Khủng hoảng S-400 và F-35 đẩy mối quan hệ Mỹ - Thổ đến bờ vực

Trường Phan
TGVN. Mối quan hệ đồng minh Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ toàn diện nếu các nỗ lực đối thoại giữa các bên không đạt được tiếng nói chung, cũng như Ankara tiếp tục triển khai công nghệ tên lửa S-400 của Nga (được cho là đối thủ của tiêm kích F-35) trong quân đội nước này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Thổ Nhĩ Kỳ quyết mua S-400, Mỹ dừng chương trình bàn giao máy bay tiêm kích F-35
Hệ thống phòng không S-400 của Nga "đắt hàng"
khung hoang s 400 va f 35 day moi quan he my tho ben bo vuc tan vo
Tên lửa S-400 được cho là kì phùng địch thủ của máy bay F35 hiện nay. (Nguồn: International Interest)

Lầu Năm Góc "mệt mỏi" vì S-400

Theo hãng thông tấn Nga TASS, quân đội Nga trong tuần này đã tiến hành các cuộc tập trận bắn đạn thật cho các hệ thống tên lửa đất đối không S-400 miền Nam Astrakhan. Được biết, Nga sử dụng các loại máy bay tàng hình mang tên lửa Strizh-M, Favorit Kaban và tên lửa mục tiêu tầm thấp Armavir để tạo môi trường huấn luyện chiến đấu giả định, đặc biệt mô phỏng các cuộc tấn công của tiêm kích F-35. Kết quả là, tất cả các mục tiêu được chỉ định đều bị bắn hạ một cách tinh nhạy theo yêu cầu kiểm tra.

S-400 Triumf là hệ thống tên lửa đất đối không tầm xa hiện đại nhất có thể phát hiện và tiêu diệt máy bay, tên lửa hành trình và đạn đạo tấn công các mục tiêu ở phạm vi lên đến 400km, gấp 6 lần tốc độ ánh sáng, độ cao 30.000m và cũng có thể phóng siêu tên lửa đánh chặn 40N6.

S-400 cũng được cho là hệ thống phòng thủ duy nhất có khả năng đối đầu với máy bay chiến đấu tàng hình F-35 do Mỹ sản xuất. Những chiếc F-35 được thiết kế với công nghệ tàng hình phức tạp như sơn hấp thụ radar, vật liệu và các đường góc cạnh của thân máy bay, giúp chúng giảm nhiệt, xóa dấu vết và phát xạ điện từ để trốn tránh hệ thống radar.

Được cho là khắc tinh của của F35, tên lửa S-400 có khả năng xác định và theo dõi máy bay tàng hình và mục tiêu siêu thanh, cũng như có thể gần như vô hiệu hóa các tính năng nổi bật nhất của F-35. Đó là một trong những lý do khiến Mỹ đứng ngồi không yên khi Tổng thống Nga Vladimir Putin xuất khẩu rộng rãi S-400. Mỹ thậm chí đã áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với các nước mua hệ thống phòng thủ này, trong đó bao gồm cả đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ.

Mong manh liên minh Mỹ-Thổ-NATO

Sau khi Mỹ thẳng tay gạt bỏ Thổ Nhĩ Kỳ tham gia vào “Chương trình máy bay chiến đấu F-35” vì đã mua hệ thống tên lửa S-400 chiến lược của Nga, Quốc hội Mỹ dự đoán sẽ tiến hành các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với Ankara. Tất cả những đòn trừng phạt này sẽ đẩy mối quan hệ liên minh Mỹ-Thổ đến bờ vực. Điều đó càng làm cho Mỹ và phương Tây lo ngại rằng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ “dứt khoát quay lưng” với NATO để theo đuổi các mối quan hệ đối tác thay thế.

khung hoang s 400 va f 35 day moi quan he my tho ben bo vuc tan vo
Các chiến thuật của F-35 có thể bị bắt bài nếu triển khai chung với tên lửa S-400 trên bầu trời Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: International Interest)

Giới chuyên gia nhận định, mặc dù thỏa thuận quân sự mang tính “chọc ngoáy” như S-400 có thể coi là tín hiệu báo trước cho sự ra đời một liên minh nồng ấm Nga-Thổ sắp tới, thế nhưng kể từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay, Ankara luôn đứng bên kia chiến tuyến đối nghịch với Nga rõ nét trong các cuộc chiến ở Syria, Libya, thậm chí cả xung đột Azerbaijan và Armenia.

