| Các nhà nghiên cứu làm việc trong phòng thí nghiệm tại cơ sở hạ tầng sinh học tổng hợp Thâm Quyến, Trung Quốc. (Nguồn: Bloomberg) |
Sự trỗi dậy của ngành dược sinh học Trung Quốc không chỉ tăng trưởng theo từng bước, mà đã trở thành một quá trình mang tính cấu trúc, diễn ra với tốc độ nhanh chóng và có tác động toàn cầu.
Lĩnh vực công nghệ sinh học Trung Quốc hiện đã phát triển mạnh mẽ, khiến Ủy ban an ninh quốc gia Mỹ về Công nghệ sinh học mới nổi (NSCEB) gần đây phải lên tiếng cảnh báo rằng, Mỹ chỉ còn khoảng ba năm để hành động quyết đoán nếu muốn duy trì vị thế dẫn đầu toàn cầu trong khía cạnh này.
Đối với Hàn Quốc - quốc gia đã xác định công nghệ sinh học là một trong ba lĩnh vực “thay đổi cuộc chơi” nhằm bảo đảm quyền tự chủ trong khoa học, thì thông điệp này mang tính thông báo rõ rệt khi khoảng cách với Trung Quốc đang tiếp tục được nới rộng.
Theo các chuyên gia, câu hỏi đặt ra với Seoul hiện nay không còn là làm thế nào để bắt kịp quy mô của Trung Quốc, mà là xây dựng một lợi thế cạnh tranh bền vững trong cuộc đua ngày càng phụ thuộc vào tốc độ đổi mới sáng tạo, nguồn vốn và mức độ linh hoạt của khung pháp lý.
Trung Quốc có thành tựu nào nổi bật?
Các số liệu cho thấy sự chênh lệch rõ rệt giữa hai nền kinh tế châu Á trong lĩnh vực này.
Năm 2025, ngành dược phẩm Hàn Quốc ghi nhận giá trị các thỏa thuận cấp phép ra nước ngoài đạt 14,5 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 5,5 tỷ USD cùng kỳ, theo Hiệp hội Các nhà sản xuất dược phẩm và sinh phẩm Hàn Quốc.
Trong khi đó, Trung Quốc đạt 135,7 tỷ USD giá trị cấp phép trong năm 2025, so với mức 51,9 tỷ USD của năm 2024, theo Cục Quản lý sản phẩm y tế quốc gia Trung Quốc.
Tuy nhiên, quy mô chỉ phản ánh một phần câu chuyện. Lợi thế cạnh tranh ngày càng nổi bật của Trung Quốc nằm ở tốc độ đổi mới sáng tạo.
Trong thập niên qua, Bắc Kinh đã cải cách toàn diện cơ chế thử nghiệm lâm sàng.
Năm 2018, Trung Quốc áp dụng hệ thống đăng ký thuốc thử nghiệm mới cho phép thử nghiệm được triển khai tự động nếu cơ quan quản lý không phản đối trong thời hạn xem xét quy định. Từ năm 2015, nước này cũng mở rộng các thử nghiệm do nhà nghiên cứu khởi xướng nhằm tạo dữ liệu ban đầu và bằng chứng khái niệm nhanh hơn. Năm 2017, Trung Quốc gia nhập Hội đồng quốc tế về Hài hòa hóa các yêu cầu kỹ thuật đối với dược phẩm sử dụng cho con người, qua đó đưa các tiêu chuẩn trong nước tiệm cận hơn với chuẩn mực toàn cầu.
Kết quả là chu trình phát triển thuốc của Trung Quốc được rút ngắn đáng kể. Đặc biệt, Trung Quốc đã xây dựng được một trong những nền tảng thử nghiệm lâm sàng lớn và nhanh nhất thế giới - yếu tố thu hút mạnh mẽ các tập đoàn dược phẩm toàn cầu đang tìm kiếm quy trình kiểm chứng nhanh chóng.
