Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Thảo Ngân
Hàng loạt công trình kiến trúc, hiện vật cùng những ngôi mộ cổ được bảo tồn gần như nguyên vẹn đang dần hé lộ diện mạo của một đô thị từng phát triển thịnh vượng dưới thời Đế chế Byzantine.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Khu đô thị cổ tại ốc đảo Dakhla, tỉnh New Valley (Ai Cập), hé lộ diện mạo của một khu định cư dưới thời Đế chế Byzantine. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Khu đô thị cổ tại ốc đảo Dakhla, tỉnh New Valley (Ai Cập), hé lộ diện mạo của một khu định cư dưới thời Đế chế Byzantine. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Các nhà khảo cổ vừa phát hiện một khu đô thị thời Byzantine tại ốc đảo Dakhla, thuộc sa mạc phía Tây Ai Cập. Những công trình kiến trúc, di vật khảo cổ cùng hệ thống mộ táng còn giữ được tình trạng bảo tồn rất tốt, qua đó tái hiện khá đầy đủ bức tranh về đời sống, hoạt động kinh tế và quá trình phát triển đô thị trong giai đoạn Ai Cập nằm dưới sự cai trị của Đế chế Byzantine.

Theo Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập, phát hiện này mang đến nguồn tư liệu quý về đời sống thường nhật của cư dân, đồng thời giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn cách quy hoạch đô thị cũng như hoạt động kinh tế trong giai đoạn lịch sử quan trọng này.

Lối đi bên trong khu di chỉ khảo cổ tại ốc đảo Dakhla, nơi các nhà khảo cổ phát hiện khu định cư thời Byzantine. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Lối đi bên trong khu di chỉ khảo cổ tại ốc đảo Dakhla, nơi các nhà khảo cổ phát hiện khu định cư thời Byzantine. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Di chỉ được xác định có niên đại từ thế kỷ IV với hệ thống đường phố quy hoạch khá bài bản. Các tuyến đường chạy theo trục Bắc-Nam giao cắt với những tuyến Đông-Tây, tạo nên nhiều quảng trường và không gian sinh hoạt công cộng.

Theo Tổng Thư ký Hội đồng Cổ vật tối cao Ai Cập Hisham El-Leithy, quần thể di tích còn lưu giữ nhiều công trình dân cư và tôn giáo, trong đó nổi bật là một nhà thờ kiểu basilica nằm ở vị trí trung tâm khu định cư.

Các lò nướng bánh, khu bếp, cối nghiền đá và tiền đồng được các nhà khảo cổ phát hiện tại khu di chỉ. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Các lò nướng bánh, khu bếp, cối nghiền đá và tiền đồng được các nhà khảo cổ phát hiện tại khu di chỉ. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Trưởng đoàn khảo cổ Mahmoud Massoud cho biết, nhà thờ được xây dựng vào khoảng giữa thế kỷ IV, hướng ra các tuyến giao thông chính. Bên cạnh đó, hai tháp canh cùng nhiều công trình phòng thủ ở khu vực ngoại vi được cho là có nhiệm vụ bảo vệ toàn bộ đô thị.

Ngoài các công trình kiến trúc, đoàn khảo cổ còn phát hiện nhiều ngôi nhà có sảnh tiếp khách, mái vòm, tường xây kiên cố cùng hệ thống lò nướng bánh, khu bếp, cối nghiền đá và nhiều đồng tiền đồng mang chân dung các hoàng đế Byzantine. Trên các hiện vật này vẫn còn lưu lại chữ khắc bằng tiếng Latin cùng biểu tượng Thiên chúa giáo.

Bảy ngôi mộ xây bằng đá vôi trên mặt đất được phát hiện tại khu khảo cổ Marina el-Alamein, phía tây thành phố Alexandria. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Bảy ngôi mộ xây bằng đá vôi trên mặt đất được phát hiện tại khu khảo cổ Marina el-Alamein, phía Tây thành phố Alexandria. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Đáng chú ý, một số đồng tiền vàng được xác định thuộc thời Hoàng đế La Mã Constantius II, người trị vì từ năm 337 đến năm 361.

Các nhà khảo cổ cũng thu được khoảng 200 mảnh gốm khắc chữ (ostraca), loại vật liệu từng được sử dụng để ghi chép trong đời sống thường nhật.

Một hiện vật được phát hiện tại khu khảo cổ Marina el-Alamein. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)
Một hiện vật được phát hiện tại khu khảo cổ Marina el-Alamein. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Theo ông Diaa Zahran, Trưởng bộ phận Cổ vật Hồi giáo, Coptic và Do Thái, nội dung trên những mảnh gốm phản ánh nhiều hoạt động giao thương, thư từ cùng các khía cạnh sinh hoạt của cư dân địa phương, qua đó góp phần tái hiện khá rõ đời sống xã hội dưới thời Byzantine.

