Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Thủ tướng Võ Văn Kiệt: Dấu ấn ‘phá bao vây, cấm vận’

ĐỖ PHÚ THỌ
Đại tá, Nhà báo
Tôi may mắn có thời gian khá dài là phóng viên chuyên trách theo dõi hoạt động của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ nên đã được chứng kiến và được nghe khá nhiều chuyện về Thủ tướng Võ Văn Kiệt với công cuộc cải cách kinh tế, hội nhập quốc tế của Việt Nam trong thập kỷ 90 của thế kỷ trước. Đặc biệt là dấu ấn của Thủ tướng trong việc phá thế “bao vây, cấm vận”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thủ tướng Võ Văn Kiệt trao đổi thân mật với các trí thức Việt kiều. (Nguồn: Tư liệu gia đình).
Thủ tướng Võ Văn Kiệt trao đổi thân mật với các trí thức Việt kiều. (Nguồn: Tư liệu gia đình).

Chiến thuật “hoa sen nở”

Những ai đã từng sống vào đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước chắc không thể nào quên những ngày đất nước gian khó vì bị bao vây, cấm vận.

Đồng chí Vũ Khoan, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ nhớ lại: khi ấy đồng chí là Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao. Để phá thế bao vây cấm vận, đồng chí Võ Văn Kiệt đã gợi ý ngành Ngoại giao nên áp dụng chiến thuật “hoa sen nở”, đi từ trong ra.

Theo đó, trước hết cần cải thiện quan hệ với các nước trong khu vực Đông Nam Á vốn có lợi ích sát sườn trong quan hệ với ta, đi đôi với việc bình thường hóa quan hệ với nước láng giềng phương Bắc là Trung Quốc, từ đó tạo ra thế mới để cải thiện, thiết lập quan hệ với các nước ở vòng cung thứ hai thuộc khu vực Tây Thái Bình Dương như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand…; tiếp đó vươn sang vòng cung xa hơn là châu Âu.

Thực hiện chiến thuật “hoa sen nở”, đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam do Thủ tướng Võ Văn Kiệt dẫn đầu trong những năm đầu thập kỷ 90 đã lần lượt thăm các nước trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Indonesia, Malaysia… đặt nền móng cho việc Việt Nam gia nhập ASEAN vào ngày 28/7/1995. Đồng chí Võ Văn Kiệt cũng là Thủ tướng Việt Nam đầu tiên thăm Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia.

Thành công của những bước đi ấy tạo thuận lợi cho việc thúc đẩy Mỹ chấm dứt chính sách cô lập, cấm vận Việt Nam.

Theo số liệu tổng hợp của Văn phòng Chính phủ, trong nhiệm kỳ Thủ tướng (từ 1992-1997), đồng chí Võ Văn Kiệt đã dẫn đầu đoàn đại biểu của Chính phủ Việt Nam đi thăm chính thức 34 nước và Liên minh châu Âu. Đồng chí cũng đã đón tiếp nhiều lãnh đạo cấp cao các nước thăm Việt Nam. Việt Nam phá vây thành công và bước đầu hội nhập với thế giới, công lao lớn thuộc về Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

“Trên lĩnh vực đối ngoại, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã trực tiếp tham gia thúc đẩy tiến trình bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc (1991); với Hoa Kỳ (1995); gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á - ASEAN (1995); chỉ đạo thiết lập sự liên kết kinh tế với các nước trong khu vực và các tổ chức kinh tế quốc tế, nhằm khơi dậy và phát huy các nguồn lực bên trong và bên ngoài, từng bước đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng, phá vỡ thế bao vây cấm vận, đưa nước ta bước vào kỷ nguyên hội nhập, phát triển” - Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính

Mở cánh cửa hội nhập

Đồng chí Mai Liêm Trực, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Bưu điện Việt Nam cho biết, việc mở cửa thị trường viễn thông của Việt Nam có dấu ấn quan trọng của Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Năm 1994, email đầu tiên của Việt Nam được tạo lập, chính là email của Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

Đồng chí Mai Liêm Trực cho biết: vào thời điểm đó (năm 1994-1996), ý kiến phản đối đưa Internet vào Việt Nam cũng có nhưng không nhiều.

Tuy nhiên lại lắm ý kiến lo ngại, kể cả ở lãnh đạo cấp cao. Ai cũng nghĩ rằng, Internet sẽ vào Việt Nam, nhưng có điều đưa sớm hay chậm hơn mà thôi. Vì vậy, vấn đề là liệu chúng ta có mất cơ hội lần nữa hay không. Lúc đó, những người đứng đầu ngành bưu điện cảm nhận Internet sẽ vào Việt Nam nhưng có nguy cơ chậm và nếu cho mở sẽ bị nhiều yếu tố hạn chế ảnh hưởng đến tốc độ phát triển.

Vì vậy, phải thuyết phục mở càng sớm càng tốt. “Vào những giờ chót thuyết phục cho mở Internet ở cấp cao nhất là Thường vụ Bộ Chính trị, Thủ tướng đã đặt ra câu hỏi: Nếu mở Internet ra có chặn được hết những thông tin độc hại hay không? Lúc đó, tôi đứng lên báo cáo đã có văn bản và thông tư liên tịch giữa các bộ như Tổng cục Bưu điện, Bộ Công an và Bộ Văn hóa Thông tin rất chặt chẽ, nhưng trong triển khai do điều kiện kỹ thuật nghiệp vụ không thể nào chặn được hết. Tuy nhiên, chúng ta sẽ hạn chế được đến mức thấp nhất các thông tin độc hại của Internet. Đến năm 1997 thì chính thức mở Internet tại Việt Nam”, đồng chí Mai Liêm Trực nhớ lại.

Ngày 7/11/2006, lễ kết nạp Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) được tổ chức tại trụ sở WTO ở Geneva, Thụy Sỹ. Sau đó, kể từ ngày 11/1/2007, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại lớn nhất thế giới này. Đây là một trong những sự kiện lớn của Việt Nam trên hành trình đổi mới và hội nhập quốc tế. Để có sự kiện này cũng có dấu ấn quan trọng của đồng chí Võ Văn Kiệt khi đồng chí còn làm Thủ tướng Chính phủ.

Đồng chí Vũ Khoan nhớ lại: Năm 1999, cuộc đàm phán về việc ta gia nhập WTO đã hoàn tất, dự định sẽ ký ở Auckland (New Zealand) nhân Hội nghị cấp cao APEC đang tổ chức tại đây, song bị hoãn do ta vẫn còn băn khoăn về một số điểm. Sang năm 2000, khi trở thành Bộ trưởng Thương mại, nhiệm vụ quan trọng được lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta giao cho đồng chí Vũ Khoan là “thu xếp để ký hiệp định gia nhập WTO”.

“Trước khi khăn gói lên đường sang Washington, Mỹ, tôi phải xin ý kiến lãnh đạo. Anh Lê Khả Phiêu, lúc này là Tổng Bí thư, yêu cầu tôi xin thêm ý kiến các đồng chí cố vấn Ban Chấp hành Trung ương: Đỗ Mười, Lê Đức Anh và Võ Văn Kiệt.

Khi gặp đồng chí Võ Văn Kiệt, tôi định trình bày các phương án cụ thể để giải quyết từng điểm còn lại thì ông ngắt lời, nói: Tôi chỉ muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của hiệp định này đối với quan hệ quốc tế của nước ta và việc mở rộng thị trường, thúc đẩy phát triển kinh tế, còn những điểm cụ thể các anh tự lo liệu rồi xin ý kiến quyết định của Thủ tướng Chính phủ”, đồng chí Vũ Khoan nhớ lại.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt để lại dấu ấn với rất nhiều công trình, dự án lớn của đất nước trong thế kỷ trước, trong đó đường dây 500 kV Bắc-Nam, Nhà máy lọc dầu Dung Quất, đường Láng-Hòa Lạc, đường Hồ Chí Minh, Nhà máy thủy điện Trị An, Nhà máy lọc dầu Dung Quất…

Nhà lãnh đạo gần dân

Thủ tướng Võ Văn Kiệt có tên khai sinh là Phan Văn Hòa. Ông sinh ngày 23/11/1922, tại ấp Bình Phụng, xã Trung Hiệp, huyện Vũng Liêm, Vĩnh Long. Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, ông có rất nhiều bí danh và bí danh Sáu Dân được ông dùng nhiều nhất. Ông thích cánh nhà báo chúng tôi gọi là Sáu Dân thay cho “Thủ tướng Chính phủ”. Đi cùng ông đến các địa phương phía Nam, chúng tôi thấy bà con cũng thường gọi ông là bác/chú/anh Sáu Dân. Người con gái mà ông rất yêu quý cũng được ông đặt cho một cái tên rất đặc biệt “Phan Hiếu Dân”.

Tiếp xúc với Thủ tướng không nhiều, nhưng cánh nhà báo chúng tôi đã học hỏi từ ông rất nhiều về đức tính giản dị, gần dân, yêu dân, kính dân, hiếu dân, cái gì có lợi cho dân thì ông hết sức làm. Cái gì có hại cho dân thì ông hết sức tránh, nói và làm, thực tế, sâu sát công việc, thân ái với đồng chí, khoan dung và độ lượng với người dưới... Tôi nhớ mãi chuyến đi công tác đầu tiên của tôi cùng Thủ tướng Võ Văn Kiệt vào cuối năm 1996 tại Đồng bằng sông Cửu Long. Thủ tướng không chỉ lắng nghe các chuyên gia, mà còn đến tận nơi khảo sát và hỏi ý kiến của người dân.

Có thể nói, trong gần 70 năm hoạt động cách mạng không mệt mỏi vì dân, vì nước, đồng chí Võ Văn Kiệt xứng đáng là một trong những học trò đặc biệt xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Như trong lời điếu văn do Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đọc tại lễ truy điệu Thủ tướng Võ Văn Kiệt: “Với tư duy chiến lược, với quyết tâm đổi mới, tác phong sâu sát, quyết đoán, luôn tìm tòi, trăn trở, đồng chí Võ Văn Kiệt đã đóng góp xứng đáng vào quá trình hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối đổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo. Tên tuổi của đồng chí gắn liền với những công trình lớn ở khắp mọi miền đất nước”.

Sôi nổi các hoạt động ý nghĩa nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Sôi nổi các hoạt động ý nghĩa nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Ngày 13/11, Sở Thông tin và Truyền thông TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Thành Đoàn Thành phố, cùng một số đơn vị xuất ...

Những chuyện nghề

Những chuyện nghề "nhớ đời" của một nhà báo

Đã là nhà báo, ai cũng có nhiều niềm vui và nỗi buồn trong nghề. Nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6 năm ...

Thăm lại vùng căn cứ kháng chiến Khu ủy Sài Gòn-Gia Định xưa

Thăm lại vùng căn cứ kháng chiến Khu ủy Sài Gòn-Gia Định xưa

Những ngày cuối tháng Tư, trong không khí cả nước hướng về Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất hoàn toàn đất nước, chúng tôi ...

Sáng mãi tấm gương Võ Văn Kiệt

Sáng mãi tấm gương Võ Văn Kiệt

Mới đấy mà đã đến ngày giỗ đầu của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, người mà tên tuổi đã in sâu đậm trong tâm ...

Thủ tướng Võ Văn Kiệt: Người đi mở đường đối ngoại thời kỳ Đổi mới

Thủ tướng Võ Văn Kiệt: Người đi mở đường đối ngoại thời kỳ Đổi mới

Với nụ cười cởi mở, phong thái tự tin và nhanh nhẹn, Thủ tướng mang đến các nước bạn hình ảnh một nước Việt Nam ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Hơn sáu thập niên vun đắp tình hữu nghị đang tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Azerbaijan đưa quan hệ Đối tác Chiến lược đi vào chiều sâu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động