Vậy nên, nhiều ý kiến cho rằng, mối quan hệ Mỹ-Thổ vẫn còn nhiều cơ hội hàn gắn thông qua các thỏa thuận từ các hoạt động đối ngoại. Cụ thể, trước mắt, là các bên tăng cường tham gia vào các dự án đối thoại liên minh Mỹ-Thổ-NATO giữa viện Carnegie Europe từ phía Mỹ và Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại và Kinh tế (EDAM) của Thổ Nhĩ Kỳ phối hợp tổ chức.

Cái giá của S-400 có quá đắt với Thổ?

Từ quan điểm quân sự, hành động mua sắm tên lửa S-400 của Ankara sẽ gây ra những trở ngại kỹ thuật tối kỵ đối với việc vận hành các vũ khí quân sư của Mỹ-NATO, cụ thể là hoạt động của máy bay chiến đấu tàng hình F-35 trong không phận Thổ Nhĩ Kỳ.

Thời điểm hiện tại và trong tương lai, có thể Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không trực tiếp tham gia vào các hoạt động bảo trì sơ cấp hệ thống tên lửa S-400, vì Nga vẫn chưa chuyển giao công nghệ và các thuật toán vận hành, cũng như bản thiết kế của S-400 cho Ankara quản lí.

Từ đây dấy lên e ngại rằng trong trường hợp chuyển giao công nghệ và thỏa thuận hợp tác toàn diện về tên lửa S-400 không thành công, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ khó lòng kiểm soát hệ thống SAM chiến lược của Nga trên đất của mình. Thậm chí đã xuất hiện nghi vấn rằng liệu hệ thống này có phải là “gián điệp” ngầm chuyển các thông tin tình báo quân sự của NATO cho Moscow hay không. Điều này được giới quân sự Mỹ đánh giá là mối nguy hại khủng khiếp cho các hạm đội Mỹ trên khắp toàn cầu.

Mặc dù Ankara đã nhiều lần kêu gọi thành lập một ủy ban chung để đảm bảo an ninh cho dữ liệu F-35, nhưng trớ trêu thay, nước này lại sẵn sàng thử nghiệm các cảm biến của S-400 (có thể là hệ thống nhận dạng đồng minh- kẻ thù IFF hoặc hệ thống gây mù radar) trên các máy bay F-16 và F-4 do Mỹ sản xuất, vốn được coi là đóng vai trò “nòng cốt” trong lực lượng Không quân Thổ Nhĩ Kỳ. Có thể nói, Thổ Nhĩ Kỳ đã đi một nước cờ táo bạo đẩy Lầu Năm Góc vào thế ngồi trên lửa.

Nếu NATO miễn cưỡng triển khai F-35 hoặc tiến hành các cuộc tập trận chung trong không phận Thổ Nhĩ Kỳ song song với đối thủ S-400, người ta e rằng các chiến thuật của NATO sẽ thường xuyên bị S-400 bắt bài. Bên cạnh đó, việc mua tên lửa S-400 đồng nghĩa với việc Ankara mất quyền sở hữu vũ khí tàng hình F-35 từ đồng minh Mỹ. Nhưng có lẽ quan trọng hơn, thất bại của đối thoại Mỹ-Thổ sau thương vụ S-400/F-35 không chỉ gây rạn nứt sâu sắc mối quan hệ đồng minh, mà còn đặc biệt khiến Ankara chuyển hướng tăng cường mua thêm sản phẩm quốc phòng từ Nga hoặc các quốc gia khác.

Vì sao S-400 hay S-500 'khó nhằn' máy bay tàng hình B-21 của Mỹ?

Vì sao S-400 hay S-500 'khó nhằn' máy bay tàng hình B-21 của Mỹ?

TGVN. Quân đội Mỹ đang phát triển thế hệ máy bay ném bom tàng hình B- 21, hứa hẹn sẽ mở ra một kỷ nguyên ...

Sau S-400, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục gây choáng váng với tên lửa phòng không SUNGUR?

Sau S-400, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục gây choáng váng với tên lửa phòng không SUNGUR?

