Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Thảo Ngân
Hàng loạt công trình kiến trúc, hiện vật cùng những ngôi mộ cổ được bảo tồn gần như nguyên vẹn đang dần hé lộ diện mạo của một đô thị từng phát triển thịnh vượng dưới thời Đế chế Byzantine.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Khu đô thị cổ tại ốc đảo Dakhla, tỉnh New Valley (Ai Cập), hé lộ diện mạo của một khu định cư dưới thời Đế chế Byzantine. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Khu đô thị cổ tại ốc đảo Dakhla, tỉnh New Valley (Ai Cập), hé lộ diện mạo của một khu định cư dưới thời Đế chế Byzantine. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Các nhà khảo cổ vừa phát hiện một khu đô thị thời Byzantine tại ốc đảo Dakhla, thuộc sa mạc phía Tây Ai Cập. Những công trình kiến trúc, di vật khảo cổ cùng hệ thống mộ táng còn giữ được tình trạng bảo tồn rất tốt, qua đó tái hiện khá đầy đủ bức tranh về đời sống, hoạt động kinh tế và quá trình phát triển đô thị trong giai đoạn Ai Cập nằm dưới sự cai trị của Đế chế Byzantine.

Theo Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập, phát hiện này mang đến nguồn tư liệu quý về đời sống thường nhật của cư dân, đồng thời giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn cách quy hoạch đô thị cũng như hoạt động kinh tế trong giai đoạn lịch sử quan trọng này.

Lối đi bên trong khu di chỉ khảo cổ tại ốc đảo Dakhla, nơi các nhà khảo cổ phát hiện khu định cư thời Byzantine. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Lối đi bên trong khu di chỉ khảo cổ tại ốc đảo Dakhla, nơi các nhà khảo cổ phát hiện khu định cư thời Byzantine. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Di chỉ được xác định có niên đại từ thế kỷ IV với hệ thống đường phố quy hoạch khá bài bản. Các tuyến đường chạy theo trục Bắc-Nam giao cắt với những tuyến Đông-Tây, tạo nên nhiều quảng trường và không gian sinh hoạt công cộng.

Theo Tổng Thư ký Hội đồng Cổ vật tối cao Ai Cập Hisham El-Leithy, quần thể di tích còn lưu giữ nhiều công trình dân cư và tôn giáo, trong đó nổi bật là một nhà thờ kiểu basilica nằm ở vị trí trung tâm khu định cư.

Các lò nướng bánh, khu bếp, cối nghiền đá và tiền đồng được các nhà khảo cổ phát hiện tại khu di chỉ. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Các lò nướng bánh, khu bếp, cối nghiền đá và tiền đồng được các nhà khảo cổ phát hiện tại khu di chỉ. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Trưởng đoàn khảo cổ Mahmoud Massoud cho biết, nhà thờ được xây dựng vào khoảng giữa thế kỷ IV, hướng ra các tuyến giao thông chính. Bên cạnh đó, hai tháp canh cùng nhiều công trình phòng thủ ở khu vực ngoại vi được cho là có nhiệm vụ bảo vệ toàn bộ đô thị.

Ngoài các công trình kiến trúc, đoàn khảo cổ còn phát hiện nhiều ngôi nhà có sảnh tiếp khách, mái vòm, tường xây kiên cố cùng hệ thống lò nướng bánh, khu bếp, cối nghiền đá và nhiều đồng tiền đồng mang chân dung các hoàng đế Byzantine. Trên các hiện vật này vẫn còn lưu lại chữ khắc bằng tiếng Latin cùng biểu tượng Thiên chúa giáo.

Bảy ngôi mộ xây bằng đá vôi trên mặt đất được phát hiện tại khu khảo cổ Marina el-Alamein, phía tây thành phố Alexandria. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Bảy ngôi mộ xây bằng đá vôi trên mặt đất được phát hiện tại khu khảo cổ Marina el-Alamein, phía Tây thành phố Alexandria. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Đáng chú ý, một số đồng tiền vàng được xác định thuộc thời Hoàng đế La Mã Constantius II, người trị vì từ năm 337 đến năm 361.

Các nhà khảo cổ cũng thu được khoảng 200 mảnh gốm khắc chữ (ostraca), loại vật liệu từng được sử dụng để ghi chép trong đời sống thường nhật.

Một hiện vật được phát hiện tại khu khảo cổ Marina el-Alamein. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Một hiện vật được phát hiện tại khu khảo cổ Marina el-Alamein. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Theo ông Diaa Zahran, Trưởng bộ phận Cổ vật Hồi giáo, Coptic và Do Thái, nội dung trên những mảnh gốm phản ánh nhiều hoạt động giao thương, thư từ cùng các khía cạnh sinh hoạt của cư dân địa phương, qua đó góp phần tái hiện khá rõ đời sống xã hội dưới thời Byzantine.