Hàn Quốc cần tái định hình chiến lược
Trong bối cảnh đó, hệ sinh thái công nghệ sinh học của Hàn Quốc cho thấy bức tranh nhiều chiều.
20 công ty dược phẩm và sinh dược hàng đầu nước này ghi nhận tổng doanh thu kỷ lục khoảng 25 nghìn tỷ Won (17 tỷ USD) trong năm 2025, tăng 15% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, phía sau các con số tích cực, nhiều doanh nghiệp công nghệ sinh học quy mô nhỏ đang gặp khó khăn.
Từ nửa cuối năm 2022, lãi suất tăng cao đã làm suy giảm đầu tư vào các doanh nghiệp công nghệ sinh học khởi nghiệp. Nhiều công ty đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng không thể duy trì nghiên cứu do thiếu vốn, dẫn đến việc không đạt được các cột mốc phát triển và càng khó thu hút thêm đầu tư.
Khảo sát của Tổ chức công nghiệp công nghệ sinh học Hàn Quốc cho thấy, 7/10 doanh nghiệp trong lĩnh vực này gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng tính đến tháng 5 năm ngoái.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia nhìn chung cho rằng, Hàn Quốc không thể cạnh tranh với Trung Quốc về chi tiêu hay quy mô trong lĩnh vực công nghệ sinh học. Thay vào đó, cần một cách tiếp cận mang tính cấu trúc, dựa trên cải cách thể chế, duy trì dòng vốn và tăng cường hội nhập quốc tế.
Các nút thắt hiện nay bao gồm quy định chia sẻ dữ liệu trong bệnh viện và quy trình phê duyệt chậm. Do đó, cần thúc đẩy mạnh mẽ cải cách pháp lý, mở rộng cơ chế phê duyệt nhanh đối với thuốc đổi mới sáng tạo và linh hoạt hơn trong sử dụng dữ liệu y tế.
Một vấn đề khác là quy định niêm yết trên sàn Kosdaq, theo đó doanh nghiệp có thể bị hủy niêm yết nếu thua lỗ từ hoạt động liên tục vượt quá 50% vốn chủ sở hữu và 1 tỷ Won trong hơn hai năm trong vòng ba năm gần nhất. Đối với các công ty sinh dược cần đầu tư R&D dài hạn, việc đáp ứng yêu cầu lợi nhuận trong ngắn hạn là thách thức lớn.
Hợp tác thay vì đối đầu
Một số chuyên gia cho rằng, chiến lược của Hàn Quốc nên tận dụng thế mạnh của Trung Quốc thay vì tìm cách né tránh.
Mô hình thử nghiệm lâm sàng song song - tận dụng quy mô và tốc độ của Trung Quốc để tạo dữ liệu ban đầu, đồng thời tiến hành thử nghiệm tại Mỹ hoặc Liên minh châu Âu nhằm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế - có thể giúp Seoul rút ngắn thời gian phát triển mà vẫn duy trì khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu.
Một hướng tiếp cận khác là mô hình “NewCo”, theo đó các công ty tách các dự án tiềm năng thành pháp nhân mới đặt tại các khu vực pháp lý thân thiện hơn với nhà đầu tư nhằm thu hút nguồn vốn quốc tế.
Trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục gia tăng lợi thế về quy mô, nguồn vốn và tốc độ điều chỉnh chính sách, thách thức của Hàn Quốc không nằm ở việc thu hẹp khoảng cách về số lượng, mà là xác lập một vị thế phát triển bền vững.
Những nỗ lực này bao gồm việc thông qua chuyên môn hóa trong một số lĩnh vực điều trị, củng cố năng lực sản xuất, hoàn thiện khung pháp lý để giữ chân nhân tài và bảo đảm dòng vốn xuyên suốt giai đoạn thử nghiệm lâm sàng vốn đầy rủi ro đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp.