Khí đốt Nga khiến mô hình kinh tế châu Âu 'trật nhịp', EU đang rót tiền vào Điện Kremlin?

Linh Chi
Hơn một năm qua, dù đã dần "buông tay" khí đốt tự nhiên, nhưng châu Âu vẫn "say sưa" mua LNG Nga và đóng góp hàng tỷ Euro doanh thu cho Điện Kremlin.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Khí đốt Nga
Năm 2022, thiếu khí đốt Nga nhưng châu Âu đã vượt khủng hoảng năng lượng toàn diện. (Nguồn: Getty Images)

Thị trường khí đốt dễ bị tổn thương

Trong hơn 50 năm, Nga là nhà cung cấp khí đốt tự nhiên đáng tin cậy cho châu Âu. Đất nước này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy mô hình kinh doanh dựa trên xuất khẩu và năng lượng giá rẻ của châu Âu. Mô hình này đã "trật nhịp" khi Moscow tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào tháng 2/2022.

Chiến dịch quân sự đặc biệt kéo theo một loạt lệnh trừng phạt chưa từng có của phương Tây đối với Nga và khí đốt tự nhiên đã được miễn trừ khỏi bất kỳ lệnh trừng phạt chính thức nào.

Moscow đã đáp lại sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu (EU) dành cho Ukraine bằng cách thắt chặt nguồn cung cấp khí đốt cho khối 27 thành viên. "Gã khổng lồ" năng lượng Gazprom, thuộc sở hữu nhà nước Nga, đã cắt dòng chảy khí đốt qua Nord Stream 1 (Dòng chảy phương Bắc 1). Đây là đường ống khí đốt lớn nhất của Nga tới châu Âu.

Tin liên quan
Loạt ngân hàng Trung Quốc Loạt ngân hàng Trung Quốc 'đổ' vốn vào Nga, vị thế của Nhân dân tệ tại Moscow giờ đã khác

Đến tháng 9/2022, đường ống Dòng chảy phương Bắc 1 và 2 đều bị hư hại nghiêm trọng do các vụ nổ và đến thời điểm hiện tại vẫn chưa rõ nguyên nhân.

Sự thiếu hụt khí đốt đã đẩy châu Âu vào một cuộc khủng hoảng chưa từng có tiền lệ. Tháng 8/2022, giá khí đốt ở châu Âu đã tăng lên mức cao kỷ lục trên 343 Euro (tương đương 371 USD) mỗi megawatt giờ.

Tuy nhiên, châu Âu đã vượt cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện nhờ mùa Đông ấm hơn bình thường, mức tiêu thụ khí đốt giảm và nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhiều hơn từ khắp nơi trên thế giới.

Dù vậy, không thể phủ nhận, sự biến động của thị trường khí đốt đã buộc những ngành sử dụng nhiều năng lượng như hóa chất, phân bón và giấy phải đóng cửa các nhà máy hoặc cắt giảm sản xuất.

Tại Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu - sản xuất trong các lĩnh vực sử dụng nhiều năng lượng đã giảm gần 20% so với mức trước chiến dịch quân sự.

Giá năng lượng cao đã làm tổn hại đến khả năng cạnh tranh quốc tế của Đức. Theo báo cáo gần đây của Phòng thương mại và công nghiệp Đức, gần 1/3 các nhà sản xuất nước này đang xem xét hoặc đang thực hiện kế hoạch di dời ra nước ngoài vì chi phí năng lượng trong nước cao.

Bên cạnh đó, dù giá khí đốt đã giảm mạnh trong năm qua, nhưng giá vẫn giao dịch ở mức 35 Euro mỗi megawatt giờ - cao hơn nhiều so với mức đã thấy trong những năm trước.

Hiện tại, dự trữ khí đốt tự nhiên của châu Âu đã đầy hơn 90%, vượt xa mục tiêu ngày 1/11 của EU. Khu vực này đã thay thế phần lớn nguồn cung cấp khí đốt bị mất của Nga bằng khí đốt từ Mỹ, Na Uy và Qatar. Dù vậy, thị trường khí đốt vẫn dễ bị tổn thương trong mùa Đông tới do nhu cầu sưởi ấm cao hơn có thể khiến lượng hàng tồn kho nhanh chóng cạn kiệt.

Nga mất vị thế

Các chuyên gia cho rằng, đối với Nga - quốc gia từng vận chuyển 2/3 lượng khí đốt xuất khẩu sang châu Âu - quyết định đóng cửa Dòng chảy phương Bắc có thể gây ra tác động ngược chiều.

Xuất khẩu khí đốt của Nga qua đường ống tới châu Âu đã giảm gần 60% xuống 62 tỷ m³ (bcm) vào năm 2022, khiến Gazprom phải cắt giảm 1/5 sản lượng.

Ông Simone Tagliapietra, chuyên gia năng lượng tại Viện nghiên cứu Bruegel ở Brussels (Bỉ) nhận định: “Nga đã mất vị thế là nhà xuất khẩu khí đốt lớn trên thế giới".

Khác với dầu, khí đốt có ít có khả năng tìm kiếm thị trường thay thế hơn bởi việc vận chuyển khó khăn và cần đầu tư lớn vào các đường ống.

Với phần lớn cơ sở hạ tầng xuất khẩu khí đốt được thiết kế để phục vụ khách hàng châu Âu, Nga gặp khó khăn trong việc chuyển hướng khí đốt sang Trung Quốc và các khách hàng khác ở phương Đông.

