Khu vực đền Preah Vihear: Càng nên đối thoại

Campuchia: Tai nạn đáng tiếc

Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Campuchia Hor Nam Hong nói: “Chúng tôi xem vụ việc như một tai nạn giữa các binh lính và không phải là một cuộc xâm chiếm của Thái Lan”. Ông Hor Nam Hong cho biết một cuộc họp được sắp xếp giữa hai nước bàn về tranh chấp biên giới diễn ra vào ngày 16/10 và đánh giá đây là một tín hiệu tốt.

Ngay sau cuộc hội đàm hôm 13/10 giữa hai Ngoại trưởng không đạt được thỏa thuận, Thủ tướng Campuchia Hun Sen đã ra tối hậu thư yêu cầu Thái Lan rút quân đội khỏi khu vực biên giới đang tranh chấp giữa hai nước trong vòng 24 giờ. Đồng thời, ông cũng cảnh báo hai nước sẽ lâm vào một “cuộc xung đột vũ trang quy mô lớn” nếu phía Thái Lan không rút quân đúng hạn chót. Cùng với tuyên bố này, Thủ tướng Hun Sen cho biết ông sẽ gặp Thủ tướng Thái Lan Somchai trong thời gian sớm nhất có thể để bàn giải pháp tháo ngòi nổ quan hệ căng thẳng giữa hai nước.

Tuy nhiên, nguồn tin địa phương ngày 15/10 cho biết Thái Lan ngày 14/10 đã “phớt lờ” tối hậu thư của Phnom Penh yêu cầu quân đội nước này rời khỏi khu vực biên giới tranh chấp gần khu đền Preah Vihear, đồng thời tố cáo Campuchia gài thêm nhiều mìn ở khu vực này. Thời hạn trong tối hậu thư của Thủ tướng Hun Sen đã qua mà quân đội Thái Lan không có dấu hiệu suy chuyển. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến vụ xung đột.

Thái Lan: Trở lại bình thường

Chiều 15/10, chỉ mấy tiếng sau khi xảy ra giao tranh giữa quân đội hai bên, Thủ tướng Thái Lan Somchai cho biết tình hình tại khu vực tranh chấp với Campuchia đã trở lại bình thường.

Phát biểu với báo giới tại Thủ đô Bangkok, ông Somchai cho biết, đây chỉ là một cuộc giao tranh “quy mô nhỏ” và hiện đã lắng xuống. Ông khẳng định, binh sĩ Thái Lan không nổ súng trước và cho biết ngay trong tối 15/10, Bộ Ngoại giao Thái Lan trao cho quan chức ngoại giao Campuchia bản tóm lược diễn biến cuộc giao tranh trên.

Đây được coi là phản ứng mềm mỏng hơn nhiều so với thái độ cứng rắn trước đó của Bangkok. Bởi trước khi diễn ra giao tranh ngày 15/10, đáp lại tối hậu thư của Thủ tướng Hun Sen, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Thái Lan Tharit Charungvat cũng lập tức gửi thông điệp cảnh báo mạnh mẽ tới Campuchia, trong đó có đoạn: “Nếu Campuchia dùng biện pháp vũ lực như tối hậu thư đã đưa ra thì Thái Lan sẽ thực hiện quyền tự vệ để bảo vệ an toàn cho cá nhân, chủ quyền và lãnh thổ đất nước”.

Nỗ lực của nhiều bên

Trong cuộc gặp “khẩn cấp” với các nhà ngoại giao ASEAN tại Thái Lan chiều 14/10, Thủ tướng Somchai tuyên bố Bangkok sẽ tiếp tục chủ trương dùng biện pháp hòa bình để giải quyết vấn đề tranh chấp biên giới với Campuchia. Ông cũng khẳng định quan hệ giữa hai nước vẫn thân thiện và tốt đẹp.

Phản ứng quan trọng tiếp theo là việc Tổng thống Indonesia Yudhoyono Susilo đã điện đàm với Thủ tướng Campuchia và Thủ tướng Thái Lan, kêu gọi hai bên kiềm chế sử dụng vũ lực. Thủ tướng Hunsen đã bày tỏ sẵn sàng giải quyết hòa bình thông qua đối thoại song phương với Thái Lan. Tổng thống Yudhoyono cho biết Jakarta sẽ tiếp tục theo dõi vấn đề này vì Indonesia là nước thành viên sáng lập ASEAN và đây là vấn đề của hai nước thành viên ASEAN.

Ngay trước khi diễn ra giao tranh, chuyện tranh chấp Campuchia và Thái Lan đang ở đỉnh điểm căng thẳng cũng là nội dung bàn thảo chính giữa Ngoại trưởng Indonesia Hassan với Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan. Theo đó, ông Surin khẳng định mong muốn Indonesia đóng vai trò tích cực hơn trong việc ngăn chặn xung đột quân sự trong khu vực và thúc đẩy đối thoại song phương.

Tranh chấp giữa hai nước tại khu vực đền cổ Preah Vihear bùng phát từ giữa tháng 7 đến nay, sau khi UNESCO công nhận địa danh này là di sản văn hoá thế giới ngày 8/7/2008.

Gia Hân