Bên cạnh khu đô thị cổ, đoàn khảo cổ còn phát hiện thêm 18 ngôi mộ tại khu khảo cổ Marina el-Alamein, cách thành phố Alexandria khoảng 100 km về phía Tây.

Trong số này có bốn thi hài được đặt các mảnh vàng trong miệng theo nghi thức mai táng "lưỡi vàng", một tín ngưỡng phổ biến của người cổ đại với niềm tin người đã khuất sẽ có khả năng giao tiếp ở thế giới bên kia.

Các phát hiện mới gồm 11 ngôi mộ khoét sâu vào đá cùng 7 ngôi mộ xây bằng đá vôi trên mặt đất, nâng tổng số mộ được phát hiện tại khu vực này lên 48.

Tại đây, các chuyên gia còn tìm thấy nhiều bình gốm, vò amphora, đèn dầu, đĩa tế lễ, bệ thờ bằng đá vôi và một quách đá granite dài khoảng 2,5 m vẫn còn lưu giữ hài cốt để tiếp tục phục vụ công tác nghiên cứu.

Ở khu vực gần quách đá, đoàn khảo cổ cũng phát hiện phần còn lại của một bức tượng Nhân sư bằng thạch cao.

Hiện ốc đảo Dakhla đã được đưa vào danh sách đề cử Di sản thế giới của UNESCO. Trong khi đó, Marina el-Alamein được giới khảo cổ đánh giá là tàn tích của thành phố cảng Hy Lạp - La Mã cổ đại Leukaspis, từng phát triển hưng thịnh từ thế kỷ II đến thế kỷ IV.

Bí mật kho báu bên trong các lăng mộ của Pharaoh

Lăng mộ của Pharaoh Tutankhamun chứa một kho báu quý giá bên trong, gồm nhiều món cổ vật bằng vàng. Nhưng không phải ngôi mộ ...

Ai Cập phát hiện quan tài cổ một vị quan có niên đại từ thời Ai Cập cổ đại

Ngày 20/9, đoàn khảo cổ Ai Cập thuộc Khoa Khảo cổ trường Đại học Cairo do Giáo sư Ola al-Egezy đứng đầu thông báo khai ...

Phát hiện chấn động về kim tự tháp cổ nhất thế giới tại Indonesia

Một nhóm các nhà khảo cổ, nhà địa vật lý, nhà địa chất và nhà cổ sinh vật học ở Indonesia đã tìm thấy bằng ...

Ai Cập: Bức tranh cổ đại quý hiếm bị đánh cắp từ lăng mộ Saqqara

Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập cho biết, một bức tranh cổ quý hiếm có niên đại từ thời Cổ Vương quốc (khoảng ...

Ai Cập công bố kế hoạch tham vọng, phát triển thành phố điện ảnh gần Kim tự tháp Giza

Ai Cập công bố kế hoạch xây dựng thành phố sản xuất phim lớn gần Kim tự tháp Giza, nhằm tổ chức các dự án ...

(theo The Guardian)

Đọc thêm

Hải quân Trung Quốc, Nga tập trận ngoài khơi Thanh Đảo, nối tiếp bằng tuần tra Thái Bình Dương

Hải quân Trung Quốc, Nga tập trận ngoài khơi Thanh Đảo, nối tiếp bằng tuần tra Thái Bình Dương

Trung Quốc, Nga sẽ tập trận hải quân ngoài khơi Thanh Đảo từ ngày 6-13/7 trước khi triển khai tuần tra chung trên Thái Bình Dương.
Galaxy S27 Ultra có thể bỏ lỡ một nâng cấp đáng chú ý

Galaxy S27 Ultra có thể bỏ lỡ một nâng cấp đáng chú ý

Nguồn tin rò rỉ cho biết Galaxy S27 Ultra có thể được nâng pin lên hơn 5.500 mAh, nhưng vẫn dùng công nghệ pin hiện tại thay vì công nghệ ...
Chiến dịch 500 ngày đêm tăng tốc, quyết tâm trả lại tên cho các liệt sỹ

Chiến dịch 500 ngày đêm tăng tốc, quyết tâm trả lại tên cho các liệt sỹ

Chiến dịch 500 ngày đêm đã đạt nhiều kết quả tích cực, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trả lại tên cho các liệt sỹ còn thiếu thông tin.
Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Các nhà khảo cổ phát hiện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn tại Ai Cập, hé lộ nhiều dấu tích quý giá về đời sống cách đây 1.600 năm.
Pakistan tiếp tục trở thành ‘điểm hẹn mới’ của đàm phán Mỹ-Iran, hồ sơ hạt nhân lại thêm nóng

Pakistan tiếp tục trở thành ‘điểm hẹn mới’ của đàm phán Mỹ-Iran, hồ sơ hạt nhân lại thêm nóng

