Trung Đông rúng động
Sáng 28/2, Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch dội bom vào các mục tiêu chiến lược tại Iran ngay giữa ban ngày, mở màn chiến dịch không kích tổng lực gây rúng động Iran và đẩy Trung Đông vào tình trạng báo động đỏ.
Những tin tức ban đầu cho biết nhiều tiếng nổ đã vang lên ở phía Bắc và phía Đông thủ đô Tehran, cũng như ở các thành phố Isfahan, Karaj và Kermanshah. Người ta thấy những cột khói đã bốc lên tại thủ đô Teheran. Đáp lại, các lực lượng của Iran tuyên bố "đưa vào tầm ngắm" tất cả các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Các vụ nổ đã được ghi nhận ở Qatar, Bahrain, Kuwait, Abu Dhabi trong ngày 28/2.
Cùng thời điểm, còi báo động vang lên tại nhiều khu vực trên khắp Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết họ đã phát hiện các vụ phóng tên lửa từ Iran về phía nước này và kêu gọi người dân sẵn sàng vào các hầm trú ẩn.
| Cột khói bốc lên tại thủ đô Tehran của Iran trong đòn không kích sáng 28/2. (Nguồn: Fars) |
Cuộc chiến diễn ra ngay sau khi vòng đàm phán lần thứ ba giữa Mỹ và Iran về vấn đề hạt nhân của Iran được tổ chức tại Geneva (Thuỵ Sỹ) kết thúc ngày 26/2 với kết quả không làm hài lòng người đứng đầu Nhà Trắng. Ngày 28/2, Tổng thống Trump xác nhận Mỹ đã khởi động “chiến dịch tác chiến lớn” tại Iran nhằm “bảo vệ người dân Mỹ” bằng cách loại bỏ các mối đe dọa hiện hữu. Ông Trump cáo buộc Iran đang cố gắng tái thiết chương trình hạt nhân và nỗ lực phát triển các loại tên lửa sớm đạt tầm bắn tới lãnh thổ Mỹ.
Cùng phối hợp với Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz ngày 28/2 tuyên bố Tel Aviv đã tiến hành một cuộc tấn công phủ đầu nhằm vào Iran, đồng thời ban bố tình trạng khẩn cấp trên phạm vi toàn quốc. Ông Israel Katz cho biết: “Nhà nước Israel đã phát động một đòn tấn công phủ đầu nhằm vào Iran để loại bỏ các mối đe dọa đối với Nhà nước Israel". Ông Katz cũng thông báo đã ban hành lệnh áp dụng “tình trạng khẩn cấp ngay lập tức trên toàn lãnh thổ”.
Về phía Iran, phản ứng sau các vụ tấn công của Israel, Chủ nhiệm Ủy ban An ninh quốc gia Iran tuyên bố, Tehran đang chuẩn bị đáp trả mạnh mẽ sau loạt không kích rạng sáng 28/2 do Israel và Mỹ phối hợp thực hiện, đồng thời cảnh báo hệ lụy của những hành động mà Tel Aviv vừa bắt đầu “không còn nằm trong tầm kiểm soát” của Israel nữa.
Thế giới nín thở
Ngay lập tức cuộc chiến đã gây tê liệt các hành lang bay quốc tế, buộc hàng loạt hãng hàng không phải khẩn cấp chuyển hướng để đảm bảo an toàn cho hành khách.
Phản ứng ban đầu, Nga kêu gọi Hội đồng bảo an Liên hợp quốc họp khẩn, trong khi Anh lo ngại vòng xoáy bạo lực leo thang, còn Liên minh châu Phi (AU) hối thúc các bên nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang với cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran, hoà bình, ổn định của thế giới đang đứng trước thử thách nguy hiểm mới. Cơ hội đàm phán ngoại giao bị thu hẹp nghiêm trọng do hai bên đã lựa chọn giải pháp quân sự, gia tăng xung đột thay vì tìm kiếm hòa giải. Đối đầu vũ trang trực tiếp giữa liên minh Mỹ-Israel với một bên là Iran có nguy cơ bùng nổ thành xung đột khu vực rộng hơn.
| Xung đột hiện nay giữa Mỹ-Israel và Iran hiện nay một lần nữa là liều thuốc thử nặng ký đối với hiệu quả của các cơ chế đa phương. (Nguồn: Kurdistan 24) |
Các đồng minh của mỗi bên trong khu vực cũng như trên thế giới, trước hết là các quốc gia Vùng Vịnh, có thể bị cuốn vào xung đột nếu lãnh thổ hoặc cơ sở hạ tầng của họ bị tấn công. Giao tranh tại Trung Đông cũng có thể kích thích những điểm nóng tiềm tàng ở những khu vực khác bùng phát, gây ra hệ luỵ to lớn đối với hoà bình thế giới. Về mặt kinh tế, cuộc xung đột có thể ảnh hưởng đến giá dầu và thị trường năng lượng toàn cầu, gây bất ổn cho chuỗi cung ứng, an ninh lương thực và an ninh năng lượng toàn cầu.
Cộng đồng yêu chuộng hoà bình thế giới hiện đang nín thở theo dõi những diễn biến tiếp theo của cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran. Có thể nói, leo thang căng thẳng giữa Mỹ-Israel và Iran hiện nay một lần nữa là liều thuốc thử nặng ký đối với hiệu quả của các cơ chế đa phương. Hệ quả của cuộc xung đột sẽ rất nghiêm trọng đối với cục diện quốc tế vốn đang đầy bất ổn hiện nay.