Nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Chiều 29/1, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Diễn đàn với chủ đề “Nhà cung ứng Việt Nam – hành trình vươn tới sự xuất sắc” nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam từng bước khẳng định vị thế là đối tác tin cậy trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Khu vực kinh tế tư nhân giúp Phú Thọ bứt phá trên hành trình mới Kinh tế tư nhân Hưng Yên: Từ tăng trưởng mạnh đến bứt phá bền vững Hàng trăm nghìn nhà bán hàng được hỗ trợ sử dụng phần mềm kế toán miễn phí

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu, việc xây dựng cộng đồng nhà cung ứng có năng lực, uy tín và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng trở nên cấp thiết.

Diễn đàn “Nhà cung ứng Việt Nam – Hành trình vươn tới sự xuất sắc” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức nhằm tạo không gian đối thoại, kết nối và chia sẻ giữa các bên trong hệ sinh thái cung ứng về chính sách mới thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, yêu cầu của doanh nghiệp đầu chuỗi, lộ trình để doanh nghiệp Việt Nam từng bước nâng cao năng lực, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời lan tỏa các mô hình, thực tiễn tốt trong phát triển nhà cung ứng.

Nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu

PGS.TS. Hồ Sỹ Hùng – Chủ tịch VCCI phát biểu tại Lễ công bố. (Ảnh: Lâm Anh)

Phát biểu tại Lễ công bố, PGS.TS. Hồ Sỹ Hùng – Chủ tịch VCCI cho biết, năm 2025 là một năm đầy biến động của kinh tế thế giới, đồng thời cũng mở ra nhiều cơ hội mới khi chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ. Các dòng đầu tư hiện nay không chỉ tìm kiếm chi phí thấp, mà ưu tiên những quốc gia có hệ sinh thái cung ứng ổn định, tin cậy, linh hoạt và bền vững. Trong bối cảnh đó, nhà cung ứng không chỉ là mắt xích trong chuỗi sản xuất mà phải trở thành đối tác chiến lược, cùng doanh nghiệp đầu chuỗi đồng hành nâng cao chất lượng sản phẩm, giá trị gia tăng và là “lá chắn” giúp nền kinh tế nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Chương trình bình chọn Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam 2025 không chỉ là hoạt động bình chọn, vinh danh các doanh nghiệp cung ứng tiêu biểu, mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu.

“Danh hiệu Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam 2025 là niềm vinh dự lớn, nhưng đồng thời cũng là trách nhiệm lớn lao đối với mỗi doanh nghiệp trong hành trình nâng tầm vị thế và năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, xu hướng robot hóa sản xuất, tiêu chuẩn xanh ngày càng nghiêm ngặt và xu hướng “dịch vụ hóa” trong công nghiệp, cơ hội chỉ dành cho những doanh nghiệp sẵn sàng thay đổi và tự nâng cấp mình.

Chúng ta không thể chỉ bán một sản phẩm vật lý, mà cần tích hợp thiết kế, giải pháp kỹ thuật, dịch vụ và trải nghiệm khách hàng. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam chuyển từ vị thế gia công sang đối tác chiến lược không thể thay thế.

Năm 2026, bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc nhằm chuyển đổi sang quốc gia thu nhập cao theo hướng bao trùm chắc chắn sẽ nhiều thách thức. Thành công của các doanh nghiệp ngày hôm nay còn mang theo sứ mệnh xã hội: tạo việc làm chất lượng, đóng góp an sinh và nâng tầm vị thế con người Việt Nam trong nền kinh tế số và kinh tế xanh”, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng tin tưởng với nội lực sẵn có và khát vọng vươn lên, các nhà cung ứng Việt Nam sẽ tiếp tục viết nên những chương mới tự hào cho nền kinh tế nước nhà. Mỗi bước tiến của các doanh nghiệp chính là một viên gạch xây dựng nên một Việt Nam hùng cường. Và, VCCI cam kết tiếp tục là người đồng hành tin cậy, là cầu nối giữa cộng đồng doanh nghiệp với Chính phủ và các đối tác quốc tế, thúc đẩy xúc tiến thương mại, đào tạo nâng cao năng lực, hỗ trợ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Chương trình bình chọn Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam chính là một phần trong cam kết lâu dài đó.

Thông tin được đưa ra tại Diễn đàn cho thấy, hiện Việt Nam mới có khoảng 5.000 doanh nghiệp thực sự tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. So với gần 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tỷ lệ doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi mới đạt khoảng 0,5% - một con số còn rất khiêm tốn. Thực tế này vừa đặt ra thách thức lớn, đồng thời cho thấy dư địa phát triển rất rộng cho các nhà cung ứng Việt Nam trong thời gian tới.

Phó Chủ tịch VCCI Bùi Trung Nghĩa cho rằng, con số này vừa là thách thức song cũng cho thấy dư địa phát triển rất lớn nếu cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam biết tận dụng thời cơ. Bởi, thế giới đang trải qua những biến đổi sâu sắc, nơi chuỗi cung ứng không còn là những mối quan hệ mua-bán đơn lẻ mà đã chuyển hóa thành những hệ sinh thái phức hợp. Ở đó, vị thế của doanh nghiệp không còn được quyết định chủ yếu bởi giá rẻ, mà bởi độ tin cậy, khả năng thích ứng và năng lực đồng hành lâu dài.

