 |
| Washington vừa phê duyệt thỏa thuận hạt nhân dân sự kéo dài 30 năm với Riyadh, mở đường cho chương trình phát triển hạt nhân, bao gồm khả năng xây dựng cơ sở làm giàu uranium dưới sự tham gia của doanh nghiệp Mỹ. (Nguồn: The Cradle) |
Nhật báo Phố Wall dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, thỏa thuận có thời hạn 30 năm, trao cho các doanh nghiệp Mỹ vai trò trung tâm trong quá trình xây dựng hạ tầng hạt nhân của Saudi Arabia, qua đó hạn chế sự tham gia của các đối thủ nước ngoài vào dự án chiến lược này.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là khả năng các công ty Mỹ sẽ xây dựng cơ sở làm giàu uranium tại Saudi Arabia nếu kết quả đánh giá chung giữa Washington và Riyadh xác định kế hoạch này là cần thiết. Đây cũng là điểm mấu chốt từng gây nhiều tranh luận trong quá trình đàm phán bởi công nghệ làm giàu uranium vừa có thể phục vụ mục đích sản xuất nhiên liệu cho nhà máy điện hạt nhân, vừa có nguy cơ bị chuyển hướng sang phát triển vật liệu chế tạo vũ khí.
Theo giới chức Mỹ, việc Washington trực tiếp tham gia phát triển chương trình hạt nhân của Saudi Arabia sẽ giúp duy trì cơ chế giám sát đối với tham vọng hạt nhân của Riyadh, qua đó giảm nguy cơ chương trình dân sự bị sử dụng cho mục đích quân sự.
| More from WVR |
 Mỹ 'bật đèn xanh' cho một đồng minh Vùng Vịnh làm giàu uranium, nói chỉ chờ Tổng thống Trump phê duyệt |
Quyết định của nhà lãnh đạo Mỹ được đưa ra chỉ vài ngày sau khi truyền thông Mỹ tiết lộ, Nhà Trắng đã hoàn tất dự thảo thỏa thuận và chờ Tổng thống Trump ký phê duyệt.
Trước đó, CNN thông tin, Washington đồng ý cho phép Saudi Arabia phát triển chương trình hạt nhân dân sự, bao gồm quyền làm giàu uranium trong nước, thay đổi đáng kể so với chính sách "tiêu chuẩn vàng" mà Mỹ từng áp dụng nhiều năm qua.
Theo chính sách này, các đối tác muốn hợp tác hạt nhân với Mỹ phải từ bỏ hoạt động làm giàu uranium và tái chế plutonium. Mô hình được hình thành từ năm 2009 khi Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) chấp nhận điều kiện trên, sau đó trở thành khuôn mẫu trong nhiều thỏa thuận hạt nhân của Washington tại Trung Đông.
Trong khi đó, Saudi Arabia nhiều năm qua luôn khẳng định, nước này có quyền làm giàu uranium phục vụ mục đích hòa bình với tư cách thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Riyadh coi phát triển ngành công nghiệp hạt nhân là một phần trong chiến lược đa dạng hóa nguồn năng lượng, khai thác trữ lượng uranium trong nước, đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng tăng cũng như phục vụ các dự án khử mặn quy mô lớn.
Dẫu vậy, thỏa thuận mới nhiều khả năng sẽ vấp phải sự phản đối tại quốc hội Mỹ. Theo nhật báo Phố Wall, văn kiện dự kiến được chuyển tới quốc hội trong những ngày tới để xem xét. Nhiều nghị sĩ bày tỏ lo ngại việc mở rộng năng lực hạt nhân tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro phổ biến vũ khí hạt nhân trong bối cảnh khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn địa chính trị.
Giới chuyên gia kiểm soát vũ khí cũng cảnh báo việc Washington chấp nhận cho Saudi Arabia làm giàu uranium có thể làm suy yếu "tiêu chuẩn vàng" từng được Mỹ theo đuổi suốt nhiều năm, đồng thời tạo tiền lệ để các quốc gia khác trong khu vực đưa ra yêu cầu tương tự trong các cuộc đàm phán hạt nhân tương lai.
| Uranium làm giàu của Iran: Nga đề xuất giúp lưu trữ, Tehran chỉ thị không vận chuyển ra nước ngoài Nga đã chia sẻ với Trung Quốc về sáng kiến vận chuyển và tiếp nhận lưu trữ uranium làm giàu của Iran, trong khi Tehran ... |
| Quan chức Mỹ tiết lộ nhượng bộ lớn của Iran trong vấn đề hạt nhân, thực hư ra sao? Hai quan chức Mỹ tiết lộ, Iran đã đồng ý từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu ở cấp độ cao trong khuôn khổ ... |
| Tình hình Trung Đông: Chẳng phải Nga hay Mỹ, đây mới là quốc gia Iran muốn 'gửi' uranium; hoà đàm tiếp tục tại Qatar Các nguồn tin cấp cao giấu tên cho biết, Iran sẵn sàng xuất khẩu uranium làm giàu ở cấp độ cao và đang yêu cầu ... |
| Mỹ-Hàn tái khởi động đối thoại an ninh, tập trung vào nhiều vấn đề chiến lược Hàn Quốc và Mỹ ngày 2/6 đã hoàn tất ngày làm việc đầu tiên trong khuôn khổ cơ chế đối thoại an ninh mới, được ... |
| Không thể xác minh tình trạng kho uranium của Iran, IAEA phát cảnh báo nguy cơ đáng lo ngại Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã cảnh báo về nguy cơ phổ biến hạt nhân sau khi không thể xác minh ... |
