tập viên các chương trình văn hóa của Đài Truyền hình Quốc gia Italy (RAI), bình luận viên tờ báo lớn nhất nước Ý L'Espresso, giáo sư ký hiệu học của Đại học Bologne, giảng viên mỹ học và văn hóa học tại các trường đại học Milano, Firenze, Turino kiêm tiến sĩ danh dự của nhiều trường đại học. Tờ Los Angeles Times đánh giá ông "là một trong những nhà tư tưởng có ảnh hưởng lớn nhất thời đại chúng ta". Umberto Eco chiếm một vị trí đặc biệt trong nền văn học và lý luận đương đại. Ông nghiên cứu nhiều lĩnh vực: ký hiệu học, triết học, mỹ học, văn học, phê bình văn học, dịch thuật, phê bình dịch thuật và là giáo sư ký hiệu học của trường đại học Bologna, ngôi trường lâu đời nhất châu Âu và châu Mỹ. Ông tham gia giảng dạy và thuyết trình tại nhiều trường đại học danh tiếng như Yale, Columbia, Cambridge, Oxford và Harvard. Tên tuổi của Eco gắn liền với cuốn tiểu thuyết đầu tay “Tên của đóa hồng” - xuất bản lần đầu năm 1980, đã trở nên nổi tiếng toàn cầu và được dịch sang 47 ngôn ngữ, bán được hơn năm mươi triệu bản. |
| Bảo tàng lịch sử quân sự Việt Nam tổ chức triển lãm 'Điện Biên Phủ trên không - Bước ngoặt lịch sử' Hơn 200 tài liệu, hình ảnh, hiện vật tiêu biểu phản ánh tầm vóc, ý nghĩa thời đại và giá trị lịch sử của chiến ... |
| Điểm hẹn mùa Xuân của họa sĩ Văn Dương Thành Họa sĩ Văn Dương Thành vừa khai mạc triển lãm cá nhân lần thứ 100 tại Hà Nội mang tên “Spring Sun”, chào đón Giáng ... |
| 'Nhớ Barbara': Câu chuyện nhiếp ảnh gia Pháp muốn chia sẻ tại Việt Nam Chiều 14/12, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với nhiếp ảnh gia và quay phim tư liệu Maureen Ragoucy tổ chức khai mạc ... |
| Vẻ đẹp đáng kinh ngạc của 5 công viên địa chất phủ màu cầu vồng đẹp nhất thế giới Dù đường đi hiểm trở, gian nan nhưng những ngọn núi ở độ cao hàng nghìn mét này vẫn thu hút đông đảo du khách ... |
| Diện mạo xinh đẹp và nổi bật của dàn người đẹp 'Nóng cùng World Cup 2022' VTV chuẩn bị có sự kỹ lưỡng các chương trình bên lề World Cup 2022 nhằm hâm nóng bầu không khí ngày hội bóng đá ... |