Bên cạnh khu đô thị cổ, đoàn khảo cổ còn phát hiện thêm 18 ngôi mộ tại khu khảo cổ Marina el-Alamein, cách thành phố Alexandria khoảng 100 km về phía Tây.

Trong số này có bốn thi hài được đặt các mảnh vàng trong miệng theo nghi thức mai táng "lưỡi vàng", một tín ngưỡng phổ biến của người cổ đại với niềm tin người đã khuất sẽ có khả năng giao tiếp ở thế giới bên kia.

Các phát hiện mới gồm 11 ngôi mộ khoét sâu vào đá cùng 7 ngôi mộ xây bằng đá vôi trên mặt đất, nâng tổng số mộ được phát hiện tại khu vực này lên 48.

Tại đây, các chuyên gia còn tìm thấy nhiều bình gốm, vò amphora, đèn dầu, đĩa tế lễ, bệ thờ bằng đá vôi và một quách đá granite dài khoảng 2,5 m vẫn còn lưu giữ hài cốt để tiếp tục phục vụ công tác nghiên cứu.

Ở khu vực gần quách đá, đoàn khảo cổ cũng phát hiện phần còn lại của một bức tượng Nhân sư bằng thạch cao.

Hiện ốc đảo Dakhla đã được đưa vào danh sách đề cử Di sản thế giới của UNESCO. Trong khi đó, Marina el-Alamein được giới khảo cổ đánh giá là tàn tích của thành phố cảng Hy Lạp - La Mã cổ đại Leukaspis, từng phát triển hưng thịnh từ thế kỷ II đến thế kỷ IV.

Bí mật kho báu bên trong các lăng mộ của Pharaoh

Lăng mộ của Pharaoh Tutankhamun chứa một kho báu quý giá bên trong, gồm nhiều món cổ vật bằng vàng. Nhưng không phải ngôi mộ ...

Ai Cập phát hiện quan tài cổ một vị quan có niên đại từ thời Ai Cập cổ đại

Ngày 20/9, đoàn khảo cổ Ai Cập thuộc Khoa Khảo cổ trường Đại học Cairo do Giáo sư Ola al-Egezy đứng đầu thông báo khai ...

Phát hiện chấn động về kim tự tháp cổ nhất thế giới tại Indonesia

Một nhóm các nhà khảo cổ, nhà địa vật lý, nhà địa chất và nhà cổ sinh vật học ở Indonesia đã tìm thấy bằng ...

Ai Cập: Bức tranh cổ đại quý hiếm bị đánh cắp từ lăng mộ Saqqara

Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập cho biết, một bức tranh cổ quý hiếm có niên đại từ thời Cổ Vương quốc (khoảng ...

Ai Cập công bố kế hoạch tham vọng, phát triển thành phố điện ảnh gần Kim tự tháp Giza

Ai Cập công bố kế hoạch xây dựng thành phố sản xuất phim lớn gần Kim tự tháp Giza, nhằm tổ chức các dự án ...

(theo The Guardian)

Đọc thêm

Lịch thanh toán lệ phí xét tuyển đại học năm 2026 theo từng tỉnh, thành phố

Lịch thanh toán lệ phí xét tuyển đại học năm 2026 theo từng tỉnh, thành phố

Sau khi kết thúc thời gian đăng ký nguyện vọng xét tuyển, từ ngày 15/7 đến 21/7, thí sinh sẽ thực hiện thanh toán lệ phí xét tuyển bằng hình ...
Lễ trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho Tổng Lãnh sự Hàn Quốc tại TP. Đà Nẵng

Lễ trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho Tổng Lãnh sự Hàn Quốc tại TP. Đà Nẵng

Ngày 14/7, Cục trưởng Cục Lãnh sự Doãn Hoàng Minh đã trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho ông Han Jung Il, Tổng Lãnh sự của Đại Hàn Dân Quốc ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tiếp tục rà soát, giải quyết đầy đủ chính sách đối với người có công và thân nhân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tiếp tục rà soát, giải quyết đầy đủ chính sách đối với người có công và thân nhân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tiếp tục rà soát, giải quyết đầy đủ, kịp thời chính sách đối với người có công và thân nhân.
Kinh tế Trung Quốc chậm lại vì tiêu dùng ảm đạm và cú sốc năng lượng ở Trung Đông

Kinh tế Trung Quốc chậm lại vì tiêu dùng ảm đạm và cú sốc năng lượng ở Trung Đông

Số liệu do Cơ quan Thống kê quốc gia Trung Quốc cho thấy, kinh tế Trung Quốc trong quý II/2026 chỉ tăng 4,3% so với cùng kỳ năm ngoái.
Bộ GD&ĐT thông tin số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng 2026

Bộ GD&ĐT thông tin số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng 2026

Theo thống kê từ Bộ GD&ĐT, năm 2026, hơn 325.000 thí sinh không tham gia đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng.
Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Đại học Oxford (Anh) đã khởi động thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với vaccine phòng virus Ebola chủng Bundibugyo (Bundibugyo ebolavirus).
Quảng Ninh chuyển hoá 'kho báu' di sản, văn hoá thành nguồn lực phát triển du lịch bền vững

