Khung kiến trúc số Bộ Ngoại giao: Tiếp cận bài bản, tổng thể và dài hạn trong chuyển đổi số của Ngành

Ngày 13/1, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Hội nghị giới thiệu khung kiến trúc số của Bộ Ngoại giao. Bí thư Trung ương Đảng, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Bên lề Hội nghị, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng, Phó Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ đã trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam về một số nội dung liên quan việc Bộ Ngoại giao ban hành Khung kiến trúc số.

Ông đánh giá như thế nào về mục đích và ý nghĩa của việc Bộ Ngoại giao ban hành Khung kiến trúc số?

Việc ban hành Khung kiến trúc số Bộ Ngoại giao có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện cách tiếp cận bài bản, tổng thể và dài hạn trong triển khai chuyển đổi số của ngành Ngoại giao.

Khung kiến trúc số không chỉ là một tài liệu kỹ thuật, mà là “Bản thiết kế tổng thể” nhằm thống nhất tư duy, cách thức đầu tư, xây dựng, kết nối và vận hành các hệ thống thông tin trong toàn Bộ, từ Trung ương tới các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Đặc biệt, việc Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị giới thiệu Khung kiến trúc số là việc làm hết sức kịp thời và cần thiết, góp phần quan trọng trong việc thống nhất nhận thức, tạo sự đồng thuận cao trong toàn ngành về mục tiêu, định hướng và lộ trình chuyển đổi số.

Tại Hội nghị, đồng chí Bộ trưởng đã có những chỉ đạo rất rõ ràng, mang tính định hướng chiến lược, nhấn mạnh yêu cầu gắn chuyển đổi số với cải cách hành chính, quản trị hiện đại, đồng thời bảo đảm vững chắc an toàn, an ninh thông tin trong mọi hoạt động của Bộ.

Khung kiến trúc số cũng giúp chuyển mạnh từ tư duy “ứng dụng công nghệ thông tin đơn lẻ” sang quản trị số dựa trên dữ liệu, bảo đảm kết nối-chia sẻ-dùng chung, tránh trùng lặp, lãng phí; đồng thời gắn chặt chuyển đổi số với yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và chủ quyền số quốc gia – những yêu cầu có tính đặc thù rất cao đối với ngành Ngoại giao.

Khung kiến trúc số Bộ Ngoại giao được thiết kế với nhiều lớp, theo ông, lớp nào là quan trọng nhất và có tính xuyên suốt?

Khung kiến trúc số Bộ Ngoại giao được thiết kế theo nhiều lớp, mỗi lớp có vai trò riêng và bổ trợ lẫn nhau. Tôi cho rằng Lớp hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung là lớp nền tảng, mang tính tiên quyết và xuyên suốt.

Không có hạ tầng số an toàn thì không thể có dữ liệu tin cậy; không có an ninh mạng vững chắc thì không thể triển khai hiệu quả các nền tảng dữ liệu, ứng dụng nghiệp vụ hay trí tuệ nhân tạo.

An toàn thông tin, an ninh mạng phải được tích hợp ngay từ khâu kiến trúc, theo đúng tinh thần “Security by Design”, gắn với mô hình bảo đảm an toàn thông tin nhiều lớp, có giám sát, ứng cứu sự cố, sao lưu – dự phòng và khôi phục dữ liệu đầy đủ.

Trên nền tảng đó, lớp dữ liệu và nền tảng lõi giữ vai trò trung tâm cho quản trị dựa trên dữ liệu; lớp ứng dụng – nghiệp vụ quyết định hiệu quả công việc; còn lớp kênh tương tác và đo lường giúp nâng cao chất lượng phục vụ, giám sát và điều hành.

Ông đánh giá như thế nào về yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin trong Khung kiến trúc số Bộ Ngoại giao?

Tôi đánh giá rất cao việc Khung kiến trúc số Bộ Ngoại giao xác định an toàn thông tin, an ninh mạng là yêu cầu sống còn, điều kiện tiên quyết và xuyên suốt.

Ngành Ngoại giao xử lý nhiều thông tin liên quan trực tiếp đến lợi ích, chủ quyền quốc gia. Vì vậy, mọi hoạt động kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu, quản lý chỉ đạo điều hành, triển khai trí tuệ nhân tạo hay dịch vụ công trực tuyến đều phải được đặt trong khuôn khổ bảo mật nghiêm ngặt, tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật và các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Khung kiến trúc số đã tiếp cận đúng hướng khi yêu cầu triển khai bảo đảm an toàn thông tin theo cấp độ, xây dựng các trung tâm giám sát, ứng cứu sự cố, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong việc bảo vệ dữ liệu.

Tôi kỳ vọng rằng, khi Khung kiến trúc số được triển khai nghiêm túc và đồng bộ, Bộ Ngoại giao sẽ từng bước hình thành một môi trường số hiện đại, an toàn và thông suốt, trong đó:

Lãnh đạo các cấp có dữ liệu kịp thời, tin cậy để chỉ đạo, điều hành; Cán bộ, công chức được hỗ trợ tốt hơn trong xử lý công việc và tham mưu; Người dân, doanh nghiệp được phục vụ thuận tiện, minh bạch; An toàn thông tin, an ninh mạng được bảo đảm ở mức cao.

Về phía Ban Cơ yếu Chính phủ, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, đồng hành cùng Bộ Ngoại giao trong quá trình triển khai Khung kiến trúc số, nhất là trong các nội dung liên quan đến bảo mật, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước trong môi trường số.

Đây là nền tảng quan trọng để ngành Ngoại giao tiến tới Ngoại giao số hiện đại đến năm 2030, đúng với tinh thần các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.