Pakistan sẽ tổ chức vòng đàm phán Mỹ-Iran ngày 11/7, với trọng tâm là lệnh trừng phạt, tài sản bị phong tỏa cùng hồ sơ hạt nhân.
Caramelo: 'Siêu cổ động viên' nổi tiếng nhất Mexico và hành trình theo chân El Tri suốt 40 năm

Caramelo: 'Siêu cổ động viên' nổi tiếng nhất Mexico và hành trình theo chân El Tri suốt 40 năm

Ở mỗi kỳ World Cup luôn có những nhân vật đặc biệt không phải cầu thủ nhưng vẫn trở thành biểu tượng của giải đấu. Với Mexico, đó là Caramelo.
Phát triển Gia Lai trở thành điểm đến trọng tâm, thu hút du khách trong và ngoài nước

Phát triển Gia Lai trở thành điểm đến trọng tâm, thu hút du khách trong và ngoài nước

Năm nay, Gia Lai đang trở thành tâm điểm chú ý khi khi được chọn đăng cai Năm Du lịch Quốc gia.
Du lịch Việt Nam đứng trước cơ hội vượt mục tiêu 25 triệu khách quốc tế

Du lịch Việt Nam đứng trước cơ hội vượt mục tiêu 25 triệu khách quốc tế

Việt Nam đón gần 12,3 triệu lượt khách quốc tế trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành gần một nửa mục tiêu cả năm.
Câu chuyện sáng tạo nghề dệt ở Lô Lô Chải

Câu chuyện sáng tạo nghề dệt ở Lô Lô Chải

Từ những đường kim mũi chỉ được truyền qua nhiều thế hệ phụ nữ Lô Lô, một sáng kiến mới đang mở ra hướng đi cho du lịch cộng đồng tại làng Lô Lô Chải.
Tôn vinh giá trị, lan tỏa thương hiệu và thúc đẩy phát triển du lịch Việt Nam

Tôn vinh giá trị, lan tỏa thương hiệu và thúc đẩy phát triển du lịch Việt Nam

Hiệp hội Du lịch Việt Nam sẽ tổ chức Lễ công bố và trao Giải thưởng VITA Awards 2026 vào ngày 9/7 tại Ninh Bình.
Koh Samui được vinh danh là đảo đẹp nhất châu Á - Thái Bình Dương năm 2026

Koh Samui được vinh danh là đảo đẹp nhất châu Á - Thái Bình Dương năm 2026

Koh Samui dẫn đầu hạng mục Đảo đẹp nhất tại Travel + Leisure Luxury Awards 2026, khẳng định vị thế Thái Lan, điểm đến du lịch hàng đầu thế giới.
Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Trung tâm văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam phối hợp tổ chức Triển lãm Webtoon Hàn Quốc (K-COMICS Origin Vietnam) từ ngày 30/6-28/8.
Lãnh địa của kỷ nguyên số

Lãnh địa của kỷ nguyên số

Cuốn sách ‘Chủ nghĩa phong kiến công nghệ’ của Yanis Varoufakis đặt ra câu hỏi lớn về quyền lực, tự do và tương lai của con người trong kỷ nguyên số.
Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên ‘Thép dưới cỏ’ viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng Tăng - Thiết giáp.
Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Sự kiện Festival văn hoá "Rực rỡ Việt Nam" diễn ra từ 26-28/6 tại Czech thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế.
Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

Cuốn sách ‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh– 52 sai lầm cần tránh trong đời’ của nhà văn, doanh nhân người Thụy Sỹ Rolf Dobelli mang đến một góc nhìn mới.
Những ngày phim Belarus tại Việt Nam 2026 giới thiệu 6 tác phẩm điện ảnh đặc sắc

Những ngày phim Belarus tại Việt Nam 2026 giới thiệu 6 tác phẩm điện ảnh đặc sắc

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) và Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus tổ chức Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Các nhà khảo cổ phát hiện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn tại Ai Cập, hé lộ nhiều dấu tích quý giá về đời sống cách đây 1.600 năm.
Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

HĐND TP. Đà Nẵng vừa thông qua nghị quyết hỗ trợ bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Bài Chòi giai đoạn 2026-2030.
Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Hội đồng Anh mở chương trình tài trợ CTC 2026, hỗ trợ nghệ sĩ Việt Nam hợp tác với đối tác Vương quốc Anh trong nhiều lĩnh vực sáng tạo.
Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi.
Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Giữa guồng quay của công nghệ và đồ chơi hiện đại, tò he, món quà quê mộc mạc làm từ bột nếp, vẫn âm thầm giữ một vị trí đặc biệt trong lòng di sản ...
Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Từ ngày 15-18/6, đoàn công tác của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen (Mémorial de Caen, Pháp) đã có chuyến làm việc tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Phiên bản di động