Quảng Ninh chuyển hoá 'kho báu' di sản, văn hoá thành nguồn lực phát triển du lịch bền vững

Quảng Ninh đang đẩy mạnh khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử và thiên nhiên để tạo động lực phát triển du lịch bền vững.
Giá heo hơi hôm nay 13/7: Miền Bắc và Trung - Tây Nguyên khởi sắc, cả nước dao động trong khoảng 61.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 13/7: Miền Bắc và Trung - Tây Nguyên khởi sắc, cả nước dao động trong khoảng 61.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 13/7, miền Bắc và miền Trung - Tây Nguyên khởi sắc với nhiều tín hiệu phục hồi, miền Nam chưa ghi nhận biến động mới.
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chia sẻ mất mát trong vụ tai nạn tại Phú Quốc, tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn cho khách du lịch

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chia sẻ mất mát trong vụ tai nạn tại Phú Quốc, tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn cho khách du lịch

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chia buồn sâu sắc tới gia đình các nạn nhân, gửi lời thăm hỏi tới những người bị thương và mong các nạn nhân sớm bình phục.
Mùa du lịch biển sôi động: Trang bị kỹ năng để tránh rủi ro trên tàu, canô

Mùa du lịch biển sôi động: Trang bị kỹ năng để tránh rủi ro trên tàu, canô

Mùa du lịch biển vào cao điểm, chuyên gia khuyến cáo du khách cần trang bị kỹ năng an toàn khi đi tàu, canô để phòng ngừa sự cố.
Việt Nam-Trung Quốc nối lại đường bay thẳng Nha Trang-Côn Minh

Việt Nam-Trung Quốc nối lại đường bay thẳng Nha Trang-Côn Minh

Đường bay chở khách giữa thành phố Côn Minh (Trung Quốc) và thành phố Nha Trang (Việt Nam) đã chính thức được khôi phục.
Cồn Cỏ - điểm đến độc đáo, níu giữ du khách tại Quảng Trị

Cồn Cỏ - điểm đến độc đáo, níu giữ du khách tại Quảng Trị

Với vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ và nhiều trải nghiệm thú vị, Đặc khu Cồn Cỏ là điểm đến không thể bỏ qua khi đến Quảng Trị.
Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Những chương trình thực cảnh liên tiếp ra đời trong vài năm gần đây cho thấy một tín hiệu đáng mừng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịvừa ban hành Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam.
Lãnh địa của kỷ nguyên số

Lãnh địa của kỷ nguyên số

Cuốn sách ‘Chủ nghĩa phong kiến công nghệ’ của Yanis Varoufakis đặt ra câu hỏi lớn về quyền lực, tự do và tương lai của con người trong kỷ nguyên số.
Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên ‘Thép dưới cỏ’ viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng Tăng - Thiết giáp.
Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Sự kiện Festival văn hoá "Rực rỡ Việt Nam" diễn ra từ 26-28/6 tại Czech thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế.
Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
An Giang chuẩn bị đón đoàn ICOMOS thẩm định hồ sơ Di sản thế giới Óc Eo - Ba Thê

An Giang chuẩn bị đón đoàn ICOMOS thẩm định hồ sơ Di sản thế giới Óc Eo - Ba Thê

Đoàn chuyên gia Hội đồng Di tích và Di chỉ quốc tế đến khảo sát, thẩm định hồ sơ đề cử Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê trình UNESCO ghi danh ...
Khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển sản phẩm tàu du lịch Huế - Phong Nha

Khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển sản phẩm tàu du lịch Huế - Phong Nha

Quảng Trị đang phối hợp với Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển sản phẩm tàu du lịch Huế - Phong Nha.
Ra mắt Câu lạc bộ Di sản Văn hóa tiếng Việt

Ra mắt Câu lạc bộ Di sản Văn hóa tiếng Việt

Quỹ Hỗ trợ Bảo tồn Di sản Văn hóa Việt Nam vừa công bố quyết định thành lập Câu lạc bộ Di sản Văn hóa tiếng Việt.
Summer Camp Re:Craft 2026: Kết nối sinh viên với di sản làng nghề Hà Nội

Summer Camp Re:Craft 2026: Kết nối sinh viên với di sản làng nghề Hà Nội

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Xưởng Thiết kế mùa Hè "Summer Camp Re:Craft 2026 – Làng nghề tái sinh" đã chính thức khởi động.
Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Các nhà khảo cổ phát hiện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn tại Ai Cập, hé lộ nhiều dấu tích quý giá về đời sống cách đây 1.600 năm.
Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

HĐND TP. Đà Nẵng vừa thông qua nghị quyết hỗ trợ bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Bài Chòi giai đoạn 2026-2030.
Phiên bản di động