TGVN. Hệ thống tên lửa phòng không SUNGUR được gắn trên nóc xe bọc thép Vuran 4x4 do Công ty BMC của Thổ Nhĩ Kỳ ...

Nga bắt đầu sản xuất các hệ thống phòng không S-400 cho Ấn Độ

Nga bắt đầu sản xuất các hệ thống phòng không S-400 cho Ấn Độ

TGVN. Nga đã bắt đầu sản xuất các hệ thống phòng không S-400 cho Ấn Độ, việc giao hàng sẽ được thực hiện theo đúng ...

(theo National Interest và Eur Asian Times)

Đọc thêm

Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Libya ngày 17/7 thông báo phát hiện một mỏ dầu mới với trữ lượng ước tính khoảng 195 triệu thùng.
Sầu riêng miền Nam Thái Lan gặp khó khăn vì một lý do

Sầu riêng miền Nam Thái Lan gặp khó khăn vì một lý do

Ngành sầu riêng miền Nam Thái Lan đang trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong vòng 7 năm qua do dư cung.
Cột mốc 10 năm mở ra chặng đường phát triển tiếp theo của Khánh Hòa Nutrition

Cột mốc 10 năm mở ra chặng đường phát triển tiếp theo của Khánh Hòa Nutrition

Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập là dịp để Khánh Hòa Nutrition nhìn lại hành trình phát triển, tri ân đội ngũ đồng hành và chia sẻ chiến lược ...
Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Chương trình 'Gặp gỡ – giao lưu hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản' diễn ra tại Hà Nội, với sự tham dự của các cơ sở giáo dục và ...
Căng thẳng Nga-Ukraine nóng lên, các cơ sở hậu cần tiếp tục chịu thiệt hại về người và của

Căng thẳng Nga-Ukraine nóng lên, các cơ sở hậu cần tiếp tục chịu thiệt hại về người và của

Nga cho biết, các vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái do Ukraine thực hiện đã khiến 8 người thiệt mạng và gần 50 người bị thương.
Giá vàng hôm nay 19/7/2026 tăng vào phút chót, thêm một tuần 'thất bại', nhà đầu tư Phố Wall bi quan nhất trong nhiều tuần

Giá vàng hôm nay 19/7/2026 tăng vào phút chót, thêm một tuần 'thất bại', nhà đầu tư Phố Wall bi quan nhất trong nhiều tuần

Giá vàng hôm nay 19/7/2026 tăng vào phút chót, thêm một tuần 'thất bại', nhà đầu tư Phố Wall bi quan nhất trong nhiều tuần. Dự báo giá vàng tuần ...
Chiến lược ngoại giao của Ấn Độ ‘gặp thời’

Chiến lược ngoại giao của Ấn Độ ‘gặp thời’

Chiến dịch ngoại giao dồn dập của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi là minh chứng mới nhất cho thấy các cường quốc tầm trung đang ngày càng xích lại gần nhau.
Israel - Lebanon: Tiệm tiến tới ‘hòa bình lâu dài’

Israel - Lebanon: Tiệm tiến tới ‘hòa bình lâu dài’

Israel và Lebanon đang tiến hành vòng đàm phán trực tiếp (14-16/7) tại Rome (Italy) dưới sự trung gian của Mỹ.
Hội nghị ‘Liên minh tự nguyện’ tại Pháp: Châu Âu đẩy nhanh tự chủ chiến lược

Hội nghị ‘Liên minh tự nguyện’ tại Pháp: Châu Âu đẩy nhanh tự chủ chiến lược

Hội nghị Liên minh tự nguyện vừa diễn ra tại Paris là dấu mốc quan trọng trong tiến trình tái cấu trúc an ninh châu Âu.
Ấn Độ hướng Đông để thành công

Ấn Độ hướng Đông để thành công

Chuyến thăm Indonesia, Australia và New Zealand của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho thấy nỗ lực thúc đẩy cách tiếp cận thực chất hơn của New Delhi.
Sự đảo chiều trong quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Trump 2.0

Sự đảo chiều trong quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Trump 2.0

Quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump 2.0 có sự dịch chuyển đáng kể, tác động đến cục diện an ninh khu vực Đông Bắc Á.
Malaysia: Xu hướng cạnh tranh trước thềm Tổng tuyển cử