Các chuyên gia, doanh nghiệp trao đổi tại Diễn đàn. (Ảnh: Lâm Anh)

Bối cảnh mới đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực nội sinh. Quá trình hội nhập sâu rộng cùng làn sóng dịch chuyển đầu tư đang mở ra cơ hội, nhưng “tấm vé” để bước vào sân chơi lớn chỉ dành cho những doanh nghiệp dám tự nâng cấp.

Phó Chủ tịch VCCI phân tích, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy khoa học-công nghệ và công nghiệp hỗ trợ đã tạo nền tảng vững chắc. Tuy nhiên, chính sách chỉ thực sự “sống” khi được doanh nghiệp chuyển hóa thành năng lực vận hành thực tế, khả năng làm chủ công nghệ và hệ thống quản trị hiện đại. Nếu chậm chân trong việc thích ứng với các chuẩn mực mới về chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, doanh nghiệp nội địa sẽ đối mặt với nguy cơ bị đào thải khỏi các chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao.

Nhìn lại chặng đường 40 năm Đổi mới, dù Việt Nam đã đạt được những thành tựu rực rỡ với thu nhập bình quân đầu người tăng hơn 67 lần, nhưng sự liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn còn là một "nút thắt" cần tháo gỡ. Để trở thành một quốc gia thu nhập cao, Việt Nam cần một thế hệ nhà cung ứng mới – những thực thể không chỉ sản xuất theo đơn đặt hàng mà còn tham gia vào quá trình thiết kế, giải pháp kỹ thuật và cung ứng dịch vụ tích hợp.

Từ phía cơ quan quản lý, ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) nhìn nhận, năm 2025, dù kinh tế toàn cầu biến động, sản xuất công nghiệp Việt Nam vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực, nhiều ngành chủ lực tăng trưởng khá, một số doanh nghiệp nội địa đầu chuỗi bắt đầu thể hiện vai trò dẫn dắt. Tuy vậy, những thách thức về tính ổn định của tăng trưởng, phụ thuộc vào doanh nghiệp FDI trong xuất khẩu và nhập khẩu nguyên liệu đầu vào vẫn là bài toán cần lời giải dài hạn.

Một điểm nhấn quan trọng của sự kiện là Lễ công bố kết quả Chương trình bình chọn “Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam năm 2025” với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Công ty TNHH một thành viên Sở hữu trí tuệ VCCI.

Các doanh nghiệp được bình chọn “Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam năm 2025”. (Ảnh: Lâm Anh)

Chương trình dự kiến sẽ tổ chức 2 năm/1 lần nhằm góp phần thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ và vừa, giữa người mua và nhà cung ứng, qua đó đóng góp thiết thực cho mục tiêu phát triển kinh tế bền vững dựa vào năng lực nội sinh của Việt Nam.

Theo Ban tổ chức, tiêu chí của Chương trình tập trung vào ba trụ cột then chốt:

Nhóm 1: Năng lực vận hành và Hiệu quả sản xuất (gồm chất lượng, giá cả, giao hàng) là các yếu tố nền tảng, quyết định khả năng đáp ứng đơn hàng và năng lực cạnh tranh trực tiếp của doanh nghiệp trên thị trường.

Nhóm 2: Năng lực công nghệ và Đổi mới sáng tạo (gồm công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng) là khả năng tự nâng cấp và sức bật tương lai, giúp doanh nghiệp thoát khỏi bẫy gia công giá rẻ để tiến sâu hơn vào các khâu giá trị cao.

Nhóm 3: Quản trị chuỗi giá trị và Phát triển bền vững (gồm mức độ tham gia chuỗi cung ứng, kiểm soát nhà cung cấp thứ cấp, thực hiện tiêu chuẩn ESG, các chứng nhận) đây là yếu tố giúp doanh nghiệp sẵn sàng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu (GVC) và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mới.

Chia sẻ từ phía doanh nghiệp được vinh danh, đại diện Công ty TOMECO cho rằng danh hiệu “Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam năm 2025” không phải là đích đến mà là động lực để doanh nghiệp tiếp tục tự hoàn thiện mình.

Theo đại diện TOMECO, giá trị lớn nhất của Chương trình nằm ở quá trình doanh nghiệp tự rà soát, tự đánh giá nghiêm túc theo các tiêu chí chuẩn mực, qua đó xác định rõ con đường phát triển dài hạn dựa trên năng lực vận hành, công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị chuỗi giá trị gắn với phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ sự kiện cũng có khu vực trưng bày gian hàng giới thiệu sản phẩm, giải pháp và năng lực của các nhà cung ứng tiêu biểu, tạo điều kiện kết nối trực tiếp giữa người mua và nhà cung ứng.