Khám phá Thánh địa Mỹ Sơn-Dấu ấn Chăm Pa giữa lòng xứ Quảng
Nguyễn Hồng
10:05 | 31/07/2023
Là Di sản lịch sử nổi tiếng ở Quảng Nam, Thánh địa Mỹ Sơn là quần thể kiến trúc gồm nhiều đền đài Chăm Pa vô cùng độc đáo và thu hút khách du lịch cả trong và ngoài nước.
Thánh địa Mỹ Sơn thuộc xã Duy Phú (huyện Duy Xuyên, Quảng Nam) cách thành phố Đà Nẵng khoảng 70 km và cách quốc lộ 1A khoảng 30 km về hướng Tây và nằm lọt trong một thung lũng có đường kính rộng khoảng 2 km, bao quanh là đồi núi trùng điệp.
Di tích gồm hơn 70 ngôi đền được chạm khắc tinh xảo, cầu kỳ mang nhiều dòng chữ quan trọng bằng tiếng Phạn và tiếng Chăm. Nơi đây từng bị lãng quên trong một thời gian dài, sau đó được phát hiện vào năm 1885 và được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới vào năm 1995.
Các đền tháp tại khu Di tích ảnh hưởng lớn bởi phong cách Ấn Độ gồm một tháp chính và nhiều tháp phụ bao bọc xung quanh. Cấu trúc đền tháp gồm các phần chính là đế tháp, thân tháp và đỉnh tháp. Toàn bộ đền tháp đều quay mặt về hướng Đông - hướng mặt trời mọc và được xem là nơi thần linh trú ngụ. Nơi đây từng là nơi tổ chức cúng tế của vương triều Chăm Pa cũng như là lăng mộ của các vị vua Chăm Pa hay hoàng thân, quốc thích.
Cấu trúc các đền tháp đều có hình tứ giác, mái tháp gồm nhiều tầng tháp chồng lên nhau, trên đặc dưới rỗng, càng lên cao càng nhỏ dần tạo dáng cao vút. Những ngôi đền, tháp tại Mỹ Sơn được xây bằng gạch nung, với các cột đá và được trang trí phù điêu bằng đá sa thạch.
Đến nay, vẫn chưa có một công trình nào nghiên cứu được kỹ năng nung gạch và gọi tên được chất kết dính mà người Chăm cổ dùng để xây nên những khối tháp không một mạch vữa mà trường tồn hàng ngàn năm giữa núi rừng khắc nghiệt.
Trải qua những thăng trầm lịch sử và biến động vật chất, thiên tai và chiến tranh, Thánh địa Mỹ Sơn vẫn còn dấu vết nền móng của 70 tòa thánh, lâu đài và đền tháp; trong đó còn khoảng 20 đền tháp phần nào còn nhận ra hình dạng và kiến trúc.
Mang một vẻ đẹp cổ kính hoang sơ và ấn tượng, Thánh địa Mỹ Sơn là một trong những điểm du lịch độc đáo nhất của tỉnh Quảng Nam, thu hút hàng ngàn du khách từ trong và ngoài nước ghé thăm mỗi năm.
Theo số liệu của Ban quản lý Di sản Văn hóa Mỹ Sơn, trong năm 2022, khách nước ngoài đến Thánh địa Mỹ Sơn đạt gần 67 nghìn lượt, chỉ bằng 25% so với trước dịch (năm 2019) nhưng khách nước ngoài có dấu hiệu phục hồi. 6 tháng đầu năm 2023, lượng khách nước ngoài thăm Thánh địa Mỹ Sơn đã tăng gần gấp 2 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Ấn tượng trước vẻ đẹp của Di tích, Borbala Banya (du khách mặc váy đỏ), nữ du khách đến từ Hungary chia sẻ về lý do để cô đến tham quan và tìm hiểu về văn hoá, con người đất nước Việt Nam là nhờ thầy giáo của mìnhminh-nhà nhân chủng học từng sống 1,5 năm ở Việt Nam.
“Thầy giáo tôi đã chia sẻ rất nhiều về đất nước và con người cũng như văn hoá của Việt Nam trong thời gian sống tại đây. Chính những điều đó đã truyền cảm hứng cho tôi tìm hiểu sâu hơn về đất nước của các bạn. Và chính là lý do vì sao tôi có mặt tại Thánh địa Mỹ Sơn ngày hôm nay”, cô cho hay.
Borbala Banya nhiều lần dùng từ ‘tuyệt vời’ khi chia sẻ cảm nhận về nơi đây. Cô chia sẻ thêm, chính nét cổ kính, khác biệt, cùng lối kiến trúc độc đáo của Thánh địa Mỹ Sơn đã gây ấn tượng mạnh và khiến cô như lạc vào một xứ sở nào đó.
Sau hơn 20 năm được vinh danh, công tác quản lý, bảo tồn Mỹ Sơn đã đạt được những kết quả quan trọng. Di sản đã tiếp nhận, hợp tác với các tổ chức, đơn vị và cá nhân trong và ngoài nước nhằm hợp tác Bảo tồn, phát huy giá trị Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn gắn với phát triển du lịch bền vững.
Thời gian tới, Quảng Nam nói chung và Ban Quản lý Di sản Văn hoá thế giới Mỹ Sơn nói riêng sẽ tiếp tục hợp tác trùng tu, tôn tạo khu Di tích, cùng với đó, tăng cường kết nối với các điểm đến khác để xây dựng và phát triển các loại hình du lịch, nâng cao chất lượng và giá trị của Di sản.
Lượng khách quốc tế gia tăng mạnh đã giúp cán cân thu - chi du lịch của Malaysia cải thiện rõ rệt, dù chi tiêu của người dân ra nước ngoài cũng tăng theo.
Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII tiếp tục được tổ chức, khẳng định vị thế là giải thưởng cấp quốc gia trong lĩnh vực xuất bản sau bảy năm triển khai.
“Đây là những đứa con của tôi”, thiền sư Ajahn Brahm nói như vậy tại đường sách TP. Hồ Chí Minh chiều 4/2, khiến cả khán đài lặng đi trong một khoảnh khắc.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính nhấn mạnh vai trò của văn hóa như sức mạnh nội sinh, nền tảng tinh thần và động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
