Moldova chính thức rút khỏi Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS), Nga lên tiếng

Ngày 8/4, Moldova đã chính thức rút khỏi các hiệp ước sáng lập của Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS), sau khi đạo luật rút khỏi tổ chức này do Tổng thống Maia Sandu phê chuẩn có hiệu lực.

Lập trường của Moldova đối với CIS đã thay đổi rõ rệt sau khi bà Maia Sandu, lãnh đạo đảng Hành động và Đoàn kết, đắc cử Tổng thống năm 2020 và thành lập một chính phủ thân châu Âu. (Nguồn: Anadolu)

Hãng thông tấn TASS đưa tin, theo quyết định này, Moldova sẽ phải thông báo tới Ủy ban Điều hành CIS. Quá trình rút khỏi tổ chức sẽ được hoàn tất sau thời hạn thông báo kéo dài 12 tháng. Dù rút khỏi các văn kiện nền tảng, Moldova cho biết vẫn duy trì tham gia một số thỏa thuận, đặc biệt trong lĩnh vực hợp tác kinh tế, trong đó có Hiệp định khu vực thương mại tự do.

More from WVR
Thêm 'vết nứt' mới trong quan hệ Moldova-Nga

Tổng Thư ký CIS Sergey Lebedev, khi trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Moldova, cho biết hiện vẫn có 208 hiệp định của CIS còn hiệu lực đối với nước này, trong đó 104 hiệp định liên quan trực tiếp hợp tác kinh tế. Tuy nhiên, ông cảnh báo việc rút khỏi Hiến chương có thể cản trở khả năng thực thi đầy đủ các điều khoản trong nhiều hiệp định nói trên.

CIS là một tổ chức liên chính phủ khu vực, được thành lập năm 1991 với sự tham gia của Nga, Azerbaijan, Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Moldova, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan và Ukraine.

Lập trường của Moldova đối với CIS đã thay đổi rõ rệt sau khi bà Maia Sandu, lãnh đạo đảng Hành động và Đoàn kết, đắc cử Tổng thống năm 2020 và thành lập một chính phủ thân châu Âu. Từ đó, Moldova đã đình chỉ tham gia các cơ chế quan trọng của CIS. Kể từ khi nhậm chức, bà Sandu chưa từng tham dự bất kỳ hội nghị thượng đỉnh nào của tổ chức.

Tháng 2/2023, chính phủ Moldova công bố kế hoạch hủy bỏ hơn 120 thỏa thuận trong khuôn khổ CIS. Bộ Ngoại giao nước này cho biết đã hoàn tất các thủ tục nội bộ để rút khỏi 70 hiệp định. Ngày 19/1 năm nay, Ngoại trưởng Mihai Popsoi thông báo, Chisinau đã bắt đầu quy trình hủy bỏ các thỏa thuận then chốt của CIS.

Tuần trước, Quốc hội Moldova đã thông qua với đa số ủng hộ rút khỏi các văn kiện cốt lõi của CIS, bao gồm hiệp ước thành lập, Hiến chương và Tuyên bố Alma-Ata. Đến ngày 6/4, Tổng thống Sandu đã phê chuẩn quyết định này.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố, việc Quốc hội Moldova thông qua luật hủy bỏ ba hiệp định nền tảng của CIS là hành động "mang tính phá hoại" đối với nền kinh tế nước này.

Bà Zakharova lưu ý, đối với vấn đề gia nhập Liên minh châu Âu (EU), Moldova đã tổ chức trưng cầu ý dân năm 2024, trong đó đa số công dân thường trú trong nước bỏ phiếu phản đối.

Theo lập luận của phía Nga, khi đề cập việc rút khỏi CIS, giới chức Moldova dường như nhận thức rằng một cuộc trưng cầu ý dân nhiều khả năng sẽ dẫn đến kết quả phản đối việc rời khỏi tổ chức này.