Theo Bộ Tài chính Nga, trong 5 tháng đầu năm 2023, doanh thu từ khí đốt đã giảm gần 45% xuống còn 710 tỷ Ruble (tương đương 6,8 tỷ Euro, 7,4 tỷ USD) so với cùng kỳ năm ngoái. Quý II/2023, Gazprom báo lỗ 18,6 tỷ Ruble do dòng chảy khí đốt sang châu Âu giảm.

Nhà phân tích năng lượng Mikhail Krutikhin nhận thấy, Moscow coi Bắc Kinh là giải pháp thay thế cho thị trường châu Âu rộng lớn. Nhưng điều đó đòi hỏi nước này phải xây dựng các đường ống mới để bổ sung cho đường ống Sức mạnh Siberia hiện có.

Ông nêu quan điểm: “Nếu Nga có kế hoạch xây dựng đường ống dẫn sang Trung Quốc với công suất tương đương với các đường ống dẫn vào châu Âu, đất nước này có thể sẽ phải chờ vài thập niên".

Khí đốt Nga
Khủng hoảng năng lượng ở châu Âu. Tàu chở LNG. (Nguồn: istock)

Châu Âu "say sưa" với LNG Nga

Các chuyên gia cũng nhận thấy, một nghịch lý đang xảy ra tại châu Âu. Đó là dù đã dần "buông tay" khí đốt tự nhiên, nhưng khu vực này vẫn "say sưa" mua LNG của Nga.

Trong 7 tháng đầu năm 2023, EU đã mua 21,6 triệu m3 LNG từ Nga. Lượng LNG này chiếm 16% tổng LNG EU nhập vào và đưa Nga thành nhà cung cấp LNG cho châu Âu lớn thứ hai, sau Mỹ.

Lượng LNG nhập khẩu trên cao hơn 40% so với cùng kỳ năm 2021, thời điểm trước khi chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine bắt đầu.

Financial Times đánh giá, mức tăng nói trên được xem là rất cao, khi tỉ lệ tăng trung bình cả thế giới trong khoảng thời gian trên chỉ là 6%.

Hiện tại, châu Âu đang tích cực đóng góp hàng tỷ Euro cho Điện Kremlin. 7 tháng đầu năm 2023, Nga thu về 5,29 tỷ Euro (tương đương 5,77 tỷ USD) nhờ bán LNG cho các nước EU.

Trong đó, Bỉ và Tây Ban Nha lần lượt là nước nhập LNG của Nga nhiều thứ hai và thứ ba, chỉ xếp sau Trung Quốc.

Việc EU tăng nhập khẩu LNG Nga đã làm suy yếu kế hoạch của khối về việc trở nên độc lập khỏi tất cả các nhiên liệu hóa thạch của nước này vào năm 2027.

Đầu năm nay, Ủy viên năng lượng của EU Kadri Simson đã kêu gọi các doanh nghiệp trong khu vực hạn chế ký hợp đồng mới với các nhà cung cấp LNG Nga. Các quốc gia như Hà Lan và Tây Ban Nha đang thực hiện các bước để ngừng mua mặt hàng này.

Nhưng theo các chuyên gia, nếu không có bất kỳ lệnh trừng phạt nào thì việc loại bỏ khí đốt của Nga vĩnh viễn sẽ phải mất thêm thời gian.

Châu Âu chưa 'chốt đơn' trừng phạt khí đốt Nga, Gazprom 'cháy túi' vì mất khách hàng lớn nhất

Châu Âu chưa 'chốt đơn' trừng phạt khí đốt Nga, Gazprom 'cháy túi' vì mất khách hàng lớn nhất

Simon Kardash, nghiên cứu viên chính sách cao cấp của Hội đồng quan hệ đối ngoại châu Âu nhận định, trong khi các quốc gia ...

Châu Âu: Giá dầu đang trở lại đỉnh cao, các đại gia dầu mỏ có lý do 'ngoảnh mặt làm ngơ' với cam kết khí hậu

Châu Âu: Giá dầu đang trở lại đỉnh cao, các đại gia dầu mỏ có lý do 'ngoảnh mặt làm ngơ' với cam kết khí hậu

Khủng hoảng năng lượng và hậu quả của cuộc xung đột Nga-Ukraine đã khiến giá dầu mỏ và khí đốt bùng nổ. Chỉ riêng năm ...

Châu Âu 'vô tình' được giải cứu khỏi cuộc khủng hoảng khí đốt?

Châu Âu 'vô tình' được giải cứu khỏi cuộc khủng hoảng khí đốt?

Theo bình luận viên Javier Blas của Bloomberg mới đây, cuộc khủng hoảng trong sản xuất công nghiệp đã trở thành "đồng minh mạnh mẽ" ...

Nga ngừng cung cấp khí đốt qua Ukraine; Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ hưởng lợi; Hungary chỉ trích trừng phạt Moscow

Nga ngừng cung cấp khí đốt qua Ukraine; Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ hưởng lợi; Hungary chỉ trích trừng phạt Moscow

Ngày 30/8, Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto cho rằng, khi Nga ngừng cung cấp khí đốt qua Ukraine từ năm 2024, vai trò của tuyến ...

Áo cần Nga để đảm bảo an ninh năng lượng, khí đốt Moscow 'nườm nượp' sang Ankara

Áo cần Nga để đảm bảo an ninh năng lượng, khí đốt Moscow 'nườm nượp' sang Ankara

Ngày 4/9, phát biểu trên kênh truyền hình ORF, Thủ tướng Áo Karl Nehammer nhấn mạnh, việc mua khí đốt của Nga là điều không ...

(theo DW)

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng năng lượng

Đọc thêm

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC.
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động