Mỹ trì hoãn chuyển giao vũ khí, EU cùng NATO nhắc nhau "tự lực"

Mỹ trì hoãn chuyển giao vũ khí, EU cùng NATO nhắc nhau 'tự lực'

Chính quyền Mỹ đã thông báo cho một số quốc gia đồng minh châu Âu về việc trì hoãn chuyển giao vũ khí đã ký kết, trong bối cảnh nhu cầu quân sự gia tăng do cuộc chiến tại Trung Đông đang gây áp lực lớn đối với kho vũ khí của Washington.

Lực lượng vũ trang Lithuania tập trận quân sự với hệ thống pháo phản lực cơ động cao M142 (HIMARS). (Nguồn: Getty Images)

Hãng tin Reuters cho hay, theo các nguồn thạo tin, các quốc gia bị ảnh hưởng bao gồm những nước tại vùng Baltic và Scandinavia đã đặt mua vũ khí của Mỹ.

More from WVR
Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Các quan chức tại châu Âu bày tỏ lo ngại ảnh hưởng đến khả năng phòng thủ, hỗ trợ đối với các mặt trận khác gồm Ukraine. Điều này có thể thúc đẩy các quốc gia châu Âu tăng cường đầu tư vào ngành công nghiệp quốc phòng nội địa nhằm giảm lệ thuộc vào nguồn cung từ Mỹ.

Giới phân tích nhận định, ngay cả một cường quốc quân sự như Mỹ cũng phải lựa chọn ưu tiên khi đối diện với xung đột cường độ cao. Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Mỹ Trump, trọng tâm hiện nay được đặt vào việc đạt kết quả quyết định tại Trung Đông, đặc biệt là buộc Iran chấp nhận các điều kiện về hạt nhân và an ninh khu vực.

Chính quyền Mỹ khẳng định vẫn duy trì năng lực quân sự mạnh mẽ, nhưng việc điều chỉnh ưu tiên trong bối cảnh xung đột cho thấy những áp lực thực tế đối với hệ thống quốc phòng. Cho đến nay, chưa có thời hạn cụ thể cho việc hoàn tất các lô hàng bị trì hoãn và tình hình tiếp tục thay đổi tùy theo diễn biến của chiến trường Iran.

Diễn biến này phản ánh mức độ bất định trong mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, đặc biệt khả năng Mỹ có thể rút khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào cuối năm 2026.

Trong bối cảnh đó, ngày 16/4, các lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) và NATO đã thảo luận về những nỗ lực nhằm tăng cường sản xuất vũ khí của châu Âu, trong bối cảnh những rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu liên quan đến cuộc xung đột tại Trung Đông.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cho biết, châu Âu cần đầu tư nhiều hơn cho việc sản xuất vũ khí cũng như tăng sản lượng.

Về phần mình, Tổng thư ký NATO cho biết đã thảo luận với bà von der Leyen về các biện pháp để tăng cường hơn nữa sự hợp tác thiết yếu giữa NATO và EU, bao gồm việc tăng cường sản xuất công nghiệp quốc phòng, tiếp tục hỗ trợ quan trọng cho Ukraine và bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu. Ông khẳng định: “Một châu Âu mạnh mẽ hơn đồng nghĩa với một NATO mạnh mẽ hơn”.

Những diễn biến gần đây buộc các nước châu Âu nhận thức rõ rằng, nhiều thập kỷ dựa vào Mỹ để giữ an ninh cho “Lục địa già” đã kết thúc và họ sẽ ngày càng phải tự bảo đảm an ninh cho chính mình. Tuy nhiên, theo giới quan sát quân sự, đang có một sự chưa thống nhất giữa EU và NATO về tiến trình quân sự hóa châu Âu khi EU muốn thúc đẩy năng lực sản xuất quân sự ngay trong lòng lục địa, còn NATO lại kiên quyết duy trì các mối liên kết chặt chẽ trong khuôn khổ xuyên Đại Tây Dương.