Malaysia: Xu hướng cạnh tranh trước thềm Tổng tuyển cử

Những tranh luận về chính trị sắc tộc một lần nữa xuất hiện trên chính trường Malaysia trước thềm cuộc Tổng tuyển cử lần thứ 16.
Ngoại giao nhân tài (Kỳ đầu): Kiến tạo lợi thế quốc gia

Ngoại giao nhân tài (Kỳ đầu): Kiến tạo lợi thế quốc gia

Ngoại giao nhân tài là điểm giao thoa của nhiều lĩnh vực, từ ngoại giao kinh tế, ngoại giao khoa học, ngoại giao giáo dục...
Hé lộ 'quân bài' mới mà Mỹ vừa tung vào tham chiến với Iran

Hé lộ 'quân bài' mới mà Mỹ vừa tung vào tham chiến với Iran

Mỹ đã lần đầu sử dụng xuồng mặt nước không người lái trong cuộc tấn công vào căn cứ hải quân Iran.
Thổ Nhĩ Kỳ: 22 năm vươn tầm trong NATO

Thổ Nhĩ Kỳ: 22 năm vươn tầm trong NATO

Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara ngày 7-8/7 đánh dấu lần thứ hai Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai một hội nghị cấp nguyên thủ của liên minh.
Bài toán tái vũ trang châu Âu: Ngân sách có phải lời giải cuối cùng?

Bài toán tái vũ trang châu Âu: Ngân sách có phải lời giải cuối cùng?

Ngân sách cao hơn chưa phải yếu tố quyết định đối với an ninh châu Âu trong thập niên tới.
Chủ quyền số: Nhiều con đường, một đích đến

Chủ quyền số: Nhiều con đường, một đích đến

Khi dữ liệu trở thành biên giới mới, các quốc gia đang chọn cho mình những lối đi khác nhau để giữ quyền tự quyết trên không gian mạng.
Từ xung đột Mỹ-Iran: Khi 'pháo đài ngầm' không còn bất khả xâm phạm

Từ xung đột Mỹ-Iran: Khi 'pháo đài ngầm' không còn bất khả xâm phạm

Việc Mỹ không kích cơ sở Fordow của Iran đánh dấu bước ngoặt trong cạnh tranh giữa các công trình quân sự ngầm và thế hệ vũ khí xuyên phá mới.
CNN: Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump có làm thay đổi cách thế giới nhìn nhận nước Mỹ?

CNN: Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump có làm thay đổi cách thế giới nhìn nhận nước Mỹ?

Tổng thống Trump tranh cử với cam kết đặt 'Nước Mỹ trên hết'. Nhưng trên thực tế, chính quyền được vận hành với mục tiêu giúp nước Mỹ thu được lợi ích.
Kinh tế Nga trước các thách thức địa chính trị

Kinh tế Nga trước các thách thức địa chính trị

Gói trừng phạt của Mỹ và châu Âu dành cho Nga được cho là đang thúc đẩy kinh tế Moscow từng bước chuyển đổi và tái cấu trúc toàn diện.
Australia trao 'chìa khóa' cho tham vọng hạt nhân Ấn Độ

Australia trao 'chìa khóa' cho tham vọng hạt nhân Ấn Độ

Việc Australia mở cửa kho dự trữ uranium lớn nhất thế giới cho Ấn Độ được xem là bước ngoặt chiến lược đối với an ninh năng lượng của New Delhi.
Trao quyền cho phụ nữ: Tăng cường khả năng chống chịu của xã hội trước biến động

Trao quyền cho phụ nữ: Tăng cường khả năng chống chịu của xã hội trước biến động

Trong bối cảnh hiện nay, hợp tác quốc tế về thúc đẩy quyền năng của phụ nữ và phát triển bao trùm trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

The Economist đặt câu hỏi: Triển vọng bán dẫn của Nhật Bản sẽ đi về đâu khi nước này đặt cược toàn bộ vào Rapidus - công ty duy nhất được chính phủ hậu thuẫn?
Bắc Cực: Ván cờ mới của NATO

Bắc Cực: Ván cờ mới của NATO

Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương từ lâu đã giữ vai trò trọng yếu trong chiến lược quân sự cũng như lợi ích kinh tế của NATO.
Phiên bản di động